عمل سزارین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از سزارین)
پرش به: ناوبری، جستجو
عمل سزارین
مداخله پزشکی
Cesarian the moment of birth3.jpg
تیمی از پزشکان در حال انجام عمل سزارین.
ICD-10-PCS 10D00Z0
ICD-9-CM 74
MeSH D002585
مدلاین پلاس 002911

سزارین، رُستَم‌زایی یا رُستَمینه[۱] یک نوع زایمان غیرطبیعی است که در آن نوزاد با ایجاد برشی در دیواره شکم و رحم مادر خارج می‌شود. در شرایط ویژه‌ای که زن باردار به دلایل پزشکی توانایی یک زایمان طبیعی را نداشته باشد از روش سزارین که نوعی عمل جراحی است استفاده می‌شود تا زایمان میسر گردد.

از آنجا که زایمان به صورت سزارین با درد کمتری برای زن باردار همراه است، این گونه زایمان بسیار شایع شده و تعداد زیادی از زنان باردار مایل به استفاده از این روش هستند. اگر چه سازمان بهداشت جهانی توصیه می‌کند که حداکثر ۱۵ درصد از تولدها به روش سزارین انجام شوند، اما شیوع عمل سزارین در بسیاری کشورها بیش از این مقدار است. چنان که حدود ۳۰ درصد از تولدها در آمریکا و ۴۶ درصد تولدها در چین به روش سزارین انجام می‌گیرد.[۲] در ایران نیز گرایش زیادی به تولد نوزاد به روش سزارین وجود دارد.[۳] ایران پس از برزیل دومین کشوری است که بیشترین آمار سزارین را به خود اختصاص داده است. و پس از ایران، مکزیک در رتبه سوم قرار دارد. اتریش و هلند به‌عنوان کمترین میزان سزارین با ١۵ ‌درصد شناخته می‌شوند.[۴]

شرایطی که عمل سزارین ضروری است[ویرایش]

نوزاد حاصل زایمان سزارین.

عوارض[ویرایش]

سزارین می‌تواند به توصیه پزشک درمانگر و به دلایل مختلفی ازجمله زایمان‌های پیشین مادر و مشکلات جنین انجام شود. به اعتقاد بسیاری از مادران، سزارین روش ساده و بدون درد برای طی کردن فرآیند زایمان است؛ این درحالی است که بسیاری از مادران از عوارض و مشکلات پس از زایمان سزارین بی‌اطلاع هستند. به همراه افزایش سزارین، میانگین سن هنگام تولد نوزادان یک تا ٣ هفته کمتر شده و بیشتر تولد‌ها قبل از شروع علایم زایمان اتفاق می‌افتد. تولد بدون علایم زایمان یعنی زایمان زودرس ممکن است مطابق با تعریف نوزاد نارس نباشد. ولی به خاطر اینکه بین یک تا ٣ هفته از زندگی داخل رحم به‌طور عمد محروم شده است می‌تواند تبعات بسیار زیادی در پی داشته باشد.[۴]

مادر[ویرایش]

عوارض شبیه سایر عمل جراحی مانند (چسبندگی‌ها، عوارض بیهوشی، خطر از دست دادن حجم زیادی از خون)، احتمال بروز حاملگی‌های پر خطر در آینده (جفت اکرتا، جفت سر راهی، طولانی شدن زمان زایمان، زایمان زودرس، وزن کم هنگام تولد) می‌باشد[۶] عفونت‌های مثانه و رحم و آسیب سیستم ادراری از جمله عوارض دیگر است. همچنین سزارین ممکن است در بارداری‌های بعدی مشکلاتی مثل سخت جدا شدن جفت از رحم را ایجاد کند.

نوزاد[ویرایش]

کودکان سزارینی ۵۰ ‌درصد بیشتر در معرض ابتلا به آسم، دیابت، چاقی، آلرژی و بیماری سلیاک هستند.[۴]

تاثیر بر روند تکامل[ویرایش]

استفاده روزافزون از سزارین باعث شده تا زنانی که دارای لگن خاصره کوچک هستند و تا حدود اوایل قرن بیستم به خاطر درد زیاد در هنگام زایمان جان خود را از دست می‌دادند با توانایی زایمان، ژن خود را به نسل‌های بعدی منتقل کنند. بر اساس تخمین محققان، موارد تنگی مجاری زایمان از ۳۰ مورد در هر هزار زایمان در دهه ۱۹۶۰ به ۳۶ مورد در هر هزار زایمان درحال حاضر افزایش یافته است.

از سوی دیگر سزارین باعث افزایش تعداد نوزادان درشت‌تر می‌شود که البته سالم‌تر هستند. اما اگر نوزادان بیش از حد درشت باشند در جریان زایمان در رحم مادر گیر می‌کنند. این وضع در گذشته می‌توانست برای مادر و فرزند مرگبار باشد و افزایش سزارین باعث انتقال ژن‌های درشتی جثه از مادر به فرزند می‌شود.[۷]

تاریخچه[ویرایش]

ایران[ویرایش]

در این زمینه اطلاع دقیقی در دست نیست، اما وجود داستانی در شاهنامه فردوسی مشخص می‌کند که این شیوه زایمان در ایران قدمتی هزاران ساله دارد. در شاهنامه، هنگامی که رودابه، همسر زال و مادر رستم قصد زایمان و به دنیا آوردن رستم را دارد به علت درشتی هیکل رستم با مشکل مواجه شده و درد بسیاری را متحمل می‌شود. زال برای حل این مشکل و نجات جان همسر و فرزندش از سیمرغ کمک می‌خواهد و این پرنده افسانه‌ای روشی که امروز به سزارین شهرت دارد را به زال آموزش می‌دهد. به این دلیل در فرهنگ ایران به این عمل «رستم‌زایی» یا «رستمانه» گفته می‌شود.

اروپا[ویرایش]

در اروپا مشابه این روایت برای تولد سزار نقل می‌شود و ریشهٔ نام سزارین نیز از آن است.[۸]

سزارین در ایران[ویرایش]

آمار سزارین در ایران بالاتر از کشورهای پیشرفته است. کارشناسان و برخی پزشکان علت این امر را اختلاف تعرفه زایمان طبیعی در قیاس با سزارین و انگیزه های مالی پزشکان می‌دانند.[۹][۱۰]

در سال های اخیر به دنبال اجرایی شدن طرح تحول سلامت در کشور، کاهش 12 درصدی سزارین را شاهد هستیم.ضمن اینکه این روند کاهش با رشد مثبت روبروست.[۱۱]

تلاش های بیشتری نیز دراین زمینه انجام می شود،مانند: زایمان های بی درد دارویی یا بدون دارو،روش های حمایتی و تکنیک های کاهش درد توسط ماما، تا زایمان طبیعی در بین زنان گسترش بیشتری پیدا کند.[۱۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «عمل رستمينه». 94/02/15. بازبینی‌شده در ۱۹ دسامبر ۲۰۱۵. 
  2. «نرخ عمل سزارین در دنیا». msnbc، ۱۲ ژانویه ۲۰۱۰. بازبینی‌شده در ۱۶ آوریل ۲۰۱۰. 
  3. «جنون سزارین در ایران». تایم، ۲۱ سپتامبر ۲۰۰۶. بازبینی‌شده در ۱۶ آوریل ۲۰۱۰. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ایران دومین کشور دنیا در سزارین خبرگزاری انتخاب
  5. کتاب راهنمای سزارین برای پرستاران
  6. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «[This is the current revision of this page, as edited by Lmp883 (talk Caesarean section]». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی .
  7. «'عمل های سزارین بر روند تکامل اثر گذاشته'». بی‌بی‌سی فارسی - ۱۶ آذر ۱۳۹۵. 
  8. واژه یاب
  9. «یک پزشک اعتراف کرد خیانت برخی پزشکان بخاطر پول بیشتر!». وبگاه روزنامه قدس. بازبینی‌شده در ۲۵ نوامبر ۲۰۱۴. 
  10. «رئیس انجمن مامایی: با سزارین یک نسل بیمار تحویل جامعه می‌دهیم». وبگاه مشرق. بازبینی‌شده در ۲۵ نوامبر ۲۰۱۴. 
  11. باشگاه خبرنگاران جوان 19 دیماه1395 http://www.yjc.ir/fa/news/5930278/
  12. باشگاه خبرنگاران جوان 27 دیماه1395 http://www.yjc.ir/fa/news/5940157/