پرش به محتوا

سدر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

سدر
سدر لبنانی
رده‌بندی علمی
فرمانرو:
دسته:
رده:
راسته:
تیره:
سرده:
سدروس

سدروس یا سِدر نام درختانی است از جنس Cedrus و تیره مخروطیان و خانواده کاج ها و زیر خانواده Abietoideae .آنها بومی قسمت های غربی کوهستان های هیمالایا و نواحی با ارتفاع زیاد مدیترانه ای هستند.این درختان با تنه ای استوانه ای و تنومند رشد کرده و در انتها شاخه و برگ ها به شکل یک تاج مخروطی بزرگ دیده می شوند.شباهت زیادی با کاج دارند، ولی از کاج بسیار تنومندتر و بلندتر می‌شوند و تا بیش از سه هزار سال عمر می‌کنند.مخروط های آنان ایستاده و دسته برگ ها ی سوزنی در دسته های 15 تا 45 عددی به رنگ سبز روشن تا سبز-آبی بوده و روی آنها با پوشش مومی شکل پوشیده شده است . هنگامی که مخروط ها کاملا رسیداندو بالغ شدند ؛ شکفته شده و دانه ها که بالچه دارند از آنها بیرون می افتند.هم دانه ها و هم گرده ها از طریق باد پراکنده می شوند.

این درختان غالبا در پارک ها و باغات به منظور تزپینی کاشته می شوند و هم چوب دخت سدار و هم روغن چوب آن برای برخی حشرات مانند شبپره ها دور کننده می باشد و بوی آن برای انسان جذاب و ماندگار است.

چوب این درختان سفید و ضخیم است و در برخی گونه‌ها چوب کمی سرخ‌تر است. مخروط این درخت مشابه کاج است.

نامگذاری :

[ویرایش]

نامگذاری این درخت از کلمه انگلیسی قدیمی سدار که خود از کلمه لاتین سدروس گرفته شده ؛انجام گرفته است که مجددا از کلمه قدیمی و یونانی کدروس به معنی کاج آمده است. تمام این گیاهان به وفور در جایی که زبان یونانی رایج بوده است رشد می کرده اند.بنظر می آید که این اسم از همین کلمه ((کدروس )) به معنی یاد شده کاج و از زبان یونانی مشتق شده است و منشاء کلمه از نواحی خاور میانه نباشد و سپس کلمه به آهستگی در جهان متداول شده است.کلمه به طور وسیع تر به تمامی گیاهان شبیه کاج در یونانی اتلاق می شده است و علت آن در خوشبو بودن چوب این گونه از گیاهان است . همانطور که ریشه کلمه سیترون هم احتمالا به خاطر چوب خوشبو از همین کلمه مشتق شده است .به عنوان یک کلمه قرضی در انگلیسی ؛ سدار از کلمه به کار رفته در انجیل است هنگامی که به خاطر بوی خوش آن از آن نام برده شده است.

توصیفات :

[ویرایش]

شکل کلی:

[ویرایش]

سدار درختانی بلند و صمغ دار بوده که معمولا تا 30 تا 40 متر ( و ندرتا تا 65 متر ) رشد کرده با تنه ای استوانه ای که درخت در سال های اول مخروطی شکل دیده می شود ولی با افزایش سن به صورت نامنظم تر دیده می شوند.در برخی از آنها شاخه هایی دیده می شودکه در قطر با تنه اصلی رقابت می کند. تنه به رنگ خاکستری- قهوای تیره بوده و در درخت مسن تر روی تنه خطوط و تکه های چوبی دیده می شوند.

رشد:

[ویرایش]

جوانه ها دو پاره و متشکل از جوانه دراز اصلی است که از جوانه های انتهای درشاخه بوجود می آیند و هرکدام همراه جوانه های متعدد دیگر است .برگها سوزنی و همیشه سبز بوده و بین 8 تا 60 میلیمتر طول دارند.آرایش برگ ها به شکل مارپیچی بوده و در مارپیچ ای دراز و دسته های 15 تا 45 عددی قرار گرفته اند و رنگ آنه از سبز عادی برگی تا رنگ آبی- سبز واضح دیده می شوند که این بستگی دارد به مقدار مومی که در ناحیه جغرافیایی ذشد گیاه روی برگ را برای جلوگیری از خشک شدن ؛ پوشانده است .

پرچم لبنان با نشان درخت سدر لبنانی در وسط آن

خواص سدروس

[ویرایش]
  • قابض است.
  • ملین است.
  • مسکن است.
  • ضد التهاب، ضد انگل، ضد بیماری‌های مقاربتی، ضد سوزش مجاری ادراری و صفرا بر است.

گونه‌ها

[ویرایش]

منابع

[ویرایش]
    • احمد حبیب الهی و محمود حبیب الهی. راهنمای جامع گیاهان دارویی. چاپ هشتم. قم:ابتکار دانش، ۱۳۹۴