ساری گلین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
آواز خوانی عالیم قاسمف در باکو

ساری گلین (به ترکی آذربایجانی: ساری گلین Sarı gəlin) (به ارمنی: Sari Aghjik) (به فارسی: دامن کشان) یکی از تصنیف‌های فولکلور ایرانی؛ آذربایجانی[۱] و ارمنی[۲] است که در میان مردم قفقاز، آذربایجان، ارمنستان، ایران و ترکیه متداول است.

معنی نام[ویرایش]

از لحاظ لغوی ساری گلین در ترکی آذربایجانی یعنی عروس زرد یا عروس موطلایی که در افسانه‌های آذربایجان اشاره به خورشید است یا در ارمنی Sari Aghjik به معنی دختر کوهستان یا Vard Siretsi به معنی من عاشق یک گل رز شدم، می‌باشد.

اصل و ریشه[ویرایش]

ریشه این آهنگ به درستی مشخص نیست ولی بیشتر منابع ریشه آن را ارمنی می‌دانند.[۳][۴][۵][۶]

خوانندگان مشهور[ویرایش]

شعر و متن آهنگ ترکی آذربایجانی[ویرایش]

ساچێن اوجون هؤرمه‌زله‌ر.

گۆلۆ سولو (قونچا) درمه‌زله‌ر

سارێ گه‌لین

بو سئودا نه سئودادێر

سه‌نی مه‌نه وئرمه‌زلر səni mənə verməzlər

نئینیم آمان، آمان

سارێ گه‌لین

بو ده‌ره‌نین اوزونو،

چوْبان قایتار قوزونو،

قایتار ماسان قوزونو،

اولدورم اوزومو،

نة اوْلا بیر گۆن گؤره‌م

نازلی یاریمین اؤزؤنو

نئیلیم آمان، آمان

سارێ گه‌لین

عاشیق ائلله‌ر آیرێسێ،

شانا تئلله‌ر آیرێسێ،

آیرێسێ بیر گۆنۆنه دؤزمه‌زدیم.

اوْلدۆم ایلله‌ر آیرێسێ

نئیلیم آمان، آمان

سارێ گه‌لین

ترجمه[ویرایش]

سر موی بلند را نمی‌بافند،
گل تر را نمی‌چینند،
عروس زرد.(موطلائی)
این عشق، چه عشقی است،
تو را به من نمی‌دهند،
چه کنم، امان امان
چه کنم، امان امان
عروس زرد.(موطلائی)
در بلندای این دره،
ای چوپان بازگردان بره (گمشده) را،
چه شود گر روزی من ببینم،
روی یار پرنازم را،
چه کنم، امان امان
چه کنم، امان امان
عروس زرد.(موطلائی)
عاشق از ایل و طایفه خود جدا افتاده
شانه هم از موها جدا افتاده
تحمل یک روز جدایی‌اش را نداشتم
حالا سالهاست که از او جدا مانده‌ام
چه کنم، امان امان
چه کنم، امان امان
عروس زرد.(موطلائی)

شعر فارسی[ویرایش]

دامن کشان ساقی می خواران از کنار یاران مست و گیسو افشان می گریزد

Dragging her skirt The cupbearer (bartender) of the wine drinkers past her suitors drunken with flowing hair slips/flees away

در جام می از شرنگ دوری وز غم مهجوری چون شرابی جوشان می بریزد

In the glass of wine with the sorrow of separation, and the grief of parting like boiling wine she pours.

دارم قلبی لرزان به رهش دیده شد نگران ساقی می خواران از کنار یاران مست و گیسو افشان می گریزد

I have a heart, trembling before her way My eyse are watching anxious The cupbearer of the wine drinkers past her suitors drunken with flowing hair slips away.

دارم چشمی گریان به رهش روز و شب بشمارم تا بیاید

I have an eye, crying before her way I count day and night, Until she comes

آزرده دل از جفای یاری بی وفا دلداری ماه افسونکاری شب نخفتم

Heartbroken from atrocity of a beloved a disloyal heart-loved a charming moon, I didn't sleep at night.

با یادش تا دامن از کف دادم شد جهان از یادم ،راز عشقش در دل تا نهفتم

With her memory As I lost skirt (patience in love) I forgot the world when I hid, The secret of her love in my heart

ز چشمانش ریزد به دلم شور عشق و امید دامن از کف دادم شد جهان از یادم راز عشقش در دل، تا نهفتم

From her eyes she pours into my heart sensation of love and hope I lost skirt I forgot the world when I hid, The secret of her love in my heart

دارم چشمی گریان به رهش روز و شب بشمارم تا بیاید

I have an eye,crying before her way I count day and night, Until she comes

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. S.HİLALQIZI. «ERMƏNİLƏRİN “SARI GƏLİN”ə İDDİALARINA TUTARLI CAVABLAR». MÜSAVAT، ۲۵ ژانویه ۲۰۱۲. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲ ژوئن ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۲ ژوئن ۲۰۱۲. 
  2. Yurdatapan, Sanar. "Turkey: Censorship Past and Present" in Shoot the Singer!: Music Censorship Today. Marie Korpe (ed.) Zed Books: New York, 1994, p. 190.
  3. Yurdatapan, Sanar. "Turkey: Censorship Past and Present" in Shoot the Singer!: Music Censorship Today. Marie Korpe (ed.) Zed Books: New York, 1994, p. 190.
  4. Baydar, Yavuz. "‘Sari Gelin’ DVD should have no place in schools." Today's Zaman. February 20, 2009. Accessed at July 05, 2009 Excerpt: "referring to an old Armenian song "Sarı Gyalin", later adopted into Turkish."
  5. Armenian question documentary causes more controversy. Today's Zaman. February 20, 2009.
  6. Erdem, Suna. "Father sues Turkish Education Ministry over Armenian 'genocide' DVD." تایمز. February 28, 2009.
  7. پریسا ارسلانی - برنامه کوک، استانبول، بی‌بی‌سی فارسی
  • Z.RƏHİMQIZI. «"SARI GƏLİN"in SARI SİMİ»(ترکی آذری)‎. Zerkalo Ayna، Avq. ۲۸, ۲۰۰۷. بازبینی‌شده در ۱۸ ژوئیه ۲۰۰۸. 

پیوند به بیرون[ویرایش]