زاغ بور

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
زاغ بور
وضعیت بقا
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پرندگان
راسته: گنجشک‌سانان
تیره: کلاغیان
سرده: Podoces
گونه: P. pleskei
نام علمی
Podoces pleskei
زارودنی، ۱۸۹۶

زاغ بور یا زاغ کویری (نام علمی: Podoces pleskei) پرندهای از خانوادهٔ کلاغیان است. این پرنده تفاوت‌های زیادی با دیگر خویشاوندانش یعنی کلاغها و زاغ‌ها دارد؛ از جمله زمین‌زی بودن به‌طوری‌که حتی در هنگام احساس خطر نیز دویدن را به پرواز ترجیح می‌دهد، داشتن صدای خوش و رنگ نخودی مایل به قهوه‌ای.

زاغ بور تنها در مناطق بیابانی و نیمه‌بیابانی شرق و جنوب شرق ایران به‌ویژه در استان‌های یزد و سمنان و همچنین در شهرستان بردسکن در استان خراسان رضوی زندگی می‌کند و تنها پرندهٔ بومی انحصاری (اندمیک) ایران است.[۱] در سال‌های اخیر در غرب افغانستان هم گزارش شده اما بومی بودنش محل تردید است.

ویژگی‌های جسمی[ویرایش]

زاغ بور ۲۴ سانتیمتر طول دارد. دم و منقارش سیاه، منقارش بلند با اندکی خمیدگی رو به پایین است. رنگ پر و بال نخودی مایل به قهوه‌ای است، صورت کمرنگ‌تر و از قاعده منقار تا چشم‌ها لکه سیاه‌رگه مانند و نیز لکه سیاه بزرگی در بالای سینه‌اش دیده می‌شود. بال‌ها پهن با دو نوار سفید که در پرواز مشخص می‌شوند. پاهای آن بلند و سیاه‌است و برای دویدن در بیابان تکامل یافته‌است. در واقع بیشتر به هدهد و چکاوک هدهدی شبیه‌است تا زاغ‌ها و کلاغ‌ها.

رفتار جوجه‌ها[ویرایش]

این پرنده در وقت خطر روی زمین و لابه لای بوته‌ها می‌دود و لانه خود را بر روی درختچه‌ها می‌سازد. جوجه زاغ بور زمانی که احساس خطر کند در لانه بی حرکت می‌ماند یا اگر از آشیانه خارج شده باشد، خود را در میان بوته‌ها مخفی می‌کند. زاغ بور قبل از ورود به آشیانه خوب اطراف را زیر نظر می‌گیرد تا با ورودش به آشیانه جوجه‌ها به خطر نیافتند. همچنین معمولاً پدر و مادر توجه دشمنان را به خود جلب می‌کنند تا خطری جوجه‌ها را تهدید نکند.[۲]

زیستگاه و بوم‌شناسی[ویرایش]

زاغ بور در مناطق بیابانی و نیمه‌بیابانی و استپ‌ها زندگی می‌کند. وابستگی زیادی به گیاهِ بوته‌ایِ قیچ دارد و لانهٔ خود را بر روی قیچ می‌سازد. حشره‌خوار و دانه‌خوار است. در اردیبهشت ۴ تا ۶ تخم می‌گذارد. پرندهٔ ماده بر روی تخم می‌خوابد و پرندهٔ نر برای او غذا می‌آورد. نر و ماده هر دو در بزرگ کردن جوجه‌ها مشارکت دارند. جوجه‌ها بعد از ۱۷ تا ۱۹ روز از تخم بیرون می‌آیند. زاغ بور تک‌همسر است و تمام طول سال را در کنار جفت خود می‌ماند، قلمروطلب است و به ذخیره‌سازی غذا در زیر خاک اقدام می‌کند. معمولأ ترس زیادی از انسان ندارد ولی فاصلهٔ ایمنی را رعایت می‌کند.

منابع[ویرایش]

  1. مشاهده 2 قطعه زاغ بور در مناطق دشتی دامغان، وبگاه سازمان حفاظت محیط زیست ایران، ۱۸ تیر ۱۳۹۲.
  2. «زاغ بور». وبگاه جلودار (شبکه اجتماعی کوهنوردان و طبیعت گردان). بهمن 95.