سده ۲۱ (پیش از میلاد)
(سده بیستودوم پ.م. - سده بیستویکم پیش از میلاد مسیح - سده بیستم پ.م. - سدههای دیگر)
قرن بیست و یکم پیش از میلاد از سال ۲۱۰۰ پیش از میلاد تا ۲۰۰۱ پیش از میلاد ادامه داشت.
رخدادها
[ویرایش]- حدود ۲۱۰۰ تا ۲۰۰۰ پیش از میلاد: اشعار حماسی به زبان سومری سروده شده است، از جمله حماسه گیلگمش.[۱]
- حدود ۲۱۰۰ تا ۲۰۰۰ پیش از میلاد: در اروپای دوره مسسنگی، دو دایره از سنگهای کبود که قسمت داخلی استونهنج را تشکیل میدهند، برپا شدهاند.[۲]
- حدود ۲۱۰۰ تا ۲۰۰۰ پیش از میلاد: شهر سوخته در ایران، متروکه شده است.[۳]
- حدود ۲۱۰۰ تا ۱۹۰۰ پیش از میلاد: آغاز تمدن مینوسی میانه در کرت.[۴]متالورژی برنز و چرخ سفالگری معرفی میشوند،[۵]همانطور که هیروگلیفهای کرتی چنین هستند.[۶]
- ۲۱۰۰-۲۰۵۰ (پیش از میلاد)؛ زیگورات ننا در اور در کشور کنونی عراق ساخته شد.
- حدود ۲۱۰۰ تا ۱۸۰۰ پیش از میلاد - فرهنگ سینتاشتا در استپ اوراسیای شمالی پدیدار شد.[۷]
- ۲۰۹۱ (پیش از میلاد)؛ عصر پدرسالاری اسطورهای آیینی در این سال پی نهاده شد.
- ۲۰۸۰ (پیش از میلاد)؛ جنگهای نهمین دودمان پادشاهی مصر باستان آغاز گشت.
- ۲۰۷۱ (پیش از میلاد)؛ نگاشته شدن مگ ایته نخستین جنگ اسطورهای ثبت شده در ایرلند.
- حدود ۲۰۷۰ پیش از میلاد - یوی بزرگ دودمان شیا را در چین تأسیس کرد.[۸]
- ۲۰۶۴-۱۹۸۶ (پیش از میلاد)؛ جنگهای دوگانه مصر باستان.
- حدود ۲۰۵۰ پیش از میلاد - آغاز فرهنگ کرمه میانه در نوبیای علیا.[۹]
- اواخر بهار ۲۰۴۹ پیش از میلاد - سیهنج در بریتانیا ساخته شد.[۱۰]
- ۲۰۴۹ (پیش از میلاد)؛ درختهای بلوط برای ساخت سیهنج بریده شد.
- ۲۰۴۰ (پیش از میلاد)؛ پایان نخستین دوره میانه در مصر باستان. آغاز پادشاهی میانه، یازدهمین تا چهاردهمین دودمان پادشاهی مصر باستان.
- ۲۰۴۰ (پیش از میلاد)؛ مرگ فرعون مریکاره و پایان دهمین دودمان پادشاهی مصر باستان، آغاز پادشاهی فرعون منتوهوتپ دوم و یازدهمین دودمان مصر.
- ۲۰۳۴-۲۰۰۴ (پیش از میلاد)؛ جنگهای اور-اموریها
- ۲۰۰۹-۱۹۹۷ (پیش از میلاد)؛ نمونهای از یک خانه و باغ از شهر تب، از دودمان یازدهم؛ امروزه در موزه هنر متروپولیتن در نیویورک نگهداری میشود.
- ۲۰۰۹-۱۹۹۷ (پیش از میلاد)؛ آرامگاه منوهوتپ سوم ساخته شد.
- ۲۰۰۴ (پیش از میلاد)؛ عیلامیها اور را ویران کردند.
- ۲۰۰۰ (پیش از میلاد)؛ آمدن نیاکان لاتینها به ایتالیا.
- ۲۰۰۰ (پیش از میلاد)؛ شاید شهر مانتوا ساخته شده باشد.
- ۲۰۰۰ (پیش از میلاد)؛ گمان میرود که ساخت استونهنج به پایان رسیده باشد.
- ۲۰۰۰ (پیش از میلاد)؛ جابهجایی کشاورزان و چوپانان از اتیوپی به سوی جنوب و ساکن شدن در کنیا.
- حدود ۲۰۰۰ پیش از میلاد - قدیمیترین آثار باستانی عصر برنز در جنوب شرقی آسیا که در محوطه باستانی بان چیانگ در تایلند یافت شدهاند، نشاندهنده عدم وجود یک دولت نظامی یا شهری هستند.[۱۱]
چهرههای برجسته
[ویرایش]- اورنامو، از سومین دودمان پادشاهی اور
- شولگی از اوریم.
- ابراهیم (شاید!)
- برپایه باورهای هندو، زندگی راما هفتمین آواتارِ ویشنو
نوآوریها، یافتهها، آشناییها
[ویرایش]- ۲۰۳۷ (پیش از میلاد)؛ برپایه اسطورهها امپراتور شننونگ با جوشیدن برگهای تازه به نخستین نوشیدنی چای دست یافت.
- ۲۰۰۰ (پیش از میلاد)؛ نوشتن نخستین یادکرد از شیزوفرنی
منابع
[ویرایش]- ↑ «=title1 l»: صفحه ۸.
- ↑ "Livres: Le Beau Livre de la biologie De l'origine de la vie à la génomique". Revue Francophone des Laboratoires. 2016 (478): 25. 2016-01. doi:10.1016/s1773-035x(16)30003-x. ISSN 1773-035X.
{{cite journal}}: Check date values in:|date=(help) - ↑ Evstratov, Anton (2019-11-21). "Richard Foltz, Iran in World History, New York: "Oxford University Press", 2016.–151 pp". Iran and the Caucasus. 23 (4): 441–443. doi:10.1163/1573384x-20190414. ISSN 1609-8498.
- ↑ "Chronology". An Environmental History of Ancient Greece and Rome: 143–143. 2012-03-08. doi:10.1017/cbo9780511843761.028.
- ↑ «=title2 l»: صفحه ۷۲.
- ↑ "André Pichot - La Naissance de la science. Vol. 2. Grèce présocratique". Librairie La Procure (به فرانسوی). Retrieved 2025-07-12.
- ↑ «Social Complexity in Prehistoric Eurasia: Monuments, Metals and Mobility: Bryan K. Hanks, Katheryn M. Linduff: 9780521517126: Amazon.com: Books». www.amazon.com. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۱۲.
- ↑ «=title3 l».
- ↑ Edwards, David N. (2004-07-29). "The Nubian Past". doi:10.4324/9780203482766.
{{cite journal}}: Cite journal requires|journal=(help) - ↑ "The art of Seahenge" (به انگلیسی). Retrieved 2025-07-12.
- ↑ «Wayback Machine» (PDF). seasiabib.museum.upenn.edu. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۱۲.
- Wikipedia contributors, "22nd century BC," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=22nd_century_BC&oldid=179958429 (accessed February 17, 2008).
| هزاره | سده | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ۹ پم: | ۹۰ پم | ۸۹ پم | ۸۸ پم | ۸۷ پم | ۸۶ پم | ۸۵ پم | ۸۴ پم | ۸۳ پم | ۸۲ پم | ۸۱ پم |
| ۸ پم: | ۸۰ پم | ۷۹ پم | ۷۸ پم | ۷۷ پم | ۷۶ پم | ۷۵ پم | ۷۴ پم | ۷۳ پم | ۷۲ پم | ۷۱ پم |
| ۷ پم: | ۷۰ پم | ۶۹ پم | ۶۸ پم | ۶۷ پم | ۶۶ پم | ۶۵ پم | ۶۴ پم | ۶۳ پم | ۶۲ پم | ۶۱ پم |
| ۶ پم: | ۶۰ پم | ۵۹ پم | ۵۸ پم | ۵۷ پم | ۵۶ پم | ۵۵ پم | ۵۴ پم | ۵۳ پم | ۵۲ پم | ۵۱ پم |
| ۵ پم: | ۵۰ پم | ۴۹ پم | ۴۸ پم | ۴۷ پم | ۴۶ پم | ۴۵ پم | ۴۴ پم | ۴۳ پم | ۴۲ پم | ۴۱ پم |
| ۴ پم: | ۴۰ پم | ۳۹ پم | ۳۸ پم | ۳۷ پم | ۳۶ پم | ۳۵ پم | ۳۴ پم | ۳۳ پم | ۳۲ پم | ۳۱ پم |
| ۳ پم: | ۳۰ پم | ۲۹ پم | ۲۸ پم | ۲۷ پم | ۲۶ پم | ۲۵ پم | ۲۴ پم | ۲۳ پم | ۲۲ پم | ۲۱ پم |
| ۲ پم: | ۲۰ پم | ۱۹ پم | ۱۸ پم | ۱۷ پم | ۱۶ پم | ۱۵ پم | ۱۴ پم | ۱۳ پم | ۱۲ پم | ۱۱ پم |
| ۱ پم: | ۱۰ پم | ۹ پم | ۸ پم | ۷ پم | ۶ پم | ۵ پم | ۴ پم | ۳ پم | ۲ پم | ۱ پم |
| ۱: | ۱ | ۲ | ۳ | ۴ | ۵ | ۶ | ۷ | ۸ | ۹ | ۱۰ |
| ۲: | ۱۱ | ۱۲ | ۱۳ | ۱۴ | ۱۵ | ۱۶ | ۱۷ | ۱۸ | ۱۹ | ۲۰ |
| ۳: | ۲۱ | ۲۲ | ۲۳ | ۲۴ | ۲۵ | ۲۶ | ۲۷ | ۲۸ | ۲۹ | ۳۰ |
| ۴: | ۳۱ | ۳۲ | ۳۳ | ۳۴ | ۳۵ | ۳۶ | ۳۷ | ۳۸ | ۳۹ | ۴۰ |