زیبیگنیف برژینسکی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از زیبیگنیو برژینسکی)
پرش به: ناوبری، جستجو
زیبیگنیِف برژینسکی
Zbigniew Brzezinski
Zbigniew Brzezinski, 1977.jpg
زیبیگنیِف برژینسکی در سال ۱۹۷۷ میلادی
دهمین مشاور امنیت ملی
مشغول به کار
۲۰ ژانویه ۱۹۷۷ – ۲۰ ژانویه ۱۹۸۱
رئیس جمهور جیمی کارتر
قائم مقام دیوید ال. آرون
پس از برنت اسکاوکرافت
پیش از ریچارد آلن
اطلاعات شخص
زاده Zbigniew Kazimierz Brzeziński
۲۸ مارس ۱۹۲۸(۱۹۲۸-03-۲۸)
ورشو، جمهوری دوم لهستان
درگذشت ۲۶ مه ۲۰۱۷ میلادی (۸۹ سال)
فالز چرچ، ویرجینیا، ایالات متحده آمریکا
حزب سیاسی حزب دموکرات
همسر(ان) امیلی برژینسکی (ازدواج ۱۹۵۵)
فرزندان ایان (زاده ۱۹۶۳)
مارک (زاده ۱۹۶۵)
میکا (زاده ۱۹۶۷)
محل
تحصیل
دانشگاه مک‌گیل
دانشگاه هاروارد
تخصص سیاست‌مدار، منتقد

زیبیگنیِف برژینسکی (به انگلیسی: Zbigniew Brzezinski) (زاده ۲۸ مارس ۱۹۲۸ – درگذشته ۲۶ مه ۲۰۱۷) ژئواستراتژیست، سیاست‌مدار لهستانی-آمریکایی بود. وی مشاور امنیت ملی در دولت جیمی کارتر بود.[۱]

وی متولد ۸ فروردین ۱۳۰۷ بود و در ۵ خرداد ۱۳۹۶ در ۸۹ سالگی درگذشت.

زندگی[ویرایش]

او در ۲۸ مارس ۱۹۲۸ در شهر ورشو، پایتخت لهستان به دنیا آمد. پدرش (Tadeusz Brzeziński) یک ناسیونالیست لهستانی بود که در جوانی با سلطه روسیه بر لهستان مبارزه مسلحانه می‌کرد و بعدها وارد دیپلماسی لهستان شد. برژینسکی (پدر) در سال ۱۹۳۹ که هیتلر و استالین لهستان را میان آلمان و شوروی تقسیم کردند، سفیر لهستان در کانادا بود.

تحصیلات و سیاست[ویرایش]

او در ۱۹۴۵ وارد دانشگاه مک گیل کانادا در مونترال شد و در مقاطع لیسانس و فوق لیسانس تحصیل کرد. سپس به آمریکا رفت و در ۱۹۵۳ از دانشگاه هاروارد در رشته علوم سیاسی دکترا گرفت. در ۱۹۵۸ شهروند آمریکا شد، ولی احتمالاً تابعیت لهستانی خود را حفظ کرد. با وجود آنکه خانواده او سالها در کانادا سکونت داشتند، او هرگز تبعه کانادا نشد.

او در سیاست آمریکا در حزب دموکرات به فعالیت پرداخت و در انتخابات ریاست جمهوری ۱۹۶۰ آمریکا حامی جان اف کندی بود. پیشنهادهای برزینسکی به جان اف کندی در بحران موشکی کوبا باعث شد که فعالانه تر در عرصه سیاسی آمریکا وارد شود و در مسائل شوروی و اروپای شرقی به اظهار نظر بپردازد. او در انتخابات ریاست جمهوری ۱۹۶۴ آمریکا حامی جانسون بود و در آن دولت بر اساس خصومت قبلی اش با شوروی، در جریان جنگ ویتنام به لیندن جانسون رئیس جمهور وقت آمریکا پیشنهادهای گوناگونی داد.

او استاد روابط بین‌الملل مدرسه مطالعات پیشرفته بین‌المللی پال ایچ. نیتس در دانشگاه جانز هاپکینز در واشینگتن، دی.سی. بود[۲]

در دولت کارتر[ویرایش]

او در انتخابات ریاست جمهوری ۱۹۷۶ آمریکا حامی جیمی کارتر بود. در دولت کارتر، از آنجا که کارتر آشنایی کامل به مسائل خارجی و بین‌المللی نداشت، برژینسکی را به مشاور ارشد امنیت ملی در کاخ سفید گماشت. از مهم‌ترین فعالیت‌های او در این دوران به دور ساختن مصر از شوروی با ترتیب دادن قرارداد کمپ دیوید و صلح مصر و اسرائیل می‌توان نام برد.

در دوران او مناسبات آمریکا با چین به حالت عادی درآمد و جیمی کارتر به چین رفت. سپس به خاطر دشمنی که با شوروی داشت، با کمک عربستان سعودی و پاکستان مجاهدان مسلمان را در افغانستان بر ضد شوروی مجهز کرد.

برژینسکی و افغانستان[ویرایش]

برژینسکی از حامیان مسلح کردن شبه نظامیان مجاهدین علیه دولت حزب دموکراتیک خلق افغانستان بود و توانست جیمی کارتر را متقاعد کند که این اقدام موجب می‌شود تا «ارتش شوروی برای مداخله در افغانستان» تحریک شود.[۳]

برژینسکی و ایران[ویرایش]

تنها مورد شکست برژینسکی در مورد ایران بود که با سیاست‌های خود باعث سقوط شاه در پی انقلاب ۱۳۵۷ ایران و خروج کامل ایران از حوزه نفوذ آمریکا شد، رویدادی بود تا آن زمان سابقه نداشت.[نیازمند منبع] برژینسکی در آزادسازی گروگان‌های سفارت آمریکا در تهران بعد از انقلاب ایران نقش مهمی ایفا کرده بود.[۴]

درگذشت[ویرایش]

زیبیگنیو برژینسکی در ۲۶ مه ۲۰۱۷ در ۸۹ سالگی درگذشت.[۵]

نگارخانه[ویرایش]

کتابشناسی[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «زبیگنیو برژینسکی درگذشت». رادیو فردا. ۶ خرداد ۱۳۹۶. 
  2. "Zbigniew Brzezinski, PhD". مدرسه مطالعات پیشرفته بین‌المللی پال ایچ. نیتس. Retrieved February 11, 2017. 
  3. «برژینسکی در سن ۸۹ سالگی درگذشت». ایسنا. ۶ خرداد ۱۳۹۶. 
  4. «برژینسکی، مشاور امنیت ملی جیمی کارتر درگذشت». DW.COM. ۲۰۱۷-۰۵-۲۷. بازبینی‌شده در ۲۰۱۷-۰۵-۲۷. 
  5. «زبیگنیو برژینسکی مرد». خبرگزاری صدا و سیما، ۰۶ خرداد ۱۳۹۶. بازبینی‌شده در ۲۷مهٔ ۲۰۱۷. 

پیوند به بیرون[ویرایش]

مناصب سیاسی
پیشین:
برنت اسکاوکرافت
مشاور امنیت ملی
۱۹۷۷–۱۹۸۱
پسین:
ریچارد آلن