سردمشک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از سرمشک)
پرش به: ناوبری، جستجو
«سرمشک» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای روستایی با این نام، سرمشک (رامسر) را مشاهده کنید.
سرمشک
اطلاعات کلی
کشور  ایران
استان کرمان
شهرستان رابر
بخش هنزا
نام محلی سرمشک (به کسر میم)
نام‌های قدیمی سرمشک (به ضم میم)
مردم
جمعیت ۱۶۹۹ نفر

سرمشک (به کسر میم) یکی از مناطق بخش هنزا در شهرستان رابر در استان کرمان است. بنابرسرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت سرمشک در سال ۱۳۹۰ برابر با ۱۶۹۹ نفر بوده است.[۱]

موقعیت[ویرایش]

این منطقه از طرف شمال به راین (شهر) و قریه العرب- از شرق به دهستان هنزا- از جنوب به دهستان اسفندقه بهرآسمان- از غرب به دهستان جواران و شهر رابر محدود می‌باشد. از نظر اب وهوایی دارای آب وهوای معتدلی می‌باشد که در فصل تابستان به دلیل چشمه سارها و باغهای میوه و کوهای دیدنی همچون کوههای هنزا، تخت سرتشتک و وجود معدن مس درآلو و دره گلی هوک توجه گردشگران زیادی رابه خود جلب نموده است.

وجه تسمیه[ویرایش]

به گفته بعضی از ساکنان قدیمی سرمشک به خاطر همین آب وهوا ودرختان میوه سردسیری وبوی خوش همچون مشک به سردمشک تغییر نام پیداکرده که امروزه بنام سرمشک معروف است.

ویژگی‌های جمعیتی[ویرایش]

اکثر فامیل ساکن سرمشک امیری و سلیمانی هستند:

بنا به نقل راویان، جد سلیمانی‌ها شخصی بنام امیر محبت، فرزند کمال، ازعشایر خمسه فارس که در اطراف داراب، نی ریز، فسا، استیمان (استهبان) در استان فارس‌ سکونت داشته‌اند، بوده است.

وی یکی از سرداران سپاه نادر شاه افشار در جنگ با هندوستان بوده که هنگام بازگشت نادر از هند، ازطریق ساردوئیه ،رابر ،بافت (شهر) و سیرجان به موطن خود(فارس (سرزمین)) میرودودر آنجا برای فرزندان و اقوام خود از منطقهٔ سرسبز و خوش آب وهوای ساردوئیه و رابر و نیز موقعیت سوق‌الجیشی آن تعریف می‌کند

از آنجا که نادرشاه در اواخر عمر یا پایان دوره سلطنت تندخو و بد اخلاق شده بود به همه به خصوص سران سپاه خود بد می‌شود، به حاکم فارس دستور می‌دهد که قدرت و اتحاد عشایر خمسه در هم شکسته شود و امیر محبت کشته و یا تبعید شود.

حاکم فارس راه دوم را انتخاب می‌کند و امیر محبت و فرزند او قربان خان را مجبور به ترک استان فارس می‌نماید.

امیر محبت که در سفر بازگشت از هندوستان منطقهٔ ساردوئیه ورابر را برای سکونت مناسب دیده بود، با فرزند خود به منطقهٔ اقطاع (بین سیرجان وبافت) کوچ می‌کند.

پس از مرگ نادر شاه، امیر محبت به فارس بر می‌گردد، ولی قربان خان با تعدادی از بستگان خود منطقهٔ کنونی سکونت سلیمانی‌ها (ساردوئیه و رابر) را برای سکونت انتخاب می‌نماید.

در اثر کاردانی، لیاقت و شایستگی، قربان خان در زمان کوتاهی برمنطقه‌ای وسیع از سرچشمه‌های هلیل رود، ساردوئیه، رابر، ارتفاعات بندر هنزا، تخت سرطشتک تا دشت‌های وسیع و گرمسیری اطراف کهنوج، فاریاب (شهر)، غرب هامون جازموریان دست می‌یابد و املاک ومراتع زیادی را خریداری می‌کند و مالک می‌گردد.

از طرف سارم السلطان، حاکم وقت جیرفت، ساردوئیه، رابر و اسفندقه، لقب ” امیر شکار ” می‌گیرد و به امیر شکار قربان معروف می‌گردد.

امیرشکارقربان با دو ایل بزرگ منطقه (مهنی و لری) رابطهٔ خویشاوندی برقرار می‌کند و پیوند خود را با این دو قدرت بزرگ منطقه محکم و استوار می‌سازد و سرانجام در سال ۱۱۵۸ هجری خورشیدی دارفانی را وداع می‌گوید و در قریهٔ ده ملک ازتوابع رابر به خاک سپرده می‌شود.

پس از مرگ امیرشکارقربان، فرزندان او هر یک در قسمتی از املاک و مراتع پدرشان که به آنها ارث رسیده بود به کشاورزی، باغ داری، دام داری، دام پروری مشغول می‌شوند.

بدین ترتیب نام طوایف مختلف ساکنین سرمشک از نام فرزندان امیرشکارقربان گرفته شده عبارت اند از:

۱- طایفهٔ حسینی

  • تیره آقابابایی، بهرامی، زینلی، عیسایی

۲- طایفهٔ عبدالعظیمیا

  • تیره عبدالعظیمی

۳- طایفهٔ میرزائی

  • تیره میرزائی
  • تیره خدایاری

۴- طایفهٔ ابراهیمی

  • تیره عبدالرضائی، ابراهیمی، امیرشکاری، میرزاجانی

۵- طایفهٔ محمدی

  • تیره کربلایی علی، علی جانی، اولادمحیا، اولاد سلیمان، بهروزی

۶- طایفهٔ مشهدی ولی

  • تیره ظهرعلی، بیت اللهی، حبیب‌اللهی

۷- طایفهٔ علیدادی

  • تیره حاجی مرادی، عباسی، عبداللهی، حاجی محمد تقی

۸- طایفهٔ میرزاخانی

  • تیره مجازی، میرزاخانی، دوستی

۹- طایفهٔ علیمرادی

  • تیره نوراحمدی، علی عوضی، علیمرادی

۱۰- طایفه خداوردی

  • تیره خداوردی

۱۱- طایفهٔ مارکی

  • تیره محمد رحیمی، موسایی، محمد رضایی

شش طایفه اول به نام پسران امیرشکارقربان نام گذاری شده‌اند و طایفهٔ هفتم به نام «علی داد» داماد امیر شکارقربان، طایفه هشتم به نام برادر امیرشکارقربان وبه قولی فرزند برادرش خوانده می‌شوند.

طایفه‌های نهم و دهم به نام دو تن از نوادگان وی نام گذاری شده‌اند و طایفه یازدهم براثر ازدواج برون گروهی وسکونت در محدودهٔ ایل سلیمانی، جزء طوایف ایل سلیمانی قرارگرفته است.[۲]

تقسیمات کشوری[ویرایش]

  • آبادی‌های بخش هنزا

سرمشک، درآلوئیه، بُندر هنزاء، سه چیت، قلندارن، سرخوئیه، بیدبست، شغال، دره بید، خشک رود، باغ میری، باغوئیه، برف انبار، بید شیرین، پای زبز، جلال‌آباد، جوز علی، خانه رغان، سید مرتضی، سرچشمه، سرهنگر، صغین، کنگری، گلوچار، گلو گازر، گلومنان، هنزا، هستموئیه، زربران و ادوری، ابراهیم‌آباد، اسلام‌آباد، امیرآباد، باب گلوئیه، بابید سفلی، بابید علیا، باغ شریعتی (نام قبلی باغ شاه)، بنه زاری، بنه سوخته، پدوم آباد، پده بلند، سفلی، پده بلند علیا، توکل آباد، جنگل‌آباد، چاله، دختک، دره بافت، دزدان، ده ملک، رودبر، زرآلوئیه، زمین انجیر، سرغشک، سلطان آباد، سنگوئیه قنات سرخ، قنات ملک، قنات گدار، کرنگ، کلدان، جواران، کهنوج گرینوئیه و… از روستاهایی هستند که هر کدام به نوبهٔ خود زیبایی خاصی را در درون خود جای داده‌اند.

آبادی‌های منطقه سرمشک[ویرایش]

آبادی‌های این منطقه عبارتند از اشکنوئیه، برف انبار، اسفنا، آبگرم، باغ قلق

، آل غیاثی، باغ حسینی، پشته بلند، خمروئیه، درآلو، گردوستان، گنگو، بید شیرین، بندر سرمشک.

کوه سرمشک[ویرایش]

این کوه با ارتفاع ۴۰۴۸ متر در ۱۰۵ کیلومتری شمال‌غربی جیرفت قرار داردو متعلق به شهرستان رابر هست و دومین قله از کوه‌های هزار است که سرچشمه رودهای رود رو و هلیل رود می‌باشد. از ارتفاعات مهم این کوه قله (دندانه هنزا) است که در غرب روستای هنزا (هنزای رابر) قرار دارد و حدود ۳۶۵۰ متر ارتفاع آن می‌باشد. جیرُفت را از سه جهت کوهستان‌هایی به ارتفاع ۴۰۰۰ متر احاطه کرده‌اند و تنها از جانب جنوب غربی به سمت تنگه هرمز در خلیج فارس سرزمین هموار دارد. این منطقه به دلیل موقعیت خاص طبیعی اش که آن را کاملاً به محاصره در آورده‌است، از مسیر گردش‌های جهانگردان و نیز تحقیقات باستان‌شناسی به دور مانده‌است. بر حسب اتفاق آثار فراوانی از تمدن ناشناخته‌ای در جلگه هلیل‌رود از زیر خاک سر بیرون آوردند. تمدنی که از سپیده دم بشریت منشأ می‌گیرد. ویژگی منحصربه‌فرد این گلدان‌های حجاری شده که در آن سیر تکوین جهان، انسان‌ها و حیوانات در سبکی بی نظیر به تصویر کشیده شده‌است، جای هیچ شک و تردیدی را برای باستان شناسان نسبت به قدمت و ظرافت فرهنگ هلیل رود باقی نمی‌گذارد. به نظر می‌رسد که فرهنگ و تمدن هلیل رود به طور مستقل از تمدن دولت _ شهرهای میان‌رودان در هزاره سوم قبل از میلاد پای به عرصه حیات نهاده‌است و به این ترتیب حتی از تمدن سومر نیز چندین سده تقدم زمانی می‌یابد. بخش هنزا و تخت سرتشتک وکرفس وگارچیک بندرهنزا ورودخانه وگردوهایش متعلق به شهرستان رابر می‌باشد.

محصولات[ویرایش]

محصولات آن کلیه محصولات سردسیری از جمله گردو و گیلاس وسیب درختی و زردآلو و بادام و هلو و شفتال و آلبالو و زرشک هستند. انواع درختان بید، سپیدار و بوته‌های بابونه، آویشن، گل گاو زبان از دیگر طبیعت سرسبز آن می‌باشند.

نگارخانه[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. آمار ارائه شده توسط استانداری کرمان: 1390 خ.
  2. سلیمانیها: گذری بر قلمرو جامعه‌شناسی عشایری، محمدحسن مقدس‌جعفری، دانشگاه باهنر، کرمان: 1379 خ.

جستارهای وابسته[ویرایش]