زنده‌انگاری مواد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

زنده‌انگاری مواد (به انگلیسی Hylozoism) دیدگاهی فلسفی است که عنوان می‌کند ماده از برخی جهات زنده است. قدمت این مفهوم به فلسفه پیشاسقراطی و مکتب ملطی بر می‌گردد.

خاستگاه[ویرایش]

مفهوم زنده‌انگاری مواد یا هیلوزوئیسم برای نخستین بار با عبارت Hylozoism در سال در ۱۶۷۸ توسط رالف کادورث (به انگلیسی Ralph Cudworth) به زبان انگلیسی معرفی شد.[۱] پیشینه‌ی این مفهوم به فلاسفهٔ ایونیا بازمی‌گردد. آن‌ها معتقد بودند که ماده دارای حیات یا احساس است و یا به بیان دیگر حیات و ماده از یکدیگر جدایی‌ناپذیر هستند. تالس بر اساس این نظریه عقیده داشت که حتی آهنربا دارای روح است زیرا دارای نیروی جذب اشیای فلزی است[۲]

مفاهیم مرتبط[ویرایش]

گرچه بین ذهن‌مندی (Hylopsychism) و زنده‌انگاری مواد (Hylozoism) تفاوت وجود دارد، اما در عمل حفظ این تمایز دشوار است زیرا ماده‌زنده‌انگاران باستانی نه تنها ارواح جهان ماده و گیاه را زنده فرض می‌کردند بلکه کم و بیش برای آن‌ها خودآگاهی هم فرض می‌کردند. همچنین مفهوم روح باوری که تمایل دارد که زندگی را به شکل ارواح گسسته مشاهده کند، و همه‌روان‌انگاری (Panpsychism) به دیدگاه‌های فلسفی افرادی مانند گوتفرید لایبنیتس اشاره دارد نیز شباهت‌هایی با این مفهوم دارد. زنده‌انگاری مواد تا حد زیادی به دیدگاه‌های فلاسفهٔ پیشاسقراطی مانند تالس و آناکسیمنس اشاره دارد.[۳]

پانویس[ویرایش]

  1. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Hylozoism». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۹ ژوئیه ۲۰۲۰.
  2. ساهاکیان، ویلیام (۱۳۹۸). تاریخ فلسفه از آغاز تا امروز. ترجمهٔ حمیدرضا بسحاق. تهران: نشر چشمه. صفحه ۲۴
  3. The Editors of Encyclopædia Britannica (July 20, 1998). "hylozoism". Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica, inc. Retrieved November 26, 2017.

منابع[ویرایش]

  • ساهاکیان، ویلیام (۱۳۹۸). تاریخ فلسفه از آغاز تا امروز. ترجمهٔ حمیدرضا بسحاق. تهران: نشر چشمه. شابک ۹۷۸-۶۲۲-۰۱-۰۵۴۴-۲.
  • ‌ ترجمه مقاله ویکی انگلیسی