سازمان فدائیان (اقلیت)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
آرم سازمان فدائیان(اقلیت)

سازمان فدائیان (اقلیت) یک سازمان کمونیست است که از انشعاب خرداد ماه ۱۳۵۹ درون سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران پدید آمد. ارگان این سازمان کار نام دارد که هر دو هفته یک بار منتشر می شود.[۱]

اهداف[ویرایش]

متن زیر بیانیه رسمی سازمان است که در وبسایت خود آورده‌است:
سازمان فدائیان (اقلیت) یک سازمان کمونیست است که برای سرنگونی نظام سرمایه‌داری و برقراری یک جامعه کمونیستی مبارزه می‌کند.
سازمان فدائیان (اقلیت) برای ایجاد جامعه‌ای بدون طبقات مبارزه می‌کند که در آن هر گونه استثمار، ستم، تبعیض، نابرابری اجتماعی و اختناق برافتاده باشد، تمام اعضا آزاد و برابر جامعه در رفاه و خوشبختی زندگی کنند و استعدادهای خود را شکوفا سازند.
هدف فوری سازمان فدائیان (اقلیت) سرنگونی جمهوری اسلامی و برقراری حکومت شورائی کارگران و زحمتکشان است.
حکومت شورائی که مظهر پیگیرترین و کامل‌ترین شکل دمکراسی است، وسیع‌ترین و کامل‌ترین آزادی‌های سیاسی را برقرار خواهد ساخت و با تحقق مطالبات دمکراتیک و رفاهی - اجتماعی عمومی، دگرگونی‌های سوسیالیستی را آغاز خواهد نمود.[۲]

از شعارهای امروزهٔ آنها می‌توان «سرنگون باد رژیم جمهوری اسلامی – برقرار باد حکومت شورائی»، «زنده باد آزادی- زنده باد سوسیالیسم»، «کار - نان - آزادی - حکومت شورائی» را نام برد.[۳]

تاریخچه[ویرایش]

سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران ایران از سال ۱۳۴۹ با قیام سیاهکل علیه رژیم شاهنشاهی ایران مبارزات مسلحانه خود را آغاز کردند. می‌توان گفت این سازمان در جریان انقلاب ۱۳۵۷ و مدت‌ها بعد از انقلاب پرهوادارترین جریان سیاسی چپ ایران بود که از نیروی مردمی و توده‌ای چشم‌گیری برخوردار بود. بعد از انقلاب اختلاف نظر بر سر «ماهیت و پایگاه طبقاتی جمهوری اسلامی » سبب تجزیه و انشعاب در سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران شد که به دوجناح اقلیت و اکثریت تقسیم شد.

دوران شکل گیری سازمان چریک های فدایی خلق ایران[ویرایش]

از میان محافل و گروه هایی که در نیمه دوم دهه چهل در ایران شکل گرفتند، دو گروه پایه گذار سازمان چریک های فدایی خلق ایران شدند. این دو گروه بعدها به گروه احمدزاده پویان و مفتاحی و گروه جنگل و یا گروه جزنی - ظریفی معروف شدند.[۴] گروه اول در نیمه دوم دهه چهل از ادغام چند محفل کمونیستی تهران، مشهد، تبریز و مازندران تشکیل شد. آنچه پس از یک دوره مباحثات تئوریک در دستور کار این گروه قرار گرفت، اقدام به یک مبارزه ی جدی از طریق تلفیق مبارزه ی سیاسی و نظامی به ویژه با تکیه بر تجربیات انقلاب کوبا و مبارزات چریک های شهری در امریکای لاتین بود. گروه جزنی- ظریفی در سال 1345 با هدف ایجاد جنبش مسلحانه در ایران تشکیل شده بود. گروه جنگل از بقایای گروه جزنی - ظریفی که در زمستان 44 ضربه خورد و رهبران اصلی آن دستگیر شدند، در پاییز سال 47 به رهبری حمید اشرف، اسکند صادقی نژاد و غفور حسن پور اصیل شکل گرفت. با بازگشت صفایی فراهانی و صفاری آشنیانی از فلسطین، در تاریخ 15 شهریور 1349، دسته 4 نفری پیشگامان کوهستان از دره ای به نام مکار در نزدیکی چالوس حرکت خود را به سمت غرب برای تدارک مبارزه مسلحانه آغاز کرد. اما هنوز این تدارک به طور کامل فرجام نگرفته بود که به علت برخی دستگیری ها و احتمال دستیابی رژیم به پاره ای اطلاعات، عملیات زودتر آغاز گردید و در 19 بهمن 1349 حمله به پاسگاه ژاندارمری سیاهکل انجام گرفت. گفتگوی دو گروه برای اتحاد نیز شروع شد. در اوایل زمستان 1349 دو گروه بر سر این موضوع که کار را از هم اکنون باید در کوه سازمان داد، توافق کردند. اما هنوز بر سر برخی از مباحث، از جمله تقدم آغاز مبارزه در شهر یا کوه و روستا، اختلاف نظر وجود داشت. تماس های دو گروه در فاصله ی هفدهم تا بیست و دوم فروردین سال 1350 به وحدت و ادغام آن ها و اعلام موجودیت چریک های فدایی خلق انجامید. در شامگاه 19 بهمن، به پاسگاه سیاهکل حمله شد. این درگیری تا 8 اسفند ادامه پیدا کرد. مهدی اسحاقی و محمد رحیم سماعی- در حین نبرد جان باختند و بقیه ی گروه دستگیر و روز 29 اسفند سال 1349 اعدام شدند. اسامی 15 رفیقی که در نبرد سیاهکل جان باختند، عبارتند از: علی اکبر صفایی فراهانی، احمد فرهودی، جلیل انفرادی، غفور حسن پور اصیل، عباس دانش بهزادی، محمد هادی فاضلی، هوشنگ نیری، اسماعیل معینی عراقی، شعاع الدین مشیِّدی، ناصر سیف دلیل صفایی، هادی بنده خدا لنگرودی، مهدی اسحاقی، محمد رحیم سماعی، محمدعلی محدث قندچی و اسکندر رحیمی نام داشتند.

از سیاهکل تا قیام بهمن ماه 57[ویرایش]

به رغم شکست عملیات نظامی، سیاهکل از نظر سیاسی یک پیروزی برای چریک ها بود. بازتاب و حمایت وسیعی در جامعه یافت. به ویژه که در ادامه ی آن، مبارزه ی مسلحانه در شهر ادامه پیدا کرد. در سال 50 تعداد زیادی از رهبران و کادرهای برجسته سازمان دستگیر و به جوخه ی اعدام سپرده شدند. عملیات نظامی که دیگر اساساً در شهرها متمرکز شده بود، گسترش یافت. در مجموع در دورانی که از سیاهکل آغاز و به سقوط رژیم شاه می انجامد، حداقل 400 تن از فدائیان یا توسط رژیم شاه تیرباران شدند، یا در نبردهای مسلحانه جان باختند. چندهزار تن از اعضاء و هواداران سازمان دستگیر و به زندان محکوم شدند. با این وجود ادامه کاری سازمان در مبارزه تضمین گردید. ضربات سال 54 که با ترور رفیق بیژن جزنی و همراهانش در 30 فروردین 54 در زندان شروع شد و تا تیرماه سال 55 ادامه یافت، ضربات جبران ناپذیری بر سازمان وارد کرد. در 8 تیرماه 55، رژیم با گسیل یک نیروی نظامی وسیع و استفاده از هلی کوپتر به خانه ای که اعضای شورای عالی سازمان چریک های فدائی خلق در آن اجلاس داشتند، یورش برد. درگیری مسلحانه ساعت ها ادامه یافت. تعدادی از مزدوران رژیم به قتل رسیدند. در جریان این نبرد، تمامی اعضای رهبری سازمان جان باختند. رفیق حمید اشرف که تا آن موقع بارها حلقه محاصره ساواک را شکسته بود و بارها پس از ضربات، با سازمان دهی مجدد، به ادامه کاری و فعالیت سازمان یاری فراوان رسانده بود، در این ضربه جان باخت. از سال 54، نظرات رفیق بیژن جزنی نقش برجسته تری در سازمان چریک های فدائی خلق یافت. در نشریه ی نبرد خلق شماره 4 که در اردیبهشت 55 انتشار یافت با صراحت بیش تری بر این نظرات تاکید کرد. فعالیت های توده ای و رفتن کادرها به درون کارخانه ها، گام مهمی در تلاش برای تحقق اهداف طبقاتی سازمان بود. این مرحله ی گار از فعالیت های چریکی به کار توده ای در میان کارگران بود که البته از جمع بندی تثبیت قطعی سازمان در سال 1353 به تأخیر افتاده بود. [۵]

نقد سازمان فدائیان "اقلیت" بر گذشته ی سازمان[ویرایش]

نقد مواضع گذشته سازمان در کتاب "دیکتاتوری و تبلیغ مسلحانه" و سپس در تعدادی از مقالات در نشریه ی کار انتشار یافت. بر طبق این نقد، به رغم تمام دست آوردها و نقش مثبتی که "سچفخا" تا قیام در جنبش ایفا کرده بود، با اشتقاهات و انحرافاتی روبرو بود که برخی از فقدان تجربه و سطح به نسبت پایین آگاهی و دانش کمونیستی در آن مقطع ناشی می شدند و برخی دیگر بیانگر نفوذ گرایشات عموم خلقی در سازمان بودند. به رغم جوانب مثبت و نقشی که نظرات رفقا هر یک در مراحلی از مبارزه و حیات سیاسی سازمان ایفا نمودند، اما اشتباهات و انحرافاتی در این نظرات وجود داشت که به چند مورد آن نیز در ادامه اشاره می شود. از همان آغاز، سازمان، ارزیابی نادرستی از مساله ی شرایط عینی انقلاب داشت. احمدزاده به عدم رشد کافی تضادها در جامعه توجه نکرد و نقش بازدارنده ی دیکتاتوری و سرکوب را مطلق نمود. ادعا شد که تضادها به قدر کافی رشد کرده، نارضایتی و اعتراض به قدر کافی وجود دارد و شرای عینی انقلاب موجود است. اما تنها دیکتاتوری است که مانع جریان وسیع جنبش های خود به خودی و سرنگونی رژیم شاه است. این بینش در واقع نوعی اراده گرائی بود و به چپ روی در سازمان انجامید. این نظر پس از مدتی کوتاه در سازمان مردود اعلام شد، با این وجود، نه بر نگرش کلی سازمان نسبت به مساله ی دیکتاتوری تاثیر قابل ملاحظه ای داشت و نه بر تاکتیک های سازمان. اگرچه سازمان با پذیرش نظرات رفیق جزنی، وجود شرایط عینی انقلاب را در آن مقطع رد کرد، اما مجددا بر مساله ی تاکتیک مسلحانه به عنوان یک تاکتیک محوری تأکید گردید. احمدزاده در نظرات خود نقشی مطلق برای مبارزه ی مسلحانه قائل بود. او می گفت: در ایران "تنها عمل نظامی ماهیتا سیاسی است که وسیله توانای متلاشی ساختن رژیم است." این نگرش انحرافی بود که موانعی را بر سر راه کار سیاسی - تشکیلاتی توده ای سازمان، گسترش آن و اشکال متنوع مبارزه پدید می آورد. این دیدگاه بعدا تا حدودی، توسط بیژن جزنی مورد انتقاد قرار گرفت و رد شد. اگرچه جزنی بر فعالیت سیاسی و صنفی تاکید ویژه ای داشت، اما وی نیز برای تمام پروسه، تاکتیک مسلحانه را تاکتیکی محوری و عمده می دانست و این نیز انحرافی دیگر بود. در این رابطه جزنی می نویسد: "جنبش مسلحانه، مبارزه مسلحانه را به منزله محور تاکتیک های خود و به عنوان عمده ترین و مناسب ترین شکل مبارزه می شناسد و تاکتیک های دیگر را فقط در رابطه با این شکل عمده یعنی با درک نقش تاکتیک های مسلحانه با اتکا به آن ها به کار می گیرد." در حالی که اولا- تاکتیک محوری تاکتیک عمده نیست. ثانیا- تاکتیک تبلیغ مسلحانه تا زمان تثبیت سازمان می توانست نقش محوری داشته باشد. به عبارت دیگر تا اواخر سال 52 که تثبیت سازمان چریکا های فدائی خلق ایران رسما در نشریه ی نبرد خلق اعلام شد. لذا به رغم تأکیدی که که در این مرحله بر مبارزه سیاسی و کار در درون طبقه ی کارگر می شد، پذیرش این تاکتیک نمی توانست تأثیر منفی خود را بر فعالیت سیاسی و کار سازمان در درون طبقه ی کارگر بر جای نگذارد.

از انشعاب سال 59 در درون سازمان تاکنون[ویرایش]

در سال خرداد 1359 انشعاب بزرگی در سازمان صورت گرفت که نتیجه ی آن شکل گیری دو سازمان به نام سازمان چریک های فدایی خلق ایران (اکثریت) و چریک های فدایی خلق ایران (اقلیت) بود. "اقلیت" به مبارزه علیه رژیم جمهوری اسلامی ادامه داد، به سازماندهی کارگران و توده های زحمتکش پرداخت و مجدداَ به یک سازمان بانفوذ توده ای تبدیل گردید. در سال 60 کنگره اول در تهران برگزار گردید. کنگره ی اول، فعالیت های سازمان پس از انشعاب را مورد ارزیابی قرار داد. نقاط قوت و ضعف این فعالیت ها را موردد ارزیابی قرار داد. خط مشی سیاسی، استراتژی و تاکتیک های سازمان را مشخص ساخت و چندین قطعنامه در این ارتباط تصویب نمود. پس از پایان کنگره بزرگ ترین ضربه به سازمان وارد آمد. اکثریت اعضا< کمیته مرکزی سازمان و تعداد زیادی از اعضای کادرها و هواداران سازمان دستگیر و اعدام شدند، یا در جریان مقاومت مسلحانه در دفاع از خود در برابر نیروهای امنیتی رژیم جان باختند. این ضربه ای سنگین بود. مجددا تشکیلات بازسازی شد و با برگزاری پلنوم وسیع سال 61 منیاع نرمزی تیز ترمیم گردید. در سال 64، رژیم به تشکیلات کارگری سازمان ضربه زد. حدود 40 نفر از کادرهای کارگری دستگیر و تعدادی اعدام شدند. در فاصله ی سال های 40 تا 44 صدها تن از کادرهای برجسته سازمان توسط رژیم دستگیر و اعدام شدند. هزاران تن نیز به حبس های درازمدت محکوم گشتند. تعداد زیادی که در زندان ها حکم داشتند در جریان قتل عام زندانیان سیاسی، در تابستان 67 اعدام شدند. با این همه هنوز در سال 64 سازمان تنها جریان سیاسی بود که نشریه کار را در داخل ایران منتشر و توزیع می کرد. در پی ضربات رژیم قدرت سازمان از درون تضیف و بحران های جدیدی پدید آمد که نتیجه ی آن انشعاب های سال 61، 64 و 66 بود. در سال 64 کنگره ی دوم سازمان تشکیل شد که پس از آن تاکنون هر دوسال یک بار کنگره تشکیل شده است. [۶]


جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. سایت سازمان فدائیان خلق (اقلیت) بخش «آرشیو نشریه ی کار»
  2. سایت سازمان فدائیان خلق (اقلیت) بخش «درباره سازمان»
  3. بیانیه‌های سازمان فدائیان (اقلیت)
  4. سایت سازمان فدائیان خلق (اقلیت) مقاله «در گرامی داشت 25 اسفند، روز جانباختگان فدایی»
  5. سایت سازمان فدائیان خلق (اقلیت) مقالات و مصاحبه های مربوط به موضوع «تاریخچه ی سازمان»
  6. سایت سازمان فدائیان خلق (اقلیت) بخش «اسناد کنگره های سازمان»

پیوند به بیرون[ویرایش]