سامانه (چینه‌شناسی)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
واحدهای زمانی در زمین‌شناسی و چینه‌شناسی
گاه‌چینه‌شناسی زمین‌گاه‌شناسی یادداشت‌ها
چینه‌ابردوران
Eonothem
ابردوران
Eon
جمعاً ۴ ابردوران. نیم میلیارد سال یا بیشتر
چینه‌دوران
Erathem
دوران
Era
۱۰ دوران شناخته‌شده. چندصد میلیون سال
سامانه
System
دوره
Period
۲۲ دوره شناخته‌شده. ده‌ها تا حدود صد میلیون سال
ردیف
Series
دور
Epoch
۳۴ دور شناخته‌شده. ده‌ها میلیون سال
اشکوب
Stage
عصر
Age
۹۹ عصر شناخته‌شده. میلیون‌ها سال
گاه‌بازه
Chronozone
گاه
Chron
زیربخش عصر. توسط ICS به‌کار نمی‌رود.

در گاهنگاری چینه‌شناسی، مجموعه چند ردیف یک سامانه (سیستم) را به وجود می‌آورد. نام هر سامانه از نام یک ناحیه مشخص، یا ردیفی از رسوبات به خصوص یا از نام سنگواره‌های ویژه برگرفته می‌شود. برای نمونه در حالت اول در دوران دیرینه‌زیستی نام سامانه دوونین از ناحیه دِوون، واقع در جنوب غرب انگلستان و در دوران دوم سامانه ژوراسیک از ناحیه ژورا واقع در بین آلمان و فرانسه گرفته شده است. در حالت دوم نام سامانه کربنیفر از رسوبات کربن‌دار (ذغال‌دار) و همچنین نام سامانه کرتاسه از کلمه یونانی کرتا به مفهوم رسوبات کربناته مشتق شده است. سرانجام در حالت سوم دوره نومولیتیک که یک زیرسامانه به شمار می‌رود و مترادف پالئوژن است، نامش از فسیل نومولیتس اخذ گردیده است. بعضی از سامانه‌ها به زیرسامانه نیز تقسیم شده است. مثلاً سامانه ژوراسیک در قدیم به زیرسامانه‌های لیاس، دوگر و مالم تقسیم می‌شد.

منابع[ویرایش]

  • Hedberg, H.D. , (editor), International stratigraphic guide: A guide to stratigraphic classification, terminology, and procedure, New York, John Wiley and Sons, 1976