ستوق بغرا خان
| ستوق بغرا خان | |
|---|---|
| قراخانيان | |
| سلطنت | ۹۴۲–۹۵۵ (یا ۹۵۸) |
| پیشین | اوغولچاق |
| جانشین | موسی بیتاش |
| زاده | زمستان ۹۲۰ میلادی |
| درگذشته | ۳۴۴ قمری آرتوش، سرزمين قراخانیان |
| آرامگاه | |
| خاندان | قراخانیان |
| پدر | باذیر ارسلان خان |
عبدالکریم ستوق بغرا خان (درگذشت ۹۵۵ میلادی) از خاقانان قراخانیان بود و از نخستین فرمانروایان ترکتبار بهشمار میرفت که به اسلام گروید.[۲][۳] گرویدن او به اسلام، گرویدن مردمان زیر فرمانش را نیز در پی داشت.[۴]
زندگی
[ویرایش | اشتراکگذاری]ستوق بغرا خان در زمستان سال ۹۲۰ میلادی در آرتوش، یکی از روستاهای انبوهنشین تبار یغما، زاده شد. او در ششسالگی پدرش، بازیر ارسلان خان، را از دست داد و عمویش، اوغولچاق خان، مادرش را به همسری گرفت و اینگونه ستوق را به فرزندی پذیرفت.[۵]
گرویدن به اسلام
[ویرایش | اشتراکگذاری],_Artush_(Hercule_Louis_Catenacci,_1816-1884).jpg)
بر پایهٔ بازگفتهای گوناگون، ستوق در دوازدهسالگی با بازرگانی بهنام ابوالنصر از بخارا آشنا شد که به او آموزههای اسلامی را یاد داد. ابوالنصر با عموی ستوق، اوغولچاق خان، دوستی کرد و توانست در شهر آرتوش مسجدی بسازد. ستوق که پنهانی مسلمان شده بود، دوستانش را نیز به اسلام فراخواند. زمانی که اوغولچاق از این، آگاه شد، از ستوق خواست تا با ساخت پرستشگاهی تنگریباورانه، پایبندی خود به دین نیاکان را نشان دهد. نصر به ستوق پیشنهاد کرد که وانمود کند دارد پرستشگاهی تنگریباورانه میسازد، ولی بهراستی مسجدی بسازد. اوغولچاق فریب خورد و باور کرد که ستوق ایمان پیشین خود را نگهداشته است. ولی پس از اندکی، ستوق فتوایی دریافت کرد که میگذاشت او برای اسلام، عموی خود را بکشد. او این کار را انجام داد و پس از کشتن اوغولچاق، کاشغر را به چنگ خود درآورد.[۶]
جنگهای دینی
[ویرایش | اشتراکگذاری]پس از بهدستگرفتن فرمانروایی، ستوق بغرا خان جنگهایی دینی دربرابر غیرمسلمانان آغاز کرد. او در این جنگها توانست قلمرو خود را پهناور کند و اسلام را در بخشهای زیر فرمانش بگستراند.[۶]
درگذشت
[ویرایش | اشتراکگذاری]ستوق بغرا خان در سال ۹۵۵ میلادی درگذشت و در آرتوش به خاک سپرده شد. آرامگاه او در سال ۱۹۹۵ از سوی معمار اویغور، ابودرییم آشان، بازسازی شد و امروزه یکی از جایگاههای زیارتی آن سرزمین بهشمار میرود.[۷]
خانواده
[ویرایش | اشتراکگذاری]ستوق بغرا خان دستکم چهار پسر و سه دختر داشت:
- موسی بیتاش خان
- سلیمان بن ستوق
- حسن بغرا
- حسین بغرا
- نصاب تارکان
- هدیه تارکان
- علا نور[۶]
بنمایه
[ویرایش | اشتراکگذاری]- 1 2 3 Shaw، Robert (۱۸۷۸). A Sketch of the Turki Language: As Spoken in Eastern Turkistan ... ص. ۱۱۹–.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ Róna-Tas، András (۱۹۹۹). Hungarians & Europe in the Early Middle Ages: An Introduction to Early Hungarian. Central European University Press. ص. ۲۵۶.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ Millward، James A. (۲۰۲۱). Eurasian Crossroads: A History of Xinjiang (ویراست ویراست بازنگریشده). Columbia University Press. صص. ۵۰–۵۱. شابک ۹۷۸-۰-۲۳۱-۲۰۴۵۵-۲.
{{cite book}}: از پارامتر ناشناخته|محل=صرفنظر شد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ Soucek، Svat (۲۰۰۲). A History of Inner Asia. Cambridge University Press. ص. ۸۴.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «Sultan Satuq Bughra Khan Biography». Pantheon World. دریافتشده در ۱۱ آوریل ۲۰۲۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - 1 2 3 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref> غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامturn0search0وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref> غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامtombوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
| اولیه | عبدالکریم ستوق، موسی بن ستوق، شهاب الدوله هارون بغراخان بن سلیمان (وفاتش بین ۳۸۳–۳۸۴)، ابوالمحسن نصر اول بن علی (حدود ۳۸۹–۴۰۰)، قطب الدوله ابونصر احمد اول بن علی (حدود ۴۰۱–۴۰۷)، شرف الدوله طغان بن علی (۴۰۳–۴۰۸)، ابوالمنتصر ارسلانخان اول بن علی، یوسف خضرخان اول (وفاتش در ۴۲۳)، شرف الدوله ابوشجاع ارسلانخان ثانی (حدود ۴۲۱–۴۲۴)، محمود اول بغراخان (حدود ۴۲۵–۴۳۵). |  |
|---|---|---|
| غربی | جغراتکین ابوالمظفر عمادالدوله ابراهیم طفغاج بن نصر (حدود ۴۴۰–۴۶۰)، شمس الملوک نصر ثانی بن طفغاج (وفاتش در ۴۷۲)، خضرخان بن طفغاج، احمدخان ثانی بن خضر (وفاتش در ۴۸۸)، محمودخان ثانی (وفاتش میان ۴۹۰–۴۹۵)، خضرخان ثانی بن عمربن احمد (وفاتش در ۴۹۵)، محمود ارسلانخان ثالث بن سلیمان، ابوالمعالی حسن تگین بن علی، رکن الدوله محمودخان ثالث بن ارسلان، قلج طفغاج خان بن محمد (حدود ۵۵۸)، جلال الدین علی گورکان بن حسن تگین. | |
| شرقی | طغرل خان بن یوسف خضرخان (۴۳۹–۴۵۵)، طغرل تگین بن طغرل (۴۵۵)، هارون بغراخان بن یوسف خضرخان (۴۵۵؟ -۴۹۶)، نورالدوله احمدبن ارسلان. | |