زبان تخاری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
زبان تُخاری
paper fragment with writing
Tocharian B manuscript, c. 7th century AD
زبان بومی در: Agni, Kucha, Turfan and Krorän
منطقه حوضه تاریم چین، و آسیای مرکزی
قومیت تخارها
منقرض‌شده سده ۹ (میلادی)
زبان‌های هندواروپایی
  • زبان تُخاری
گویش‌ها
Agnean (Tocharian A)
Kuchean (Tocharian B)
Kroränian (Tocharian C)
Brahmi script (Tocharian alphabet)
خط مانوی
کدهای زبان
ایزو ۶۳۹-۳ Either:
xto – Tocharian A
txb – Tocharian B
فهرست زبان‌شناس
xto Tocharian A
  txb Tocharian B
گلاتولوگ tokh1241[۱]
این نوشتار شامل نمادهای آوایی آی‌پی‌ای است. بدون پشتیبانی مناسب تفسیر، ممکن است علامت‌های سوال، جعبه یا دیگر نمادها را جای نویسه‌های یونی‌کد ببینید.

زبان تُخاری شاخه‌ای از خانوادهٔ زبان‌های هندواروپایی است که دو زبان از آن شناخته شده‌است:

  • تخاری شرقی (یا تُرفانی یا تخاری A)
  • تخاری غربی (یا تخاری B)

این دو زبان در هزارهٔ اول پس از میلاد در شمال حوضه تاریم در منطقه شینجیانگ چین توسط قوم تخار تکلم می‌شده‌است. از زبان تخاری، نوشته‌هایی از سدهٔ هشتم میلادی به جا مانده‌است. این دو زبان پس از آمدن قوم ترک‌تبار اویغور در سدهٔ نهم میلادی منقرض شدند.[۲] این زبانها در نتیجهٔ حفریات در ناحیه تورفان شناخته شدند.[۳]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2013). "زبان تخاری". Glottolog 2.2. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. 
  2. مجموعهٔ یونسکو از تاریخ تمدن‌ها در آسیای میانه (UNESCO Collection of History of Civilizations of Central Asia)، جلد سوم
  3. «تورفان، شهر گمشده». بازبینی‌شده در ۱۶ بهمن ۱۳۹۳. 

منابع[ویرایش]

  • سمیعی احمد. ادبیات ساسانی. تهران: انتشارات دانشگاه آزاد ایران، ۱۳۵۵
  • Benjamin W. Fortson, Indo-European Language and Culture: An Introduction, pages 351-366, 2004, ISBN 1-4051-0316-7
Tocharian.JPG

الگو:کد زبان‌های معرفی‌شده در ایزو ۶۳۹–۳ که حرف اول عنوان بین‌المللی آنها حرف T است