ساری گلین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو


ساری گلین (به ترکی آذربایجانی: ساری گلین Sarı gəlin) (به ارمنی: Սարի աղջիկ) (به فارسی: دامن کشان) یکی از تصنیف‌های فولکلور ایرانی؛ آذربایجانی[۱] و ارمنی[۲] است که در میان مردم قفقاز، آذربایجان، ارمنستان، ایران و ترکیه متداول است.

معنی نام[ویرایش]

از لحاظ لغوی ساری گلین در ترکی آذربایجانی یعنی عروس زرد یا عروس موطلایی که در افسانه‌های آذربایجان اشاره به خورشید است یا در ارمنی Սարի աղջիկ ‏ Sari Aghjik به معنی دختر کوهستان یا Vard Siretsi به معنی من عاشق یک گل رز شدم، می‌باشد.

اصل و ریشه[ویرایش]

ریشه این آهنگ به درستی مشخص نیست ولی بیشتر منابع ریشه آن را ارمنی می‌دانند.[۳][۴][۵][۶].

خوانندگان مشهور[ویرایش]

شعر و متن آهنگ ترکی آذربایجانی و ترجمه فارسی[ویرایش]

آواز خوانی عالیم قاسمف در باکو
به ترکی آذربایجانی ترجمه فارسی
ساچێن اوجون هؤرمه‌زله‌ر. سر موی بلند را نمی‌بافند،
گۆلۆ سولو (قونچا) درمه‌زله‌ر گل تر را نمی‌چینند،
سارێ گه‌لین عروس زرد.(موطلائی)
بو سئودا نه سئودادێر این عشق، چه عشقی است،
سه‌نی مه‌نه وئرمه‌زلر تو را به من نمی‌دهند،
نئینیم آمان، آمان چه کنم، امان امان
سارێ گه‌لین عروس زرد.(موطلائی)
بو ده‌ره‌نین اوزونو، در بلندای این دره،
چوْبان قایتار قوزونو، ای چوپان بازگردان بره (گمشده) را،
قایتار ماسان قوزونو، اگر برنگردانی برّه را
اولدورم اوزومو، خودم را می‌کشم،
نة اوْلا بیر گۆن گؤره‌م چه شود گر روزی من ببینم،
نازلی یاریمین اؤزؤنو روی یار پرنازم را،
نئیلیم آمان، آمان چه کنم، امان امان / چه کنم، امان امان
سارێ گه‌لین عروس زرد.(موطلائی)
عاشیق ائلله‌ر آیرێسێ، عاشق از ایل و طایفه خود جدا افتاده
شانا تئلله‌ر آیرێسێ، شانه هم از موها جدا افتاده
آیرێسێ بیر گۆنۆنه دؤزمه‌زدیم. تحمل یک روز جدایی‌اش را نداشتم
اوْلدۆم ایلله‌ر آیرێسێ حالا سالهاست که از او جدا مانده‌ام
نئیلیم آمان، آمان چه کنم، امان امان / چه کنم، امان امان
سارێ گه‌لین عروس زرد.(موطلائی)

شعر و متن آهنگ ارمنی[ویرایش]

ملودی «ساری آغچیک» به معنی «دختر کوهستان» نامزد گرمی نوازنده ارمنی جیوان گاسپاریان
Վարդ սիրեցի՝ փուշ դառավ,
Դլե յաման, (x3),

Գնաց, ուրիշին առավ…
Ա՜խ, մերըդ մեռնի,
սարի աղջիկ, օ՜յ, օ՜յ,
Քարի աղջիկ, օյ, օյ,
Քար սիրտ աղջիկ, օյ, օյ,
Չար սիրտ աղջիկ:

Գնաց, ուրիշին առավ,
Դլե յաման, լեյլի ջան, ջան:

I loved a rose,it turned to thorns,
My heart yaman! (x3)

She left and chose someone else,
Akh! let your mother die!
You mountain girl, oy oy
you stone girl, oy oy,
you stone-hearted girl, oy oy,
you wicked-hearted girl.

She left and chose someone else
My heart yaman! Leyli dear beloved (Persian-Armenian)

Մինուճարիս մեղքացիր,
Դլե յաման, (x3)

Թույն մի ածա թեժ վերքիս…
Ա՜խ մերըդ մեռնի,
սարի աղջիկ, օ՜յ, օ՜յ…
Քարի աղջիկ, օյ, օյ,
Քար սիրտ աղջիկ, օյ, օյ,
Չար սիրտ աղջիկ:

Թույն մի ածա թեժ վերքիս…
Դլե յաման, լեյլի ջան, ջան:

Take pity on my only child
My heart yaman! (x3)

Don't pour poison into (salt on) my wound.
Akh! let your mother die!
You mountain girl, oy oy
you stone girl, oy oy,
you stone-hearted girl, oy oy,
you wicked-hearted girl.

Don't pour poison into my wound
My heart yaman! Leyli dear beloved.

Եղնիկ եմ՝ նետը կրծքիս,
Դըլե յաման, (x3)

Տիրել ես խելք ու մտքիս…
Ա՜խ մերըդ մեռնի, սարի աղջիկ, օ՜յ, օ՜յ…
Քարի աղջիկ, օյ, օյ,
Քար սիրտ աղջիկ, օյ, օյ,
Չար սիրտ աղջիկ:

Տիրել ես խելք ու մտքիս…
Դլե յաման, լեյլի ջան, ջան:

I am a deer with an arrow in my chest
My heart yaman! (x3)

You have possessed my thoughts and my mind.
Akh, may your mother die!
You mountain girl, oy oy
you stone girl, oy oy,
you stone-hearted girl, oy oy,
you wicked-hearted girl.

You have possessed my thoughts and my mind.
My heart yaman! Leyli dear beloved

شعر فارسی[ویرایش]

دامن کشان ساقی می خواران از کنار یاران مست و گیسو افشان می گریزد

Dragging her skirt The cupbearer (bartender) of the wine drinkers past her suitors drunken with flowing hair slips/flees away

در جام می از شرنگ دوری وز غم مهجوری چون شرابی جوشان می بریزد

In the glass of wine with the sorrow of separation, and the grief of parting like boiling wine she pours.

دارم قلبی لرزان به رهش دیده شد نگران ساقی می خواران از کنار یاران مست و گیسو افشان می گریزد

I have a heart, trembling before her way My eyse are watching anxious The cupbearer of the wine drinkers past her suitors drunken with flowing hair slips away.

دارم چشمی گریان به رهش روز و شب بشمارم تا بیاید

I have an eye, crying before her way I count day and night, Until she comes

آزرده دل از جفای یاری بی وفا دلداری ماه افسونکاری شب نخفتم

Heartbroken from atrocity of a beloved a disloyal heart-loved a charming moon, I didn't sleep at night.

با یادش تا دامن از کف دادم شد جهان از یادم ،راز عشقش در دل تا نهفتم

With her memory As I lost skirt (patience in love) I forgot the world when I hid, The secret of her love in my heart

ز چشمانش ریزد به دلم شور عشق و امید دامن از کف دادم شد جهان از یادم راز عشقش در دل، تا نهفتم

From her eyes she pours into my heart sensation of love and hope I lost skirt I forgot the world when I hid, The secret of her love in my heart

دارم چشمی گریان به رهش روز و شب بشمارم تا بیاید

I have an eye,crying before her way I count day and night, Until she comes

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. S.HİLALQIZI. «ERMƏNİLƏRİN “SARI GƏLİN”ə İDDİALARINA TUTARLI CAVABLAR». MÜSAVAT، ۲۵ ژانویه ۲۰۱۲. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲ ژوئن ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۲ ژوئن ۲۰۱۲. 
  2. Yurdatapan, Sanar. "Turkey: Censorship Past and Present" in Shoot the Singer!: Music Censorship Today. Marie Korpe (ed.) Zed Books: New York, 1994, p. 190.
  3. Yurdatapan, Sanar. "Turkey: Censorship Past and Present" in Shoot the Singer!: Music Censorship Today. Marie Korpe (ed.) Zed Books: New York, 1994, p. 190.
  4. Baydar, Yavuz. "‘Sari Gelin’ DVD should have no place in schools." Today's Zaman. February 20, 2009. Accessed at July 05, 2009 Excerpt: "referring to an old Armenian song "Sarı Gyalin", later adopted into Turkish."
  5. Armenian question documentary causes more controversy. Today's Zaman. February 20, 2009.
  6. Erdem, Suna. "Father sues Turkish Education Ministry over Armenian 'genocide' DVD." The Times. February 28, 2009.
  7. پریسا ارسلانی - برنامه کوک، استانبول، بی‌بی‌سی فارسی
  • Z.RƏHİMQIZI. «"SARI GƏLİN"in SARI SİMİ»(ترکی آذری)‎. Zerkalo Ayna، Avq. ۲۸, ۲۰۰۷. بازبینی‌شده در ۱۸ ژوئیه ۲۰۰۸. 

پیوند به بیرون[ویرایش]