زبان‌های نوستراتیک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
زبان‌های نوستراتیک
پراکنش:اروپا، آسیا except for the southeast، شمال آفریقا و شاخ آفریقا، the شمالگان
تبار:Hypothetical macrofamily
زیرگروه‌ها:
زبان‌های ژاپنی (sometimes included)
زبان عیلامی (sometimes included)
زبان سومری (sometimes included)
Nivkh (sometimes included)
زبان‌های یوکاغیر (not always considered)
Chukotko-Kamchatkan (not always considered)
Nostratic Languages.png
The present day worldwide distribution of the Nostratic macrofamily of languages according to سرگی استاروستین.

نوستراتیک یک کلان‌خانوادهٔ زبانی فرضی و بحث‌برانگیز است که بسیاری از خانواده‌های زبانی اوراسیا را دربرمی‌گیرد، هرچند ترکیب و ساختار آن در میان هوادارانش متغیر است. این کلان‌خانواده عموماً شامل این خانواده‌های زبانی دانسته می‌شود: کارتولی، هندواروپایی و اورالی؛ برخی زبان‌ها از خانوادهٔ بحث‌برانگیز آلتایی؛ آفروآسیایی که در شمال آفریقا، شاخ آفریقا، شبه‌جزیره عربستان و خاور نزدیک صحبت می‌شوند؛ زبان‌های دراویدی در شبه‌قاره هند (همچنین گاهی خانوادهٔ ایلامی-دراویدی که هند را به فلات ایران متصل می‌کند).

هولگرپدرسن دانمارکی درسال 1903واژه نوستراتیک رابرای اولین باربه کاربرد.

ولادیسلاومارکوویچ ایلیچ سویتیچ زبان شناس برجسته اروپایی اساس وبنیاد دکترین زبان شناسی نوستراتیک رابنیادنهادولادیمیرایلیچ درسن 32سالگی درگذشت.

نیای فرضی خانوادهٔ زبانی نوستراتیک، پیش-نوستراتیک (یا نوستراتیک مادر) نامیده می‌شود. پیش-نوستراتیک بین ۱۲۰۰۰ تا ۱۵۰۰۰ سال پیش از میلاد و در دوران میان‌سنگی، نزدیک به آخرین عصر یخبندان صحبت می‌شده‌است.

پروفسورحجت اسدیان زبانشناس برجسته ایرانی همه زبانهای جهان رابه پیروی ازاستادش دکترفردیدهمریشه میداندودرهمین راستابه زیست شناسی مولکولی وژنتیک استنادمینمایدوازبنیانگذاران وموسسین کمیته کوینواتیمولوژی درجهان می باشد.پروفسورهلاس وسالی زبان شناس فنلاندی هم همین دکترین راتاییدمینماید.


وجه تسمیه واژه نوستراتیک درلاتین از واژه نوس لاتینی یعنی ما و ازواژه لاتینی ترایعنی سرزمین میباشدواژه نوستراتیس هم درلاتین بمعنای سرزمین یاکشورمامی باشد(ترایاتراتیس درلاتین یعنی کشوریاسرزمین).

لیستی ازواژگانی که توسطدالگوپولسکی زبانشناس تنظیم شده وآلن بومهاردزبانشناس برجسته آنهارامبناقرارداده بشرح ذیل میباشد(نقل ازویکی انگلیسی)


  • ʔ[a]b∇ 'water'
  • ʔA[d]∇ (= *ʕA[d]V) 'foot'
  • ʔemA 'mother'
  • ʔin̄[A] 'place' ([in descendant languages] > 'in')
  • ʔaR∇ 'member of one’s clan/family'
  • ʔ[ä]ś[o] 'to stay, to be' (Illič-Svityč < 'to settle')
  • ʔisу (or *ʔiʔs∇ ?) 'to sit', 'seat (body part)' (> 'foundation, basis')
  • [ʔV]š[ü]H2∇ 'wild boar'
  • ʔ[a]y∇ 'mother'
  • ʕAl∇ (= *ʕalE or *ʕälî) 'height, top', 'to climb, to go up'
  • ʕim[ê] 'to suck, to swallow'
  • ʕ[o]mdE 'to stand upright, to rise'
  • ʕur∇Kʼ∇ 'to flee'
  • ʕ|ɡeŕV 'raincloud, rain'
  • ʕoŝ∇(-Kʼa) 'tree'
  • ʕaǯ∇ 'white, bright'
  • boʔ∇ 'to go'
  • bûʕ∇ 'to blow, to inflate', (> ?) 'to swell'
  • bAd∇ 'many, multitude'
  • beha (or *bäha) 'to shine, to be bright'
  • baH2V 'to tie, to bind'
  • buHi 'to grow, to appear, to become'
  • buL∇ 'to stir up (liquid); turbid'
  • bVL∇ʔa 'to blow, to inflate'
  • baLʕ∇ 'blind'
  • baļ[i]ɣa (or *baļ[i]ɣ[U] ?) ‘to swallow; throat’
  • b∇L[h]∇ ‘leaf, leaves, green plants’
  • ba l ̄[i]ķa ‘to shine’
  • b∇l ̄iʔ|ʕ[∇]ķü ‘to beat, to strike’
  • bôĺX[a] ‘tail, penis’
  • buŋgä ‘thick; to swell’
  • bor∇ ‘mountain, hill’
  • buRu (or *buRü) ‘to break’
  • buR∇ (or *bür∇) ‘flint’ (> ‘to cut/carve with a flint’)
  • buR∇, *buR[∇-][K]∇ ‘storm, stormy wind’
  • bärʔ∇ ‘to give’
  • berEʔa ‘to give birth to; child’
  • bu|ür[ʔ]∇ ‘lock of hair, down’
  • bôri[ɣ]U ‘loose earth, dust, (?) sand’
  • bArh[ê] ‘to shine’
  • bûrûH∇ ‘eyebrow, eyelash’
  • barq∇ (~ *barX∇) ‘to go, to go away, to step’
  • büryi ‘to cover’
  • b[i]r∇gE ‘high, tall’
  • b[E]R∇[k]∇ ‘knee’
  • b∇R[∇]ķæ ‘to flash, to shine’
  • bôŕ[a] ‘to pierce, to bore’



  • boŕ[ʔ]û ‘brown, yellow’
  • baţ∇ ‘cold; to feel cold, to freeze’
  • b∇y∇ (or *b∇yʔ∇) ‘bee’
  • čal∇ ‘to beat, to knock down, to fell’
  • čAl∇m∇ ‘orifice, pit’, or ‘breach’
  • čoma ‘wild bovine’
  • č̣[a]r∇ ‘to cut’
  • dub[ʔ]∇ ‘back, hinder part, tail’
  • did∇ ‘large, big’
  • d[i]l ̄a (= *d[i]ļa ?) ‘sunshine, daylight, bright’
  • dul ̄i ‘fire, heat’
  • dalqa|U ‘wave’
  • dæLb∇ ‘to gouge, to dig, to cut through’
  • dûm∇ ‘to be motionless, to be silent, to be quiet’
  • d[û]hm∇ ~ *d[û]mh∇ ‘ (to be) dark’
  • dôǹ∇ ‘to cut’
  • dun̄∇ (or *dün̄∇) ‘to stream, to flow’
  • dar[∇H]∇ ‘to hold, to hold fast, to fasten’
  • doRķæ (~ *doRgæ ?) ‘to bend, to turn, to wrap’
  • d[oy]a (> *da) ‘place’
  • gil ̄[h]o ‘to shine, to glitter, to sparkle’
  • gUļ[E]ħU ‘to be smooth’
  • gûLʒ̍∇ ‘to bend, to twist’
  • giĺ[∇#]ʔ∇[d]∇ ‘ice, frost; to freeze’ (and *giļ∇ ‘ice, frost’)
  • g[A]m∇ (and *g[A]mʕ∇ ?) ‘altogether, full’
  • gAǹ|ń∇ ‘to see, to perceive’
  • genû ‘jaw, cheek’
  • g[o]ʔin̄∇ ‘to beat, to strike’
  • gAr∇ ‘hand’
  • gUR∇ ‘to roll’
  • gæhR∇ ¬ *gæRh∇ ‘sunshine, day, light’
  • girʕ∇ ‘to cut’
  • garHä ‘sharp bough, sharp stick, sharp point’
  • garû[ĉ]a ‘to crush, to break to pieces’ (or *g∇Rûŝ|ĉ∇ ‘to crush’)
  • gE|aRd∇ ‘to plait, to tie, to gird (to wear something around one’s waist) ’
  • gäţâ ‘to grasp, to take, to possess’
  • [h]al[∇ʔ]E ‘on the other side’
  • haw∇ ‘to desire, to love’
  • [H₂]el∇ ‘sprout, twig’
  • Han[g]∇(ţ∇) (or *Haŋ[g]∇(ţ∇) ?) ‘duck’
  • kar∇ ‘to twist, to turn around, to return’
  • ka[ry]∇ ‘to dig’
  • ķäbʔâ ‘to bite’ (> ‘to eat’)
  • ķUç∇ ‘to cut/chop into small pieces’
  • ĶUm∇ ‘black, dark’
  • Ķumʔ∇ ‘ (to be) hot; to smolder’


منابع[ویرایش]