سریع‌تر از نور

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از سرعت‌های بیشتر از c)
پرش به: ناوبری، جستجو

در کیهان‌شناسی یک سؤال رایج که معمولاً پرسیده می شود این است که آیا کهکشانهای خیلی دور، سریعتر از نور نسبت به ما دور می شوند؟ به عبارت دیگر، اگر سرعت، متناسب با فاصله است، در این صورت چنانچه یک کهکشان از ما به اندازه ی کافی دور باشد، آیا نمی‌توانیم سرعت آن را تا آنجا که دوست داریم، بر خلاف نظریّه نسبیت، زیاد کنیم؟

پاسخ این است که قطعاً در پیش بینی های نظری ما، اجسام دور می توانند این گونه به نظر آیند که سریعتر از نور از ما دور می شوند. البتّه در حقیقت این فضا است که در حال انبساط است. علّیّت زیر پا گذاشته نمی‌شود، چرا که هیچ سیگنالی را نمی توان بین این کهکشانها ارسال نمود. به علاوه، نسبیّت خاص نیز نقض نمی‌گردد، زیرا این نظریّه در مورد سرعت نسبی اجسامی است که از کنار یکدیگر عبور می کنند و نمی توان آن را برای مقایسه ی سرعت نسبی اجسام دور به کار بُرد.

برای درک بهتر آن چه گفته شد، تعدادی مورچه را بر روی سطح یک بادکنک تصوّر کنید. فرض کنید یک مورچه حدّاکثر بتواند با سرعت یک سانتیمتر بر ثانیه حرکت کند. در این صورت، چنانچه دو مورچه در جهت خلاف یکدیگر از کنار هم بگذرند، بیشینه ی سرعت نسبی آنها دو سانتیمتر بر ثانیه خواهد بود. حال بادکنک را باد کنید. بادکنک زیر پای مورچه ها منبسط می شود، و علی‌ٰرغم این که، بیشینه ی سرعت پرسه زنی مورچه ها هنوز یک سانتیمتر بر ثانیه است، در صورتی که بادکنک با سرعت کافی باد شود، دو مورچه ی دور از هم را می بینید که به راحتی با سرعتی بیش از دو سانتیمتر بر ثانیه در حال دور شدن از یکدیگرند. در این صورت، آنها هرگز نمی‌توانند به یکدیگر برسند و دیگری را از وضعیّت خود خبر دهند؛ چرا که حتّٰی در صورت حرکت با بیشینه ی سرعت، بادکنک آنها را سریعتر از آن که بتوانند به هم برسند، از یکدیگر دور می کند. دو مورچه ی نزدیک هم، در صورت عبور از کنار یکدیگر، هرگز سرعت نسبی بیش از دو سانتیمتر بر ثانیه نخواهند داشت، حتّٰی اگر بادکنک در حال انبساط باشد.

انبساط جهان نیز درست شبیه به بادکنک است، و کهکشان ها نیز با انبساط جهان در حال پیشروی اند.[۱]

منابع[ویرایش]