سالروز استقلال اسرائیل
| یوم هاعتسمائوت יוֹם הָעַצְמָאוּת | |
|---|---|
 نمایش آکروباتیک هوایی بر فراز تلآویو در شصتویکمین سالروز استقلال اسرائیل، ۲۰۰۹ | |
| برپایی توسط | اسرائیلیها |
| نوع | ملی |
| جشنها | گردهماییهای خانوادگی، آتشبازی، جشنهای عمومی (کبابپزی، گردش، کنسرت و غیره)، مراسم دینی |
| مراسم | مراسم یادبود در کوه هرتسل، آیین روشن کردن دوازده مشعل، مسابقه بینالمللی کتاب مقدس، اعطای جایزه اسرائیل |
| تاریخ | ۵ ایار (گاهشماری عبری) |
| تناوب | سالانه |
| مرتبط با | |
سالروز استقلال اسرائیل (به عبری: יוֹם הָעַצְמָאוּת، یوم هاعتسمائوت؛ عید الاستقلال) روز ملی اسرائیل است که در یادبود اعلام استقلال اسرائیل در ۱۴ مه ۱۹۴۸ برگزار میشود. این روز با مجموعهای از مراسم رسمی و غیررسمی همراه است.
از آنجا که اعلام استقلال اسرائیل در ۱۴ مه ۱۹۴۸ برابر با ۵ ایار در گاهشماری عبری بود، سالروز استقلال نخست در همین تاریخ برگزار میشد. با این حال، برای پرهیز از بیحرمتی به شبات، ممکن است این جشن یک یا دو روز پیش یا پس از ۵ ایار برگزار شود. روز پیش از سالروز استقلال، «یوم هازیکارون» (روز یادبود) است که به یاد سربازان کشتهشده اسرائیلی و قربانیان غیرنظامی تروریسم اختصاص دارد.
در گاهشماری عبری روزها از هنگام غروب آفتاب آغاز میشوند؛ از این رو یوم هاعتسمائوت از غروب آفتاب تا شامگاه روز بعد گرامی داشته میشود.
پیشینه
[ویرایش | اشتراکگذاری]
اسرائیلیها سالروز استقلال را به یاد منشور استقلال اسرائیل گرامی میدارند که داوید بن گوریون، نخستوزیر آینده اسرائیل، در ۱۴ مه ۱۹۴۸ از سوی یهشو صادر کرد.[۱] دولت اسرائیل هشت ساعت پیش از پایان رسمی قیمومت بریتانیا بر فلسطین تأسیس شد که قرار بود در ۱۵ مه ۱۹۴۸ خاتمه یابد.[۲]
فضای بیرون اقامتگاه بنگوریون درست پیش از اعلام استقلال سرشار از شادی بود. یهودیان فلسطینی پایکوبی میکردند، زیرا در آستانه تحقق یکی از شگفتانگیزترین دستاوردهای تاریخ بشر بودند: مردمی که دو هزار سال پیش از سرزمین مادریشان رانده شده بودند، پوگرومها و آزارهای بیشمار را تحمل کرده بودند و تنها چند سال پیش قربانی هولوکاست شده بودند، اکنون به عنوان شهروندان دارای حاکمیت به سرزمین خود بازمیگشتند.[۳]
بند اجرایی اعلامیه تأسیس دولت اسرائیل بیان میدارد که این اعلام «بهموجب حق طبیعی و تاریخی ما و بر پایه قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل متحد» صورت گرفتهاست. بنگوریون در پایان این بند، تأسیس «دولت یهودی در سرزمین اسرائیل» را که «دولت اسرائیل» نامیده خواهد شد اعلام کرد.[۲]
اگرچه بسیاری از کشورها از جمله اتحاد جماهیر شوروی و ایالات متحده آمریکا بهسرعت اسرائیل را به رسمیت شناختند، اتحادیه عرب و بیشتر کشورهای جهان اسلام از شناسایی آن خودداری کردند.[۴] در ۱۵ مه ۱۹۴۸، کشورهای عرب همسایه به اسرائیل اعلان جنگ دادند و به سرزمین قیمومت پیشین بریتانیا حمله کردند و بدین ترتیب جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ در فلسطین تحت قیمومت بریتانیا به جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل گسترش یافت. این جنگ با پیروزی اسرائیل و توافقنامههای آتشبس ۱۹۴۹ پایان پذیرفت که خط سبز را به عنوان مرز بالفعل اسرائیل تا سال ۱۹۶۷ تعیین کرد.[۱]
قانونگذاری
[ویرایش | اشتراکگذاری]سالروز استقلال بهموجب «قانون روز استقلال» مصوب ۱۹۴۹ کنست نخست به عنوان روز تعطیل رسمی شناخته شد.[۵] در جریان تصویب این قانون، نام «یوم هاعتسمائوت» (روز استقلال) به جای نامهای پیشنهادی دیگر مانند «یوم هاکومِمیوت» (روز حاکمیت) یا «یوم هامِدینا» (روز دولت) برگزیده شد و تاریخ عبری اعلام استقلال (۵ ایار) به جای تاریخ میلادی آن برای برگزاری جشن تعیین گردید.[۵]
در سال ۲۰۱۸ کنست «قانون اساسی: اسرائیل – دولت ملی مردم یهود» را تصویب کرد که بهموجب آن «روز استقلال، روز جشن ملی رسمی دولت است» و بدین ترتیب سالروز استقلال جایگاه قانون اساسی یافت.[۶]
رویدادها
[ویرایش | اشتراکگذاری]
شامگاه روز استقلال
[ویرایش | اشتراکگذاری]روز یادبود (یوم هازیکارون) با غروب آفتاب پایان مییابد و بیدرنگ جای خود را به آغاز روز استقلال میدهد؛ زیرا در گاهشماری عبری روزها با غروب آفتاب پایان و آغاز میشوند.
هر ساله مراسم رسمی در شامگاه روز استقلال بر فراز کوه هرتسل در اورشلیم برگزار میشود.[۷] این مراسم شامل سخنرانی رئیس کنست، اجراهای هنری، نمایش پرچم اسرائیل با ایجاد سازههای آیینی (مانند منورا و ستاره داوود) و روشن کردن آیینی دوازده مشعل به نشانه دوازده قبیله بنیاسرائیل است. هر سال دوازده شهروند اسرائیلی که در زمینهای برگزیده مشارکت اجتماعی چشمگیری داشتهاند برای روشن کردن مشعلها دعوت میشوند.[۷]
بسیاری از شهرها در میدانهای عمومی خود اجراهای موسیقی زنده با حضور خوانندگان سرشناس اسرائیلی و نمایش آتشبازی ترتیب میدهند. خیابانهای اطراف میدانها به روی خودروها بسته میشوند و مردم در خیابانها به آواز و پایکوبی میپردازند.[۸]
روز استقلال
[ویرایش | اشتراکگذاری]
- پذیرایی رئیسجمهور اسرائیل از ۱۲۰ سرباز برتر نیروهای دفاعی اسرائیل در اقامتگاه رسمی رئیسجمهور در اورشلیم.[۹]
- مسابقه بینالمللی کتاب مقدس در اورشلیم.[۱۰]
- مراسم اعطای جایزه اسرائیل در اورشلیم.[۱۱]
- نیروهای دفاعی اسرائیل برخی از پایگاههای خود را به روی شهروندان میگشاید.[۸]
- جشنواره آواز اسرائیل (از ۱۹۶۰ تا ۱۹۷۴ در شامگاه پایان روز استقلال برگزار میشد).[۱۲]
از ۱۹۴۸ تا ۱۹۷۳ رژه نظامی ارتش اسرائیل در این روز برگزار میشد؛ این رسم پس از آن متوقف گردید، اما همچنان مانور هوایی نیروی هوایی و رژه دریایی برپا میشود.[۱۳]
خانوادههای اسرائیلی بهطور سنتی با پیکنیک و کبابپزی در فضای باز جشن میگیرند.[۱۴] بالکنها با پرچم اسرائیل آذینبندی میشوند و پرچمهای کوچک به شیشه خودروها چسبانده میشوند. شبکههای تلویزیونی اسرائیلی مراسم رسمی را زنده پخش میکنند و فیلمهای کلاسیک اسرائیلی به نمایش درمیآیند.[۸]
زمانبندی
[ویرایش | اشتراکگذاری]سالروز استقلال رسماً در ۵ ایار گاهشماری عبری تعیین شدهاست که سالگرد روزی است که داوید بن گوریون منشور استقلال اسرائیل را قرائت کرد. تاریخ میلادی متناظر آن ۱۴ مه ۱۹۴۸ بود.[۵]
رعایت شبات
[ویرایش | اشتراکگذاری]برای پرهیز از تعارض با شبات، سالروز استقلال بهندرت دقیقاً در ۵ ایار برگزار میشود و در بیشتر سالها یک یا دو روز پیش یا پس از آن جابهجا میگردد. بر پایه قواعد گاهشماری عبری، ۵ ایار میتواند در روزهای دوشنبه، چهارشنبه، جمعه یا شنبه بیفتد. در سال ۱۹۵۱ مقرر شد که اگر ۵ ایار جمعه یا شنبه باشد، جشنها به پنجشنبه پیش از آن (۳ یا ۴ ایار) منتقل شوند. همچنین از سال ۲۰۰۴، اگر ۵ ایار دوشنبه باشد، مراسم به سهشنبه (۶ ایار) موکول میشود تا از آمادهسازی مراسم یوم هازیکارون در روز شبات پرهیز گردد. در نتیجه، سالروز استقلال بین ۳ تا ۶ ایار و تنها در روزهای سهشنبه، چهارشنبه یا پنجشنبه واقع میشود و فقط هنگامی در ۵ ایار برگزار میگردد که این تاریخ چهارشنبه باشد.[۵]
آیینهای دینی
[ویرایش | اشتراکگذاری]
خاخامخانه سراسری
[ویرایش | اشتراکگذاری]در پی احساسات گسترده عمومی، خاخامخانه سراسری اسرائیل در سالهای ۱۹۵۰–۱۹۵۱ تصمیم گرفت به روز استقلال جایگاه یک عید کوچک یهودی بدهد که در آن دعای «هلل» (بدون برکت) خوانده شود. این تصمیم مناقشهای تند برانگیخت: جنبش آگودات اسرائیل هرگونه بار دینی دادن به این روز را رد کرد و صهیونیستهای دینی خواندن برکت را واجب میدانستند.[۱۵] خاخامخانه همچنین اعلام کرد که «نمیتواند نواختن ساز و رقص را در این روز که در دوره «سفیرا» واقع میشود تجویز کند».[۱۶]
در سال ۱۹۷۳ خاخام اعظم اسرائیل شلومو گورین خواندن برکت بر هلل را مرسوم کرد. این نوآوری با مخالفت شدید همتای سفاردی او، خاخام عووادیه یوسف، روبهرو شد.[۱۷]
صهیونیسم دینی
[ویرایش | اشتراکگذاری]جنبش صهیونیسم دینی آیین نیایشی ویژهای برای این روز پدیدآورد که گاه شامل خواندن مزامیر و هفطارا میشود. تغییرات دیگر در نمازهای روزانه شامل خواندن هلل، گسترش بخش «پِسوکِی دِزیمرا» به شکل شبات و دمیدن در شوفار است.[۱۵] در کنیسهها و مدارس دینی صهیونیستهای دینی، پرچمهای اسرائیل برافراشته شده و نمازهای ویژه شادمانه برگزار میشود.[۱۸]
یهودیت محافظهکار و اصلاحگرا
[ویرایش | اشتراکگذاری]جنبش یهودیت محافظهکار بخشی از تورات را میخواند و نسخهای از دعای «عَل هَنیسیم» را در نماز میگنجاند و هلل کامل را با برکت میخوانند.[۱۹] جنبش یهودیت اصلاحگرا نیز افزودن دعای «یَعَلِه وِیَبوا» به نماز عمیدا را پیشنهاد میکند.[۱۹]
یهودیت حریدی
[ویرایش | اشتراکگذاری]بیشتر پیروان یهودیت حریدی هیچ تغییری در نمازهای روزانه خود نمیدهند. وابستگان به «عِدا حریدیت» تأسیس اسرائیل را در روز استقلال عزاداری میکنند و برخی حتی روزه میگیرند و دعاهای ویژه روزهای روزهداری را میخوانند. با این حال، در برخی محافل حریدی نشانههایی از بزرگداشت این روز دیده میشود؛ از جمله برافراشتن پرچم اسرائیل بر بام «یشیوای پونیوژ» به دستور بنیانگذار آن.[۱۵]
ابتکار «روز ستایش»
[ویرایش | اشتراکگذاری]در سال ۲۰۱۵ خاخام شلومو ریسکین از افرات ابتکار جهانی «روز ستایش» را بنیان نهاد که مسیحیان سراسر جهان را فرامیخواند تا در روز استقلال اسرائیل همراه با مردم یهود مزامیر هلل (مزامیر ۱۱۳–۱۱۸) را بخوانند.[۲۰]
شهروندان عرب اسرائیل
[ویرایش | اشتراکگذاری]در حالی که برخی شهروندان عرب اسرائیل سالروز استقلال را جشن میگیرند، شماری دیگر آن را روزی تراژیک در تاریخ خود میدانند و از آن با عنوان نکبت («فاجعه») یاد میکنند که نشانگر آوارگی فلسطینیان و از دست رفتن خانهها و سرزمینشان در ۱۹۴۸ است.[۲۱]
پس از آنکه یاسر عرفات در ۱۹۹۸ روز ۱۵ مه را به عنوان روز نکبت سالانه اعلام کرد، برخی از شهروندان عرب اسرائیل به جای سالروز استقلال، روز نکبت را گرامی میدارند. روز نکبت و سالروز استقلال بهندرت بر یک روز میافتند اما در فاصله چند هفتهای از یکدیگر قرار دارند.[۲۲]
پیوند به بیرون
[ویرایش | اشتراکگذاری]
- روز استقلال در تارنمای کنست
منابع
[ویرایش | اشتراکگذاری]- 1 2 Adi Sherzer (۲۰۲۱). «The Jewish past and the 'birth' of the Israeli nation state: The case of Ben-Gurion's Independence Day speeches». Middle Eastern Studies. ۵۷ (۲): ۳۱۰–۳۲۶.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - 1 2 «Declaration of Establishment of State of Israel: 14 May 1948». وزارت امور خارجه اسرائیل. دریافتشده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ Oren، Michael B. (۲۰۰۶). New Essays on Zionism. Shalem Press. ص. ۴۰۵–۴۱۵.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «Press Release Announcing U.S. Recognition of Israel (1948)». The U.S. National Archives and Records Administration. ۱۴ مه ۱۹۴۸. دریافتشده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - 1 2 3 4 «Independence Day Law – 5709». دولت اسرائیل. ۱۹۴۹. دریافتشده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «Basic Law: Israel – The Nation State of the Jewish People» (PDF). کنست. ۲۰۱۸. دریافتشده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - 1 2 Israeli Judaism: The Sociology of Religion in Israel. Transaction Publishers. ۱۹۹۵. ص. ۷۵. شابک ۹۷۸۱۴۱۲۸۲۶۷۴۷.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - 1 2 3 «Independence Day». Haaretz. دریافتشده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «Israeli president honors 120 outstanding soldiers on Independence Day». Haaretz. ۱۲ مه ۲۰۱۶. دریافتشده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «The boy who beat incredible odds to win the Bible Quiz». تایمز اسرائیل. دریافتشده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «Academic gives $20,000 prize from Israel to Palestinians». ایندیپندنت. ۱۴ مه ۲۰۱۶. دریافتشده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «The Israel Song Festival». iccjer.co.il. دریافتشده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «No thanks, Miri Regev: Israelis don't want to bring back military parades». The Jerusalem Post. دریافتشده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «A reason to celebrate: Toasting 68 years of Jewish statehood». J. ۶ مه ۲۰۱۶. دریافتشده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - 1 2 3 Kimmerling، Baruch (۱۹۸۹). The Israeli State and Society: Boundaries and Frontiers. SUNY Press. ص. ۱۹۱–۱۹۳. شابک ۹۷۸-۰-۸۸۷۰۶-۸۵۰-۸.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ Jakobovits، Immanuel (۱۹۶۶). Journal of a Rabbi. Living Books. ص. ۴۴۱.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ Journal of Halacha and Contemporary Society. ج. ۷–۱۰. Yeshiva Rabbi Jacob Joseph School. ۱۹۸۴. ص. ۱۷.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «نوسخ تفیلت یوم هاعتسمائوت» (PDF). شورش. دریافتشده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - 1 2 «Yom Ha-atzmaut: Laws & Customs». The Rabbinical Assembly. دریافتشده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «"Day to Praise" Calls on Christians, Jews Worldwide to Unite in Prayer». Breaking Israel News. ۲۳ مارس ۲۰۱۵. دریافتشده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «مقاله معاریو (به عبری)». NRG Maariv. دریافتشده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «An annual day of Palestinian grievance comes amid the upheaval». نیویورک تایمز. ۱۵ مه ۲۰۲۱. دریافتشده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده)
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Independence Day (Israel)». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «יום העצמאות». در دانشنامهٔ ویکیپدیای عبری ، بازبینیشده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «یوم الاستقلال (إسرائیل)». در دانشنامهٔ ویکیپدیای عربی ، بازبینیشده در ۲۹ مارس ۲۰۲۶.