ریال ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیEnglish
ریال ایران
ریال ایران (فارسی)
100000 IRR complete.jpg
تصویر پشت و روی اسکناس ۱۰۰٬۰۰۰ ریالی
ایزو ۴۲۱۷
کدIRR
شماره۳۶۴
توان۲
پول
Superunit
 ۱۰تومان
(غیررسمی)
یکای جزء
۱۱۰۰دینار
(دیگر استفاده نمی‌شود)
نمادIranian Rial.svg، ﷼
اسکناس‌ها
استفادهٔ متداول۵٬۰۰۰، ۱۰٬۰۰۰، ۲۰٬۰۰۰، ۵۰٬۰۰۰، ۱۰۰٬۰۰۰ ﷼
استفادهٔ به‌ندرت۵۰۰، ۱٬۰۰۰، ۲٬۰۰۰ ﷼
سکه‌ها
استفادهٔ متداول۱٬۰۰۰، ۲٬۰۰۰، ۵٬۰۰۰ ﷼
استفادهٔ به‌ندرت۲۵۰، ۵۰۰ ﷼
آمارها
تاریخِ معرفی۱۳۰۸
استفاده‌کنندهٔ رسمی ایران
استفاده‌کنندهٔ غیررسمی افغانستان[۱]
 عراق[۲][۳]
 عربستان سعودی[۴]
 سوریه[۵]
صادرکننده
بانک مرکزیبانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
وبگاهwww.cbi.ir
ارزش‌گذاری
تورم۳۰٫۶٪
منبعمرکز آمار ایران
(۲۳ آوریل ۲۰۱۹)
اسکناس ۵۰۰ ریالی (معادل ۵ پهلوی) متعلق به فروردین سال ۱۳۱۷ خورشیدی با تمثال رضاشاه و نشان شیر و خورشید

ریال (به اسپانیایی: real) یکای پول ایران است و به ۱۰۰ دینار تقسیم می‌شده‌است.[۶] اما چون ریال یکای بسیار کم‌ارزشی بود، تقسیمات آن در حسابداری به‌کار نمی‌رفت. تا زمان کنار گذاشتن رسمی تومان در سال ۱۳۰۸ (زمان رضاشاه پهلوی) و انتخاب ریال به عنوان یکای پول رسمی کشور، کماکان تومان (برابر با ۱۰﷼) برای حساب کردن بکار می‌رود.

طبق استاندارد ایزو ۴۲۱۷ ریال ایران با علامت اختصاری IRR در معاملات جهانی نشان داده می‌شود.[۷] استاندارد یونی‌کد برای ریال نویسهٔ سازگاری «نشان ریال» به‌شکل «﷼» را در موقعیت U+FDFC تعریف کرده‌است.[۸]

به استناد مادهٔ یک قانون پولی و بانکی کشور، یکای پول ایران ریال، برابر با صد دینار و برابر با دویست و پنج میلیاردیم (۰٫۰۰۰۰۰۰۲۰۵)گرم طلا خالص است.[۹] اسکناس‌های رایج ایران ۱٬۰۰۰، ۲٬۰۰۰، ۵٬۰۰۰، ۱۰٬۰۰۰، ۲۰٬۰۰۰، ۵۰٬۰۰۰ و ۱۰۰٬۰۰۰ ریالی و دو نوع اسکناس به شکل ایران‌چک‌ به ارزش ۵۰۰٬۰۰۰ و ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ ریالی و سکه‌های رایج ۲۵۰، ۵۰۰، ۱٬۰۰۰، ۲٬۰۰۰ و ۵٬۰۰۰ ریالی هستند.

ریشه‌شناسی[ویرایش]

ریال از واژهٔ اسپانیایی و پرتغالیِ رئال (به پرتغالی: real)، (به انگلیسی: royal) وارد فارسی شده‌است که هم به‌معنی شاهی است، هم نام سکهٔ نقره رایج در آن دو کشور و در سرزمین‌های وابسته به آن بود. ریال از زمان حضور اسپانیایی‌ها و پرتغالی‌ها در خلیج فارس و مراودهٔ ایشان با ایرانیان وارد فارسی شده‌است. ریشهٔ رئال از واژهٔ رِگالیس (به لاتین: regalis) به‌معنی شاهنشاهی می‌آید که صفتی است از رِکس (به لاتین: rex)؛ به‌معنی شاه.[۱۰][۱۱]

سکه با نام ریال در اسپانیا از سالِ ۱۴۹۷ تا ۱۸۷۰ میلادی و در پرتغال از سال ۱۴۳۳ تا ۱۹۱۰ میلادی ضرب می‌شد. ریال همچنین یکای پولِ بسیاری از مستعمره‌های اسپانیا و پرتغال بود؛ برای مثال یکای پول برزیل رئال نام دارد.

تاریخچه[ویرایش]

ارزش ریال ایران در مقابل دلار آمریکا (دلار بر حسب ریال بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۷ میلادی)

ریال سکه‌ای جهانی و معادل ۱۲۵۰ دینار یا یک‌هشتم تومان ارزش داشت، برای نخستین بار در سال ۱۱۷۶ خورشیدی رواج یافت. وقتی در ۱۲۰۳ از رواج افتاد، به‌جای آن قران، که معادل هزار دینار (یک‌دهم تومان) ارزش پیدا کرد. بدین ترتیب واحد پول ایران وارد سیستم اعشاری شود.[۱۲]

واحد پول ایران در زمان محمدشاه قاجار (۱۲۵۰–۱۲۶۴ هـ. ق) از مسکوکات نقره و معادل ۱۲۵۰ دینار بود. در اواخر قاجاریه معادل یک قران و پنج شاهی بود.[۶]

واحد پول ایران از سدهٔ هفتم هجری تا زمان اوایل حکومت پهلوی دینار بود. یک تومان واحد شمارش برای دینار و برابر ده قران یا ده‌هزار دینار بود. در ۲۷ اسفند ۱۳۰۸ (۱۹۳۲ میلادی)، طبق قانون تعیین واحد و مقیاسِ پولِ قانونیِ ایران، ریال به‌جای قران با وزن خالصِ ۰٫۳۶۶۱۱۹۱ گرمْ طلا انتخاب شد. همچنین به صد دینار جدید تقسیم‌پذیر بود.[۱۳] ریال در میان مردم مقبولیت و رواج نیافت و مردم ایران ۱۰ ریال را یک تومان فرض کردند و در میان مردم، واژگان تومان و قران (تُمَن و قِرون) کاربرد دارد و واحدهای رسمی ریال و دینار در محاوره مردم استفاده نمی‌شود. حتی در میان رسانه‌های ایران و مسئولان کشوری نیز استفاده از تومان مرسوم‌تر است. قبل از تبدیل واحدهای پولی به دستگاه اعشاری در ۱۳۱۱ خورشیدی، سکه‌ها و واحدهای پولی که در جدول زیر آمده‌اند مورد استفاده بودند، و برخی از این الفاظ هنوز کاربردهایی در زبان ایرانیان و ضرب‌المثل‌های ایرانی دارند.[نیازمند منبع]

واحدهای پول ایران در دوره‌های مختلف[۱۴]
نام واحد پول دوره توضیح
دَریک هخامنشی واحد سکه طلای هخامنشی برگرفته از نام داریوش به‌وزن ۸/۴۱ گرم
شِکِل (سیگلوی) هخامنشی واحد سکه نقره هخامنشی به‌وزن ۵/۶ گرم
تالان هخامنشی واحد شمش طلای هخامنشی برابر با ۳۰۰ دریک
مین هخامنشی واحد وزن برابر یک‌پنجاهم تالان
کَرشَه هخامنشی واحد سکه نقره کوچکتر از شکل
استاتر هخامنشی واحد سکه ساتراپهای هخامنشی و طلا و نقره مقدونی
دراخما سلوکیان و اشکانیان واحد سکه نقره
اُبول سلوکیان و اشکانیان سکه نقره به‌وزن یک‌ششم دراخما
کالکو سلوکیان و اشکانیان واحد سکه مسی سلوکی و پارتی
دینار ساسانیان واحد سکه طلا برابر ۲۰ درخم
درخم ساسانیان واحد سکه نقره، در حال حاضر واحد پول ارمنستان
دانگ ساسانیان سکه نقره ساسانی به‌وزن یک‌ششم درخم
پَشیز ساسانیان سکه مسین
دینار دورهٔ اسلامی واحد سکه‌های طلا
درهم دورهٔ اسلامی واحد سکه‌های نقره
فُلوس دورهٔ اسلامی واحد سکه‌های مسین
یمینی غزنوی واحد سکه طلای سلطان محمود غزنوی
محمودی غزنوی واحد سکه
تُنگه تیموری واحد سکه مسین
چاو ایلخانی (گیخاتوخان) واحد اسکناس دوره ایلخانی، سال ۶۹۳ هجری
شاهی صفوی، زندیه، افشاریه، قاجار و پهلوی واحد سکه معادل ۵۰ دینار یا دو پول
غازی صفوی و قاجار سکه ریز مسین (سکه معروف پنغازی) پنج دینار
پول قاجار سکه کوچک مسی معادل بیست و پنج دینار
اشرفی صفوی، افشار، زند و قاجار سکه طلا برگرفته از نام ملک اشرف ایوبی
مُحمّدی صفوی معادل ۱۰۰ دینار، از نام سلطان محمد خدابنده
غازبیگی صفویه و قاجار سکه مسین یک‌دهم شاهی معادل ده دینار
دوهزاری (دوزاری) قاجار سکه معادل دوهزار دینار یا نیم مثقال طلا یا شش نخود
بیستی صفویه سکه بیضی‌شکل، هر ۲/۵ بیستی معادل یک شاهی
عباسی صفویه سکه نقره از نام شاه عباس صفوی گرفته شده‌است. معادل چهار شاهی و دویست دینار
مُهر اشرفی صفویه، زند، افشار سکه طلا
صناری زند و قاجار سکه مسین معادل صد دینار
روپی افشار سکه نقره به‌ارزش پانصد دینار
نادری افشار سکه نقره به‌ارزش پانصد دینار
روپیه افشار سکه نقره به‌ارزش پانصد دینار
ریال قاجار، پهلوی و جمهوری اسلامی سکه نقره برابر ۱۲۵۰ دینار قاجاریه و دوره پهلوی و جمهوری اسلامی معادل صد دینار
تومان قاجار و رضاشاه سکه طلای معادل ده‌هزار دینار (در اصل ریشه مغولی دارد)
پاپَتی قاجار سکه مسین
پاپاسی قاجار سکه مسین
لاری صفویه (طهماسب دوم) شمش نقره ضرب لار
قُروش قاجار سکه مسین در بخشهایی از ایران رایج بوده و در حال حاضر از اجزای واحد پول ترکیه
قِران قاجار سکه نقره قاجار معادل هزار دینار
پنجهزاری (پنجزاری) قاجار سکه طلا معادل پنج هزار دینار و معادل نیم مثقال طلا (دوازده نخود)
پول سفید قاجار سکه نقره معادل بیست و پنج دینار
پول سیاه قاجار سکه مسین معادل ۱۲/۵ دینار
رُبعی قاجار و رضاشاه سکه نقره به‌ارزش ۲۵۰ دینار و سکه طلا به ارزش ۲۵۰۰ دینار
هزاری قاجار سکه نقره به‌ارزش هزار دینار
مثقالی قاجار (محمدشاه) سکه طلا
چَندک قاجار سکه مسین برابر دو غاز
پَناباد قاجار سکه ضرب‌شده در پناه‌آباد شوش معادل نیم ریال
کشورسِتانی قاجار (فتحعلی شاه) سکه طلا معادل یک تومان بمناسبت جنگهای ایران و روس
کَلوار قاجار سکه معادل نیم شاهی در بروجرد رایج بوده‌است.
قَمَری قاجار در خوزستان رایج بوده‌است.
کُرور قاجار یکای هندی برابر ده میلیون ولی در ایران هر نیم میلیون معادل یک کرور بود (در عهدنامهٔ ترکمانچای ذکر شده)
پهلوی پهلوی سکه طلا معادل ۷/۳۱ گرم طلای خالص
بهار آزادی جمهوری اسلامی سکه طلا معادل ۷/۳۱ گرم طلای خالص

ضرب به صورت سکه[ویرایش]

اولین سکه‌های ریال (سری دوم ریال در دستگاه اعشاری)، سکه‌های ۱، ۲، ۵، ۱۰ و ۲۵ دینار، نیم، ۱، ۲ و ۵ ریال، بر روی نقره ضرب شدند. سکه‌های طلا که در دوران پهلوی تعیین شدند و انتشار یافتند برای اولین بار ۱۰۰ ریال ارزش‌گذاری شدند.

نرخ برابری ریال و طلا در دورهٔ پهلوی[ویرایش]

نرخ ریال از ابتدای پیدایش این واحد پولی تا اواخر دورهٔ پهلوی طبق آنچه در قوانین این دوره درج شده به‌صورت جدول زیر است.[۱۵] نرخ برابری سالهای پس از انقلاب از روی وبگاه‌های مربوطه است که تنها برای ابهام زدایی و ملموس تر شدن ارقام در این جدول آمده‌است.

نرخ برابری ریال و طلای خالص در دوران پهلوی طبق قوانین[۱۶]
سال (خورشیدی) معادل گرم طلای خالص به ازای یک ریال ارزش یک گرم طلا (ریال)
۱۳۰۸ ۰/۳۶۶۱۱۹۱ ۲/۷۳
۱۳۱۰ ۰/۰۷۳۳۲۲۳۸۲ ۱۳/۶۵
۱۳۲۰ ۰/۰۲۷۵۵۵۷ ۳۶/۲۹
۱۳۳۶ ۰/۰۱۱۷۳۱۶ ۸۵/۲۳
۱۳۳۹ ۰/۰۱۱۷۲۱۶ ۸۵/۲۲
۱۳۵۰ ۰/۰۱۰۸۰۵۵ ۹۲/۵۴
۱۳۹۵ ۰/۰۰۰۰۰۰۸۸ ۱٬۱۳۰٬۰۰۰
۱۳۹۸[۱۷] ۰/۰۰۰۰۰۰۱۷ ۵٬۶۷۹٬۰۰۰

پس از انقلاب[ویرایش]

پس از انقلاب ایران (۱۳۵۷)، طرح مسکوکات با حذف نقش شاه تغییر کرد، ولی اندازه و حروف چینی آن‌ها تغییر نکرد. سکه‌های ۵۰ دیناری فقط در سال ۱۳۵۸ ضرب شدند[۱۸] و سکه‌های ۵۰ ریالی در ۱۳۵۹ رواج یافتند.[۱۹] در سال ۱۳۷۱، سری جدید سکه‌های ۱، ۵، ۱۰ و ۵۰ ریالی و نیز سکهٔ ۱۰۰ ریالی ضرب شد.[۲۰] سکه‌های ۲۵۰ ریالی در سال بعد رواج یافتند. در سال ۱۳۸۳ اندازهٔ سکه‌های ۵۰، ۱۰۰ و ۲۵۰ ریالی کاهش یافت و سکه‌های ۵۰۰ ریالی رواج یافتند. در سال ۱۳۸۸ سکه‌های ۲۵۰ و ۵۰۰ در اندازه کوچک‌تر و ۱۰۰۰ ریالی در ایران ضرب شدند. سایر سکه‌ها هنوز قانونی اند اما دیگر ضرب نمی‌شوند. در نیمه دوم سال ۱۳۸۹، سکه‌های ۲۰۰۰ ریالی و ۵۰۰۰ ریالی ضرب گردید.

تاریخچه آغاز و پایان ضرب گونه‌های سکه‌های ایران از سال ۱۳۵۸ خورشیدی تا ۲۱ فروردین ۱۳۹۰ خورشیدی
  1. سکهٔ ۵۰ دیناری (شیر و خورشید بدون تاج) ۱۳۵۸.
  2. سکهٔ ۱ ریالی نیکل ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۷.
  3. سکهٔ ۱ ریالی برنز با نقش دماوند ۱۳۷۱ تا ۱۳۷۶.
  4. سکهٔ ۲ ریالی نیکل ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۷.
  5. سکهٔ ۵ ریالی نیکل ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۷.
  6. سکهٔ ۵ ریالی برنز ۱۳۷۱ تا ۱۳۷۸.
  7. سکهٔ ۱۰ ریالی نیکل ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۷.
  8. سکهٔ ۱۰ ریالی برنز ۱۳۷۱ تا ۱۳۷۶.
  9. سکهٔ ۲۰ ریالی نیکل ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۸ (در ۱۳۶۸ فقط ۲۰ ریالی یادبود ضرب شد).
  10. سکهٔ ۵۰ ریالی برنز ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۸.
  11. سکهٔ ۵۰ ریالی نیکل با نقشهٔ ایران ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۰.
  12. سکهٔ ۵۰ ریالی نیکل حرم فاطمه معصومه ۱۳۷۱ تا ۱۳۸۲.
  13. سکهٔ ۵۰ ریالی برنز ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۵.
  14. سکهٔ ۱۰۰ ریالی نیکل ۱۳۷۱ تا ۱۳۸۲.
  15. سکهٔ ۱۰۰ ریالی برنز ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۵.
  16. سکهٔ ۲۵۰ ریالی دوفلزی ۱۳۷۱ تا ۱۳۸۲.
  17. سکهٔ ۲۵۰ ریالی نیکل ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۵.
  18. سکهٔ ۲۵۰ ریالی برنز با گل لاله ۱۳۸۶.
  19. سکهٔ ۲۵۰ ریالی برنز مدرسهٔ فیضیهٔ قم ۱۳۸۷ تا ۱۳۸۹.
  20. سکهٔ ۵۰۰ ریالی دوفلزی
  21. سکهٔ ۵۰۰ ریالی برنز
  22. سکهٔ ۵۰۰ ریالی برنز آرامگاه سعدی
  23. سکهٔ ۵۰۰ ریالی برنز آزادسازی خرمشهر
  24. سکهٔ ۱۰۰۰ ریالی برنز
  25. سکهٔ ۱۰۰۰ ریالی برنز عید غدیر خم
  26. سکهٔ ۱۰۰۰ ریالی برنز عید قربان
  27. سکهٔ ۱۰۰۰ ریالی برنز روز جهانی آمار
  28. سکهٔ ۱۰۰۰ ریالی برنز نیمه شعبان
  29. سکهٔ ۱۰۰۰ ریالی برنز شاهچراغ
  30. سکهٔ ۲۰۰۰ ریالی نیکل چشم‌انداز ایران ۱۴۰۴
  31. سکهٔ ۲۰۰۰ ریالی برنز پنجاهمین سالگرد تأسیس بانک مرکزی
  32. سکهٔ ۵۰۰۰ ریالی دوفلزی حرم رضوی
  33. سکهٔ ۵۰۰۰ ریالی نیکل حرم فاطمه معصومه
  34. سکهٔ ۵۰۰۰ ریالی برنز پنجاهمین سالگرد تأسیس بانک مرکزی
  35. سکهٔ ۵۰۰۰ ریالی برنز هفته وحدت

چاپ اسکناس[ویرایش]

چاپ اسکناس در ایران در سال ۱۳۱۱ توسط بانک ملی ایران شروع شد. اولین اسکناس‌های چاپ شده اسکناس‌های ۵، ۱۰، ۲۰، ۵۰، ۱۰۰ و ۵۰۰ ریالی بودند. در سال ۱۳۱۴ اسکناس ۱٬۰۰۰ ریالی منتشر شد. به دنبال آن در سال ۱۹۵۱ اسکناس ۲۰۰ ریالی انتشار یافت. اسکناس‌های ۵٬۰۰۰ و ۱۰٬۰۰۰ ریالی در سال ۱۹۵۲ چاپ شدند. اسکناس ۵ ریالی آخرین بار در سال ۱۹۴۰ چاپ شد و اسکناس ۱۰ ریالی هم تا سال ۱۹۶۱ (۱۳۴۰ هجری خورشیدی) منتشر شد. در سال ۱۹۶۱ بانک مرکزی ایران انتشار پول‌های کاغذی را عهده‌دار شد.

در سال ۱۳۵۷ پس از انقلاب اسلامی، اسکناس‌های ایرانی با تصویر صورت شاه چاپ شدند که در آن‌ها صورت شاه با یک طرح در هم پیچیده پوشانده شده بود. اولین چاپ پول حقیقی جمهوری اسلامی در اسکناس‌های ۱۰۰، ۲۰۰، ۵۰۰، ۱۰۰۰، ۵۰۰۰ و ۱۰٬۰۰۰ ریالی بود. ۲۰۰۰ ریالی در سال ۱۹۸۶ مرسوم شد. روح‌الله خمینی در زمان حیات خویش هیچ گونه اجازه‌ای مبنی بر چاپ اسکناس‌ها با طرح وی به دولت نداده بود اما پس از مرگ وی اسکناس‌ها نیز تغییر یافت. اسکناس‌های ۱۰۰ ریالی که در اولین چاپ اسکناس توسط جمهوری اسلامی با طرح مقبره علی‌ابن‌موسی در جلو و مدرسه چهارباغ در پشت بود به طرحی از سید حسن مدرس در جلو و مجلس شورای اسلامی در پشت تغییر یافت. اسکناس‌های ۱۰۰۰ ریالی نیز که قبل از آن با طرح مدرسهٔ فیضیه در جلو بود به طرحی از بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران تغییر یافت. اسکناس‌های ۵٬۰۰۰ ریالی۱۰٬۰۰۰ ریالی۲۰٬۰۰۰٫ ریالی و ۵۰٬۰۰۰ ریالی نیز با طرح وی چاپ شد. اسکناس ۲٬۰۰۰ ریالی نیز که قبل از آن تصویر آزادی خرمشهر را در جلو داشت به طرحی از آیت‌الله خمینی تغییر یافت.

ایران چک[ویرایش]

در ایران، دو نوع پول درشت موسوم به ایران‌چک وجود دارد. آخرین ایران‌چک‌ها را بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران منتشر می‌کرد. پیش از آن، هر بانک ایران‌چک جداگانه داشت؛ و در سال ۱۳۸۷ بانک مرکزی شروع به یکپارچه کردن ایران چک‌ها کرد و با چاپ ۵۰۰٬۰۰۰ و ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ شروع به کار کرد.

در سال ۱۳۹۱، رئیس مجلس شورای اسلامی با استناد به بررسی‌های هیئت تطبیق مصوبات دولت با قوانین، و جعل بیشتر ایران چک انتشار ایران‌چک توسّط بانک مرکزی را ممنوع اعلام کرد؛ و بعد از دو سال توقف چاپ در سال ۱۳۹۳ شروع به تجدید چاپ کرد که با طراحی جدید است و به گفته بانک مرکزی ایران نمی‌توان آن را جعل کرد.[نیازمند منبع]

مشکلات یکای پول ریال[ویرایش]

با وجود کنار گذاشتن رسمی تومان در سال ۱۳۰۸ (دورهٔ زمامداری رضاشاه پهلوی) و تغییر یکای پول، بسیاری از مردم یکای پول ریال را به کار نگرفتند و به ازای هر ۱۰ ریال از ۱ تومان استفاده می‌کردند. با وجود گذشت سالیان بسیار هنوز یکای ریال بین مردم استفادهٔ چندانی ندارد و مردم از واژه تومان استفاده می‌کنند.

امروزه یکای پول ریال نسبت به تومان در زندگی مردم نقش چندانی ندارد و این موضوع به حدی است که ارتباط قیمت‌ها با ریال برای جامعه قابل لمس نیست.[۲۱]

افت ارزش ریال[ویرایش]

در روز سه‌شنبه ۱۵ مرداد ۱۳۹۸ رئیس کل بانک مرکزی ایران گفت: «از سال ۱۳۵۰ تاکنون ارزش پول ملی ایران ۳۵۰۰ برابر افت کرده‌است.»، همچنین ادامه داد: «رابطه ریال با ارز خارجی در حال حاضر ۰٫۰۰۰۰۰۸ است که در هیچ کشوری این‌گونه نیست.»[۲۲]

طرح اصلاح پول ملی ایران[ویرایش]

از اواخر دههٔ ۱۳۸۰ به دلیل تورم بالا و پایین آمدن ارزش پولی ایران، زمزمه حذف صفر از پول ایران شنیده شده‌است. علاوه بر این، چون واژه «ریال» ریشهٔ اسپانیایی دارد و دارای سابقهٔ تاریخی در ایران نیست و مهم‌تر از همه در میان مردم مقبولیت نیافته‌است قرار شده‌است یکای پول جدیدی به جای آن برگزیده شود. مقرر گردید در این باره از مردم نظرخواهی شود.[۲۳][۲۴] جمع‌بندی «نظرسنجی‌ها» یکی از معیارهایی است که در تعیین نام یکای اصلی و فرعی پول ملی ملاک تصمیم‌گیری خواهد بود. اما سایر ابعاد کارشناسی و ملاحظات فرهنگی، تاریخی، آواشناسی، قومیتی و ارزشی نیز قطعاً باید مورد توجه باشد. برآیند همگی این ابعاد مشخص خواهد کرد که نام یکاهای اصلی و فرعی پول ملی چه خواهد بود.[۲۵] احمد خاتمی پیشنهاد گونه نامی را برای یکای پول ملی تکذیب کرد.[۲۶]

در روز ۱۶ دی ۱۳۹۷ عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی با بیان اینکه لایحه حذف چهار صفر از پول ملی را به دولت ارائه کرده‌ام، تصریح کرد: با توجه به عرف چند ۱۰ سال گذشته در بین مردم، پیشنهاد شده هر ۱۰ هزار ریال فعلی معادل یک تومان و هر تومان معادل ۱۰۰ ریال جدید باشد.[نیازمند منبع]

لایحه اصلاح واحد پول در جلسه مورخ نهم مرداد ۱۳۹۸ به تصویب هیأت دولت رسید. در این لایحه ضمن تغییر واحد پول ایران از ریال به تومان، چهار صفر نیز از آن حذف شد[۲۷]. پس از فرستادن این طرح به مجلس از طرف رییس‌جمهور، اعلام شد که واحد پول خرد ملی به نام «پارسه» تغییر خواهد کرد. [۲۸]

روش‌های تقویت پول ملی[ویرایش]

ارزش پول ملی به میزان تولیدات اقتصاد، و به ارزش تولیدات در بازارهای بین‌المللی بستگی دارد. هر چقدر تقاضای بین‌المللی برای کالاهای صادراتی یک کشور بیشتر شد، ارزش پول آن کشور بیشتر می‌شود. پس راه تقویت پول ملی، محقق کردن رشد اقتصادی و افزایش تجارت خارجی کشور هست. راه دیگر توسعه تجارت خارجی می‌باشد که تحقق این امور در حیطه اختیارات بانک مرکزی نیست. بخشی از این امور به سیاستگذاری بودجه‌ای مرتبط می‌شود، بخشی هم به سیاستگذاری خارجی؛ ولی بانک مرکزی در جهت تقویت پول ملی می‌تواند از دو ابزار استفاده کند:

۱- ابزار اول فروش ذخایر ارزی است. اگر بانک مرکزی عرضه ارز را افزایش دهد در کوتاه مدت ارزش پولی ملی زیاد می‌شود. اما چون ذخایر ارزی کم شده‌است، به زودی نوسانات ارزی زیاد می‌شود، و این اشکال اول این ابزار هست.

اشکال دوم اینکه فروش بیش از حد ذخایر ارزی بانک مرکزی منجر به کاهش پایه پولی می‌شود. کاهش پایه پولی، نرخ بهره در بازار بین بانکی را افزایش داده و این افزایش نرخ، هزینه بانکها را افزایش می‌دهد که باعث کاهش عرضه تسهیلات و افزایش نرخ بهره خواهد شد. یعنی فروش بیش از حد ذخایر، از محل کاهش پایه پولی، نرخ بهره را افزایش می‌دهد.

علاوه بر آن، کاهش پایه‌پولی، بانکهای بدون پول نقد را نیازمند به اضافه برداشت خواهد کرد. این بانکها، با اضافه برداشت از بانک مرکزی، باز پایه‌پولی را افزایش می‌دهند، با این تفاوت که حالا نرخ بهره نیز بالاتر هست.

در اقتصاد به این گونه پدیده‌ها تبعات غیرعمدی گفته می‌شود.

۲- ابزار دوم بانک مرکزی کاهش سرعت رشد نقدینگی هست. در بلندمدت، قیمت ارز متناسب با رشد نقدینگی منهای رشد اقتصادی رشد می‌کند. به این معنا که علاوه بر رشد اقتصادی، رشد نقدینگی هم بر ارزش پول ملی اثر می‌گذارد.[۲۹]

نرخ کنونی ارز[ویرایش]

نرخ ارز کنونی برای IRR
از XE.com: AUD CAD CHF CNY EUR GBP INR JPY KRW RUB TRY USD
از یاهو! فاینانس: AUD CAD CHF CNY EUR GBP INR JPY KRW RUB TRY USD

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. Matthew Rosenberg; Annie Lowrey (17 August 2012). "Iranian Currency Traders Find a Haven in Afghanistan". The New York Times. Retrieved 2016-10-25.
  2. انوشیروان احتشامی، محجوب Zweiri, ed. (2011). Iran's Foreign Policy: From Khatami to Ahmadinejad. Eastbourne: Sussex Academic Press. p. 134. ISBN 0-86372-415-9.
  3. "Iran's currency woes hurt wallets in Iraq". Al Jazeera. November 2, 2012. Retrieved November 19, 2014.
  4. Mohammed, Irfan (May 7, 2013). "Money changers stay away from Iranian rial". Arab News. Retrieved November 19, 2014.
  5. von Maltzahn, Nadia (2013). The Syria-Iran Axis: Cultural Diplomacy and International Relations in the Middle East. Library of Modern Middle East Studies. 37. London: I.B.Tauris. p. 199. ISBN 1-78076-537-1.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ فرهنگ فارسی دکتر محمد معین، جلد دوم، ص۱۷۰۱
  7. لیست پول‌های رایج دنیا
  8. "پیشنهاد افزودن ریال به استاندارد یونی‌کد" (PDF). Retrieved 20 Julyٔ 2009.
  9. قانون پولی و بانکیِ کشور[پیوند مرده]
  10. علی‌اکبر دهخدا و دیگران، سرواژهٔ «ریال»، لغت‌نامهٔ دهخدا (بازیابی در ۱۴ اوت ۲۰۱۳).
  11. شمسیان، الیشا (۲۴ فوریهٔ ۲۰۰۷). «تاریخچهٔ پول در ایران». بی‌بی‌سی فارسی. دریافت‌شده در ۱۴ اوت ۲۰۱۳.
  12. «روزی که ریال واحد پول رسمی ایران شد». خبرگزاری ایرنا. ۱ فروردین ۱۳۹۲. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۷ اکتبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۹.
  13. «قانون اصلاح قانون واحد و مقیاس پول». ۳۰ آذر ۱۳۹۵. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۰ دسامبر ۲۰۱۶.
  14. «تمام واحدهای پولی ایران از هخامنشی تا امروز + اسامی». پایگاه خبری جماران - امام خمینی - انقلاب اسلامی. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۶-۳۰.
  15. «تمام واحدهای پولی ایران از هخامنشی تا امروز + اسامی- اخبار اقتصادی - اخبار تسنیم - Tasnim». خبرگزاری تسنیم - Tasnim. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۶-۱۷.
  16. khabareghtesadi.com (۱۳۹۵/۰۹/۱۷–۱۶:۴۶). «ریال پس از 87 سال در گذشت 95- 1308». fa. دریافت‌شده در 2019-06-19. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  17. «قیمت طلا، قیمت سکه، قیمت دلار - شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز». www.tgju.org. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۶-۱۹.
  18. http://www.sekeha.com/index.php?dispatch=categories.view&category_id=261
  19. http://www.sekeha.com/article-517.html
  20. http://www.sekeha.com/article-190.html
  21. «چاپ اسکناس به ریال، معامله در بازار به تومان». بایگانی‌شده از اصلی در ۷ اوت ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۱ اوت ۲۰۱۱.
  22. «رئیس بانک مرکزی: ارزش ریال طی پنج دهه گذشته ۳۵۰۰ برابر افت کرده‌است». رادیو فردا. ۱۵ مرداد ۱۳۹۸.
  23. انتخاب نام جدید برای واحد پول ملی
  24. صفر. و. تبدیل. ریال. به. تومان.html حذف ۴ صفر و تبدیل ریال به تومان
  25. 9 تذکر بانک مرکزی پیرامون «اصلاح پول ملی» - مرکز خبری بانک و بیمه
  26. http://www.irankhabar.ir/fa/doc/news/28426/سید-احمد-خاتمی-این-ادعا-پیشنهادی-نام-پول-ملی-داده-باشم-کذب-محض
  27. «لایحه تغییر واحد پول ایران از ریال به تومان و حذف چهار صفر تصویب شد». ایسنا. ۲۰۱۹-۰۷-۳۱. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۷-۳۱.
  28. https://cbi.ir/showitem/19414.aspx
  29. «برای تقویت پول ملی چه راهکارهایی وجود دارد؟». پرسشا. ۵ اسفند ۱۳۹۷. بایگانی‌شده از اصلی در ۶ مارس ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۴ مارس ۲۰۱۹.

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

Iranian rial
ریال ایران (Persian)
Iranian Rial.svg
ISO 4217
CodeIRR
Number364
Exponent2
Denominations
Symbolتومان
Banknotes
 Freq. used5,000, 10,000, 20,000, 50,000, 100,000, 500,000 ﷼
 Rarely used1,000, 2,000 ﷼
Coins
 Freq. used1,000, 2,000, 5,000 ﷼
 Rarely used250, 500 ﷼
Demographics
Official user(s) Iran
Unofficial user(s)
Issuance
Central bankCBI (Since 1960)
BMI (1932–1960)
PrinterSPMO (Since 1982)[11]
De La Rue (former)[12]
ABCorp (former)[12]
MintSPMO
Valuation
ValueOfficial rate
US$1 = 42119 rials
(May 24, 2019)
Parallel rate
US$1 = 113500 rials
(Oct 29, 2019)[13]

The rial (Persian: ریال ایران‎, romanizedriâl-e Irân; sign:  ; ISO 4217 code: IRR) is the currency of Iran.[14]

Although the "toman" (تومان) is no longer an official unit of Iranian currency, Iranians commonly express amounts of money and prices of goods in tomans. For this purpose, one toman equals ten rials. Despite this usage, amounts of money and prices of goods are virtually always written in rials. For example, the sign next to a loaf of bread in a store would state the price in rials, e.g., 10,000 rials, even though the clerk, if asked, would say that the bread costs 1,000 tomans. There is no official symbol for the currency but the Iranian standard ISIRI 820 defined a symbol for use on typewriters (mentioning that it is an invention of the standards committee itself) and the two Iranian standards ISIRI 2900 and ISIRI 3342 define a character code to be used for it. The Unicode Standard has a compatibility character defined U+FDFC RIAL SIGN (HTML ﷼).[15] The Iranian Rial was devalued in July 2013 to half its previous value as the government reduced subsidisation of the exchange rate against the dollar.[16][17] In December 2016, the Iranian government announced the country's currency would be changed from the Rial to the commonly used Toman. Such a move requires the approval of the Iranian Parliament.[18] In 2019, Iranian government ministers passed a bill to drop four zeros, as well as revalue one toman to equal one hundred parsehs instead of the previous ten rials.[19]

History

The rial was first introduced in 1798 as a coin worth 1,250 dinars or one eighth of a toman. In 1825, the rial ceased to be issued, with the qiran subdivided into 20 shahi or 1,000 dinar and was worth one tenth of a toman, being issued as part of a decimal system. The rial replaced the qiran at par in 1932, subdivided into 100 new dinars.

Prior to decimalisation in 1932, these coins and currencies were used, and some of these terms still have wide usage in Iranian languages and proverbs:[20]

Old Currency In dinar First issue Year
Shahi 50 dinars Shah Ahmad (Samanid) 819
Mahmoudi (Sannar) 100 dinars Shah Mahmoud (Ghaznavid) 998
Toman 10,000 dinars Hulagu Khan (Ilkhanate) 1256
Abbasi 200 dinars Shah Abbas I (Safavid) 1588
Naderi 500 dinars Nader Shah (Afsharid) 1736
Rial 1,000 dinars Fath Ali Shah (Qajar) 1798
Qiran 1,000 dinars Fath Ali Shah (Qajar) 1825

Value

The Iranian rial remained relatively stable against the US dollar until late 2011 when it lost two-third of its value within two years.[21]
Between 2002 and 2006, the rate of inflation has been fluctuating around 14%.[22]

In 1932, the rial was pegged to the British pound at 1 pound = 59.75 rials. The exchange rate was 80.25 in 1936, 64.350 in 1939, 68.8 in 1940, 141 in 1941 and 129 in 1942. In 1945, the rial was pegged to the U.S. dollar at 1 dollar = 32.25 rials. The rate was 1 dollar = 75.75 rials in 1957. Iran did not follow the dollar's devaluation in 1973, leading to a new peg of 1 dollar = 68.725 rials. The peg to USD was dropped in 1975.[citation needed]

In 1979, 70 rials equalled US$1. The value of the rial declined precipitously after the Islamic revolution because of capital flight from the country.[23][24] Studies estimate that the flight of capital from Iran shortly before and after the revolution in the range of $30 to $40 billion.[25] Whereas on 15 March 1978, 71.46 rials equalled US$1, in July 1999, US$1 equalled 9,430 rials.

Injecting sudden foreign exchange revenues in the economic system forms the phenomenon of "Dutch disease" in a country. There are two main consequences for a country with Dutch disease: loss of price competitiveness in its production goods, and hence the exports of those goods; and an increase in imports. Both cases are clearly visible in Iran.[26] The solution is to direct the extra revenues from oil into the National Development Fund for use in productive and efficient projects.[27]

Although described as an (interbank) "market rate", the value of the Iranian rial is tightly controlled by the central bank. The state ownership of oil export earnings and its large reserves, supervision of letters of credit, together with current - and capital outflow account - outflows allows management of demand. The central bank has allowed the rial to weaken in nominal terms (4.6% on average in 2009) in order to support the competitiveness of non-oil exports.

There is an active black market in foreign exchange, but the development of the TSE rate and the ready availability of foreign exchange during 2000 narrowed the differential to as little as IR100 in mid-2000.[28] However, the spread increased again in September 2010 because channels for transferring foreign currency to and from Iran being blocked because of international sanctions.[29][30]

Monetary policy is facilitated by a network of 50 Iranian-run forex dealers in Iran, the rest of the Middle East and Europe. According to the Wall Street Journal and dealers, the Iranian government was selling $250 million daily to keep the rial exchange rate against the US dollar between 9,700 and 9,900 in 2009.[31] At times (before the devaluation of the rial in 2013) the authorities weakened the national currency intentionally by withholding the supply of hard currency to earn more rial-denominated income, usually at times when the government faced a budget deficit.[32]

The widening of the gap between official and unofficial exchange rates stood at over 20% in November 2011. This shows the correlation between the value of foreign currencies and the domestic inflationary environment.[33]

The unofficial rial to US dollar rate underwent severe fluctuations in January 2012 (the rial losing 50% of its value in a few days, following new international sanctions against the CBI), eventually settling at 17,000 rials at the end of the period. Besides all the bad effects on the economy in general, this had the effect of boosting the competitiveness of Iran's domestic industries abroad. Following President Mahmoud Ahmadinejad's decision to liberalize the mechanism by which bank interest rates are set (granting banks the authority to raise interest rates to 21%),[32] CBI announced that it would be fixing the official rate of the rial against the dollar at 12,260 rials from 28 January 2012 and seek to meet all demand for foreign currency through banks.[32][34][35][36][37]

On 25 September 2012, the rial fell to a new low of 26,500 to the USD. The drop followed the government's launch of a foreign exchange center a day before, that would provide importers of some basic goods with foreign exchanges, at a rate about 2% cheaper than the open market rate on a given day. The announced rate at the center on 24 September was 23,620 rials to USD.[38] By early October 2012, the rial had fallen further to about 38,500 rials per USD in the free market. The rial was devalued in July 2013 as the government reduced subsidisation of the exchange rate against the dollar.[16][17] Also in October 2017, the rial fell further to about 42,500 rials per USD in the free market

On 9 April 2018, the rial fell to its lowest rate in 35 years of around 60,060 rials to USD for any kind of business.[39] According to Iranian sources, in 2018, $59 billion left Iran since the Joint Comprehensive Plan of Action was signed in July 2015, contributing to a further depreciation of the rial.[40]

On 7 April 2019, before the United States government placed the Islamic Revolutionary Guard Corps on its foreign terrorist organizations list, the rial depreciated by 7.5%.[41]

US dollar - Iranian rial official exchange rate graph (2000-2017)
Official vs. Free exchange rates (Rials per US dollar)[42][43]
Year Official rate Transfer/Business/Trade/Parallel/Free rate
2003 8,193 8,193
2004 8,885 8,885
2005 8,964 8,964
2006 9,227 9,227
2007 9,408 9,408
2008 9,143 9,143
2009 9,900 9,900
2010 10,308 10,308
2011 10,800 13,568
2012 12,175.5 26,059
2013 18,517.2 31,839
2014 25,780.2 32,385
2017 33,127 59,500
2018 42,000 135,000
Pre-unification, rials per US dollar:
Market: 8,200 (2002); 8,050 (2001); 8,350 (2000)[44]
Preferred: 6,906 (2002); 1,753 (2001); 1,764 (2000)[45]

Exchange rate system

Until 2002, Iran's exchange rate system was based on a multi-layered system, where state and para-state enterprises benefited from the "preferred or official rate" (1,750 rial for USD) while the private sector paid the "market rate" (8,000 rial for USD), hence creating an unequal competition environment. The "official rate" applied to oil and gas export receipts, imports of essential goods and services, and repayment of external debt. The "export rate", fixed at 3,000 rials per USD since May 1995, applied to all other trade transactions, but mainly to capital goods imports of public enterprises.[28]

In 1998, in order to ease pressure on exporters, the central bank introduced a currency certificate system allowing exporters to trade certificates for hard currency on the Tehran Stock Exchange, thus creating a floating value for the rial known as the "TSE rate" or "market rate". This method finally replaced the fixed "export rate" (IR3,000:US$1) in March 2000, and has since held steady at some IR8,500:US$1.

In March 2002, the multi-tiered system was replaced by a unified, market-driven exchange rate. In 2002 the "official rate" a/k/a "preferred rate" (IR1,752:US$1) was abolished, and the TSE rate became the basis for the new unified foreign-exchange regime.[46] Iran's Central Bank channels more than 90 per cent of hard currency into the local market (2012).[32]

Forex bourse

In a move interpreted as aiming at unifying currency exchange rates, on September 24, 2012, the government launched a foreign exchange centre, that would provide importers of some basic goods with foreign exchanges, at a rate about 2% cheaper than the open market rate on a given day.[38][47] This project was canceled following the strong depreciation of the rial between 2012 and 2013 but was put on the agenda again in 2015 for use in the reunification of forex rates (planned for 2017) and the introduction of currency derivatives. through the Iran Mercantile Exchange.[48]

In addition to banks, exchange shops are also available for limited transactions. Exchange shops must operate under the licenses issued by Central Bank of Iran. Foreign currencies can be bought or sold at these exchange shops.

Exchange restriction

Exchange restriction arises from limitations on the transferability of rial profits from certain investments under the Foreign Investment Promotion and Protection Act and from limitations on other investment-related current international payments under this act.[49]

Multiple currency practices

In 2010, the cases of multiple currency practices arose from the following:[49]

  1. Budget subsidies for foreign exchange purchases in connection with payments of certain letters of credit opened prior to March 21, 2002 under the previous multiple exchange rate system (see above);
  2. Obligations of entities that had received allocations of foreign exchange at subsidized "allocated rates" under the previous multiple exchange rate system to surrender unused allocations to the Central Bank of Iran at the allocation rate.

Until 2012, the dollar had different exchange rates, depending where you are buying your currency[50]

  • Official Exchange Rate
  • Free Trade Zone Exchange Rate
  • Referential Exchange Rate
  • Black Market Exchange Rate

In 2012, Bank Markazi classified a long list of goods into categories with priorities 1 through 10, leaving it to the parallel market to take of all other needs. Priorities 1 and 2 are food and medicine, receiving foreign exchange at the official rate of 12,260 rials per dollar, followed by other categories with lower priorities, which are mostly intermediate goods used in industrial production.[51]

Redenomination

Because of the current low value of rial, and that people rarely use the term, redenomination or change of currency was first proposed in the late 1980s. The issue has re-emerged and been under discussion, as a result of issuance of larger banknotes in 2003. Opponents of redenomination are wary of more inflation resulting from psychological effects, and increase in velocity of money leading to more instabilities in the economy of Iran.[52][53]

On 12 April 2007, the Economics Commission of the Parliament announced initiation of a statute in draft to change the currency, claiming redenominations had helped reduce inflation elsewhere, such as in Turkey.[54][55] In 2008, an official at the Central Bank of Iran said the bank plans to slash four zeros off the rial and rename it the toman.[56] The bank printed two new travelers cheques, which function quite similar to a banknote, with values of 500,000 and 1,000,000 rials. However, they have the figures "50" and "100" written on their top right hand corners, respectively, which is seen as the first step toward a new currency.[56]

In 2010, President Mahmoud Ahmadinejad announced that Iran would remove three zeros (not the four that had been proposed) from its national currency as part of the economic reform plan.[57]

In April 2011, it was reported that the Central Bank is working on a six-month redenomination project to cut four zeros from the national currency and replace old bank notes with new ones, similar to the revaluation of the Turkish lira in 2005.[58][59][60][61]

A website to poll the public on the redenomination plan was launched on 21 July 2011; the public was allowed to vote on how many zeroes to cut and what the new currency's name should be. Preliminary results indicate that four zeroes would be cut (in line with the government's recommendation) and that the name will be changed to Parsi.[62]

In 2016, the government announced its plan to remove one zero from the rial and rename it the toman (which is already the currency's superunit designation).[63]

In July 2019, the Iranian government approved a bill to change the national currency from the rial to the tuman and remove four zeros. It would also change the value of 1 toman to be 100 rials instead of the former value of 1 toman equaling 10 rials.[64] The process will reportedly cost $160 million, and needs the final approval of the Iranian parliament.[65]

CIA market manipulation

It was reported in 2007 that a U.S. Central Intelligence Agency (CIA) plan had been authorized to manipulate the Iranian rial in order to destabilize the country, though the details and outcome of said plan are not known.[66] Iran reported arresting 20 "Forex manipulators" in 2012.[67]

In 2013, talking about the sanctions against Iran, US Senator Carl Levin said that "Iranian Rial banknotes are printed in Europe".[68]

Coins

Classical rial

A golden daric coin minted during the time of the ancient Persian Empire

During the late 18th and early 19th century, Silver coins were issued in denominations of ​18, ​14, ​12 and 1 rial.

Modern rial

The first coins of the second rial currency, introduced in 1932, were in denominations of 1, 2, 5, 10 and 25 dinars, ​12, 1, 2 and 5 rials, with the ​12 to 5 rials coins minted in silver. Gold coins denominated in pahlavi were also issued, initially valued at 100 rials. In 1944, the silver coinage was reduced in size, with the smallest silver coins being 1 rial pieces. Minting of all denominations below 25 dinars ended in this year. In 1945, silver 10 rials coins were introduced. In 1953, silver coins ceased to be minted, with the smallest denomination now 50 dinars. 20 rials coins were introduced in 1972.

After the Islamic Revolution, the coinage designs were changed to remove the Shah's effigy but the sizes and compositions were not immediately changed. 50 dinar coins were only minted in 1979 and 50 rial coins were introduced in 1980. In 1992, a new coinage was introduced with smaller 1, 5, 10 and 50 rial coins and new 100 rial pieces. 250 rial coins were introduced the following year. In 2004, the sizes of the 50, 100 and 250 rial coins were reduced and 500 rial coins were introduced. New, smaller types of 250 and 500 rials were introduced in 2009, along with the new denomination of 1000 rials. 2000 and 5000 rial coins were introduced in 2010.

Current series

Iranian rial coins currently in circulation
Image Value Technical parameters Description Date of
Obverse Reverse Diameter Thickness Mass Composition Edge Obverse Reverse first minting
[69] [70] 50 rials 20.2 mm 1.33 mm 3.5 g copper
nickel
aluminium
Reeded Value, motif, year of minting, "Islamic Republic of Iran" Fatima Masumeh Shrine 2004
[71] [72] 100 rials 22.95 mm 1.36 mm 4.6 g copper
nickel
aluminium
Reeded Value, motif, year of minting, "Islamic Republic of Iran" Imam Reza Shrine 2004
[73] [74] 250 rials 18.8 mm 1.56 mm 2.8 g copper
nickel
aluminium
Reeded Value, motif, year of minting, "Islamic Republic of Iran" Feyziyeh madrasah 2009
[75] [76] 500 rials 20.8 mm 1.66 mm 3.9 g copper
nickel
aluminium
Reeded Value, motif, year of minting, "Islamic Republic of Iran" Saadi's Mausoleum in Shiraz 2009
[77] [78] 1000 rials 23.7 mm 1.9 mm 5.8 g copper
nickel
aluminium
Reeded Value, motif, year of minting, "Islamic Republic of Iran" Khaju Bridge 2009
[79] [80] 2000 rials 26.3 mm 1.76 mm 6.8 g copper
nickel
zinc
Reeded Value, motif, year of minting, "Islamic Republic of Iran" Shrine of Imam Reza 2010
[81] [82] 5000 rials 29.3 mm 2 mm 10.1 g copper
nickel
zinc
Reeded Value, motif, year of minting, "Islamic Republic of Iran" Text, Fiftieth Anniversary of Foundation of the Central Bank of the Islamic Republic of Iran 2010
These images are to scale at 2.5 pixels per millimetre. For table standards, see the coin specification table.

Banknotes

In 1932, notes were issued by the "Bank Melli Iran" in denominations of 5, 10, 20, 50, 100 and 500 rials. 1000 rial notes were introduced in 1935, followed by 200 rial notes in 1951 and 5000 and 10,000 rials in 1952. 5 rial notes were last issued in the 1940s, with 10 rial notes disappearing in the 1960s. In 1961, the Central Bank of Iran took over the issuance of paper money.

In 1979, after the Islamic revolution, Iranian banknotes featuring the Shah's face were counter-stamped with intricate designs to cover the Shah's face. The first regular issues of the Islamic Republic were in denominations of 100, 200, 500, 1000, 5000 and 10,000 rials. 2000 rial notes were introduced in 1986.

They are issued by the Central Bank of Iran, each bearing the signature of the President of the Iranian Central Bank. The 100, 200 and 500 rial banknotes are becoming increasingly uncommon; shopkeepers habitually give out small packages of gum in lieu of the last 500 rials of change. For day to day means people will carry wads of 100,000's.

1850–1925

Current series
Image Value Dimensions
(millimetres)
Main colour Description
Obverse Reverse Obverse Reverse
1-TOMAN-NASER.Jpg 1 Toman 130 × 67 Silver Nasser al-Din Shah Qajar Value, "Imperial State of Iran"
5t-type1-obv-naser.jpg 5t-type1-rev-naser.jpg 5 Tomans 136 × 69 Tan Nasser al-Din Shah Qajar Value, "Imperial State of Iran"
IranP7s-50tomans-ND-donatedjs f.jpg 50t-type1-rev-naser.jpg 50 Tomans 142 × 71 Gray Nasser al-Din Shah Qajar Value, Lion and Sun

1925–1960

Current series
Image Value Dimensions
(millimetres)
Main colour Description
Obverse Reverse Obverse Reverse
5r-type1-obv-reza.jpg 5r-type1-rev-reza.jpg 5 rials 130 × 67 Green Reza Shah Pahlavi Value, Lion and Sun with crown
10r-obv-1311-reza.jpg 10r-rev-1311-reza.jpg 10 rials 136 × 69 Brown Reza Shah Pahlavi Value, Lion and Sun with crown
20rials-reza.jpg 20 rials 142 × 71 Purple Reza Shah Pahlavi Sa'dabad Palace
500RialsNoteIran 22047.jpg 500 rials 142 × 71 Navy Pasargadae
1000rial rezapahlavi.JPG 1,000 rials 148 × 73 Silver Reza Shah Pahlavi

1960–1980

Current series
Image Value Dimensions
(millimetres)
Main colour Description
Obverse Reverse Obverse Reverse
10-RIAL-OBV-KE.jpg 10-RIAL-REV-KE.jpg 10 rials 130 × 67 Silver Mohammad-Reza Pahlavi Imperial seal of Darius the Great
10-RIAL-OBV-TAKHT-KE.jpg 10-RIAL-REV-TAKHT-KE.jpg 10 rials 130 × 67 Silver Mohammad-Reza Pahlavi Avicenna Mausoleum
10-RIAL-OBV-TAMAMROKH-KE.jpg 10-RIAL-REV-TAMAMROKH-KE.jpg 10 rials 130 × 67 Silver Mohammad-Reza Pahlavi Amir Kabir Dam
Banknote of shah - 20 rials (front).jpg Banknote of shah - 20 rials (rear).jpg 20 rials 130 × 67 Orange Mohammad-Reza Pahlavi Amir Kabir Dam
50 rials of second Pahlavi for 2500 years of Persian empire (front).jpg 50 rials of second Pahlavi for 2500 years of Persian empire (rear).jpg 50 rials 130 × 67 Green Mohammad-Reza Pahlavi Mohammad-Reza Pahlavi in a public meeting
Banknote of shah - 50 rials (front).jpg Banknote of shah - 50 rials (rear).jpg 50 rials 130 × 67 Green Mohammad-Reza Pahlavi Pasargadae
100 rials of second Pahlavi for 2500 years of Persian empire (front).jpg 100 rials of second Pahlavi for 2500 years of Persian empire (rear).jpg 100 rials 130 × 67 Purple Mohammad-Reza Pahlavi Social Services
Banknote of second Pahlavi - 100 rials (front).jpg Banknote of second Pahlavi - 100 rials (rear).jpg 100 rials 130 × 67 Purple Mohammad-Reza Pahlavi Marble Palace
IranP108-100Rials.jpg IranP108-100Rials (rear).jpg 100 rials 130 × 67 Purple Reza Pahlavi and Mohammad-Reza Pahlavi 50th Anniversary of the establishment of Pahlavi Dynasty
Banknote of second Pahlavi - 200 rials (front).jpg Banknote of second Pahlavi - 200 rials (rear).jpg 200 rials 130 × 67 Blue-Green Mohammad-Reza Pahlavi Azadi Tower
1000 Rials Shah.jpg Banknote of second Pahlavi - 1000 rials (rear).jpg 1000 rials 130 × 67 Brown Mohammad-Reza Pahlavi Tomb of Hafez

Imam Reza shrine Series (1980/81)

Current series
Image Value Dimensions
(millimetres)
Main colour Description
Obverse Reverse Obverse Reverse
100 IRR 1981 Front.jpg 100 IRR 1981 Back.jpg 100 rials 136 × 69 Purple Imam Reza shrine Chaharbagh School
200RialFront.jpg 200RialBack.jpg 200 rials 136 × 69 Blue-Green Imam Reza shrine Avicenna Mausoleum
500 IRR 1981 Front.jpg 500 IRR 1981 Back.jpg 500 rials 142 × 71 Brown Imam Reza shrine Winged horse
1000 IRR 1981 Front.jpg 1000 IRR 1981 Back.jpg 1,000 rials 148 × 73 Pink Imam Reza shrine Tomb of Hafez
5000 IRR 1981 Front.jpg 5000 IRR 1981 Back.jpg 5,000 rials 154 × 75 Purple Imam Reza shrine Tehran's Oil refinery
10000 IRR 1981 Front.jpg 10000 IRR 1981 Back.jpg 10,000 rials 160 × 77 Green Imam Reza shrine Old building of Parliament of Iran

Revolutionary Series (1981/85)

Current series
Image Value Dimensions
(millimetres)
Main colour Description
Obverse Reverse Obverse Reverse
100 Rials Iranian Bank Note front.jpg 100 Rials Iranian Bank Note back.jpg 100 rials 130 × 67 Purple Hassan Modarres Old building of Islamic Consultative Assembly
200 IRR 1982 Front.jpg 200 IRR 1982 Back.jpg 200 rials 142 × 71 Grey Jame Mosque of Yazd Agricultural Workers
500 IRR 1981 Type 2 Front.jpg 500 IRR 1981 Type 2 Back.jpg 500 rials 142 × 71 Gray-Green Friday prayers University of Tehran main entrance
1000 IRR 1982 Front.jpg 1000 IRR 1982 Back.jpg 1,000 rials 148 × 73 Brown Feyziyeh School Dome of the Rock
2000 IRR 1982 Front.jpg 2000 IRR 1982 Rear.jpg 2,000 rials 148 × 73 Purple Liberation of Khorramshahr Kaaba
5000 IRR 1981 Typ 2 Front.jpg 5000 IRR 1981 Typ 2 Back.jpg 5,000 rials 154 × 75 Red Revolutionaries Fatima Masumeh Shrine
10000 IRR 1981 Typ 2 Front.jpg 10000 IRR 1981 Typ 2 Back.jpg 10,000 rials 160 × 77 Blue Revolutionaries Imam Reza shrine

Current Series (1992)

Current series
Image Value Dimensions
(millimetres)
Main colour Description
Obverse Reverse Obverse Reverse
[83] [84] 1,000 rials 148 × 73 Brown Ruhollah Khomeini Dome of the Rock
[85] [86] 2,000 rials 151 × 74 Onion-skin purple Ruhollah Khomeini Kaaba
[87] [88] 5,000 rials 154 × 75 Brown-Olive Ruhollah Khomeini Flowers and birds
[89] [89] 5,000 rials 154 × 75 Brown-Olive Ruhollah Khomeini Omid satellite, Safir 2 rocket, globe with the marked territory of Iran
[90] [90] 5,000 rials 154 × 75 Brown-Olive Ruhollah Khomeini Pottery from Zabol (Eastern Iran)
[91] [92] 10,000 rials 160 × 77 Green Ruhollah Khomeini Mount Damavand
[93] [94] 20,000 rials 163 × 78 Blue Ruhollah Khomeini Naqsh-e Jahan Square
[95] [95] 20,000 rials 163 × 78 Blue Ruhollah Khomeini Al-Aqsa Mosque
[96] [96] 20,000 rials 163 × 78 Blue Ruhollah Khomeini Aghazadeh Mansion
[97] [98] 50,000 rials 166 × 79 Ochre Ruhollah Khomeini Map of Iran with Atom symbol, quote in Persian from the prophet Mohammed ("If the science exists in this constellation, men from Persia will reach it"), and "Persian Gulf" in English
[97] [99] 50,000 rials 166 × 79 Ochre Ruhollah Khomeini University of Tehran main entrance
[100] [101] 100,000 rials 166 × 79 Light olive greenish Ruhollah Khomeini Saadi's Mausoleum in Shiraz
[102] [103] 500,000 rials 166 × 79 Purple

Issuance of larger notes

Printing banknotes larger than 10,000 rials was first proposed in 1989, and in 1992 the central bank asked for government permission to print 20,000, 50,000 and 100,000 rial notes. This was not realized at that time, due to fears of inflation and counterfeiting.[52] The 10,000 rials note remained the highest valued banknote for more than 50 years until 2005, when a 20,000 rial banknote was introduced and subsequently a 50,000 rial banknote was introduced with the subject being the Iranian nuclear energy program. The note was issued on 12 March.[104][105] The note features a quote by the prophet Mohammed, translated as: "Even if knowledge is at the Pleiades, the people from the land of Persia would attain it".[106] Banknotes currently in circulation are 100, 200, 500, 1000, 2000, 5000, 10,000, 20,000, 50,000 and 100,000 rials. After the death of Ruhollah Khomeini, his portraits were used on the obverse of 1000 rial banknotes and greater.

Cash cheques

Currently the highest valued legal tender banknote issued by the central bank is 100,000 rials (about U.S. $2.38 on Apr. 13, 2018).[107][108] However 500,000 rial and 1,000,000 rial Iran Cheques circulate freely and are treated as cash.

The central bank used to allow major state banks to print their own banknotes known as "cash cheques". They were a form of bearer teller's-cheque with fixed amounts, printed in the form of official banknotes. Once they were acquired from banks, they could function like cash for a year. Two forms of these banknotes were available. One known as "Iran cheque" could be cashed in any financial institution, while the other could be cashed at the issuing bank. They were printed in 200,000, 500,000, 1,000,000, 2,000,000 and 5,000,000 rial values.[109][110]

In 2008, CBI revoked this privilege from banks, and currently issues its own Iran Cheques in denominations of 500,000 and 1,000,000 rials.[111]

Current IRR exchange rates
From Google Finance: AUD CAD CHF EUR GBP HKD JPY USD PKR
From Yahoo! Finance: AUD CAD CHF EUR GBP HKD JPY USD PKR
From XE: AUD CAD CHF EUR GBP HKD JPY USD PKR
From OANDA: AUD CAD CHF EUR GBP HKD JPY USD PKR

See also

References

  1. ^ Matthew Rosenberg; Annie Lowrey (17 August 2012). "Iranian Currency Traders Find a Haven in Afghanistan". The New York Times. Retrieved 2016-10-25.
  2. ^ Anoushiravan Ehteshami; Mahjoob Zweiri, eds. (2011). Iran's Foreign Policy: From Khatami to Ahmadinejad. Eastbourne: Sussex Academic Press. p. 134. ISBN 0863724159. Not only is the Iranian Toman now traded there, but many Iranian goods are bought and sold throughout the southern half of Iraq.
  3. ^ "Iran's currency woes hurt wallets in Iraq". Al Jazeera. November 2, 2012. Retrieved 2014-11-19.
  4. ^ Angus McDowall (15 November 2003). "Iranian pilgrims risk lives crossing border". The Independent. Retrieved 2016-10-25. Iranian currency has become commonly accepted by Iraqi shopkeepers and hoteliers, according to pilgrims who recently returned to Iran. The pilgrims saw large numbers of other Iranians at the shrines of Ali and Hussain, the first and third Shia Imams.
  5. ^ Aseel Kami (11 February 2012). ""We decided not to receive Iranian currency any more"". Arabian Business. Retrieved 2016-10-25.
  6. ^ Mohammed, Irfan (May 7, 2013). "Money changers stay away from Iranian Toman". Arab News. Retrieved 2014-11-19.
  7. ^ Adelkhah, Fariba (2015). The Thousand and One Borders of Iran: Travel and Identity. Iranian Studies. 27. Routledge. p. 225. ISBN 1317418972. ...a Lari pilgrim will take care to buy a chador from Lari who have shops Mecca. Similarly, the Iranian Toman is accepted currency in the holy places, and most travellers do not even bother to change money at the airport or hotel.
  8. ^ Ebrahimi, Marziyeh. "A Trip to Mecca and Medina Saudi Arabia for Hajj". GoNOMAD. Retrieved 2016-10-25. They also accept Iranian currency, even those who sell on the streets. Many Arab people can speak Persian.
  9. ^ "Saudis refuse Iranian currency from Iranian pilgrims to Mecca". Iran Press News. January 7, 2007. Retrieved 2016-10-25.
  10. ^ von Maltzahn, Nadia (2013). The Syria-Iran Axis: Cultural Diplomacy and International Relations in the Middle East. Library of Modern Middle East Studies. 37. London: I.B.Tauris. p. 199. ISBN 1780765371. ...shops have Persian on their signs and sellers usually accept the Iranian rial... Walking around the small alleys surrounding the shrine of Sayida Ruqayya in the old town of Damascus, one felt as if one were in an Iranian bazaar. 'Come here, come here, two tuman, two tuman', vendors shouted in Persian to the Iranian crowds passing, trying to attract their attention. They offered clothes, ..., hagled with the pilgrims in Persian and accepted Iranian currency.
  11. ^ "A Tour of CBI's Security Printing". Tehran Times. 28 April 1998.
  12. ^ a b Shargi, Ali (15 December 1998), ESKENĀS, VIII/6, Encyclopædia Iranica, pp. 615–624
  13. ^ Bonbast
  14. ^ "Countries Compared by Economy > Currency > Least valued currency unit > Exchange rate to 1 US dollar. International Statistics at NationMaster.com". Retrieved 2015-09-03.
  15. ^ For the proposal, see Pournader, Roozbeh (2001-09-20). "Proposal to add Arabic Currency Sign Rial to the UCS" (PDF). It proposes the character under the name of ARABIC CURRENCY SIGN RIAL, which was changed by the standard committees to RIAL SIGN.
  16. ^ a b "The World Factbook". Archived from the original on 2012-02-03. Retrieved 2015-09-03.
  17. ^ a b "Iran devalues Rial rate by more than half". Arab News. 7 July 2013. Retrieved 3 September 2016.
  18. ^ "PressTV-Iran to switch currency from Rial to toman". presstv.ir. Retrieved 26 March 2018.
  19. ^ https://cbi.ir/showitem/19414.aspx
  20. ^ "Iranian Rial" (in Persian). BBC News Persian. 2007-02-24. Retrieved 2007-06-10.
  21. ^ Marjorie Olster (August 23, 2013). "Sanctions Biting but Iran Not Budging". AP. Archived from the original on September 2, 2013. Retrieved 2013-08-24.CS1 maint: unfit url (link)
  22. ^ "Iran Inflation Rate". index Mondi.
  23. ^ "Publications". Washingtoninstitute.org. 2008-09-26. Retrieved 2012-02-07.
  24. ^ Nader Habibi (2003-07-09). "Iran's Exchange Rate Freeze: Is it Appropriate? Is it sustainable?". Retrieved 2007-06-13.
  25. ^ "Migration Information Source - Iran: A Vast Diaspora Abroad and Millions of Refugees at Home". Migrationinformation.org. Retrieved 2012-02-07.
  26. ^ "A Review and Analysis of Iran's Current Economic Status". Payvand.com. Retrieved 2012-02-07.
  27. ^ "PressTV-Iran says wary of 'Dutch Disease'". Retrieved 2015-09-03.
  28. ^ a b "Iran Money, Information about Money in Iran". Nationsencyclopedia.com. 2001-01-01. Retrieved 2012-02-07.
  29. ^ "Iran's Foreign Currency Market In Turmoil". Payvand.com. Retrieved 2012-02-07.
  30. ^ "Currency traders under investigation in Iran". Payvand.com. Retrieved 2012-02-07.
  31. ^ Taghavi, Roshanak; Margaret Coker (2009-08-06). "Tehran Struggles to Defend Currency". Wall Street Journal: A7.
  32. ^ a b c d "Iran Investment Monthly Jan 2012.pdf" (PDF). 29 January 2012. Retrieved 2015-09-06.
  33. ^ "Iran Investment Monthly Nov 2011.pdf" (PDF). 29 November 2011. Retrieved 2015-09-06.
  34. ^ Spindle, Bill; Faucon, Benoît; Fassihi, Farnaz (2012-01-17). "Iran Cracks Down on Dollar Trades". The Wall Street Journal.
  35. ^ Gladstone, Rick (2011-12-20). "Currency Plunge Roils Iran as Further Sanctions Loom". The New York Times.
  36. ^ "Bloomberg Business". Bloomberg.com. Archived from the original on January 9, 2012. Retrieved 2016-05-23.CS1 maint: unfit url (link)
  37. ^ "The Central Bank of Iran and the Devaluing Rial". Retrieved 2015-09-03.
  38. ^ a b "Iran rial hits record low despite new effort to stabilize it". Reuters. 2012-09-25. Retrieved 2012-10-01.
  39. ^ Global, IndraStra. "High time: Iranian Rial Plummets to 145,000+ per US Dollar". IndraStra. ISSN 2381-3652.
  40. ^ "Capital Flight: $59 Billion Has Left Iran In Past Two Years". Payvand News. Radio Farda. 18 June 2018. Retrieved 22 August 2018.
  41. ^ Iranian Currency Drops 7.5 Percent After U.S. Designates Guards As Terror Organization
  42. ^ "CIA - The World Factbook". Cia.gov. Archived from the original on 2012-02-03. Retrieved 2012-02-07.
  43. ^ "Annual Review 2013/14" (PDF). Central Bank of Iran. February 2015. Cite journal requires |journal= (help)
  44. ^ "Iranian Currency Exchange Rate - Money Exchange in US, Europe & Canada - Iranian Currency Exchange Rate History, Iran Currency System, Iranian Currency History". Farsinet.com. Retrieved 2012-02-07.
  45. ^ CIA factbook
  46. ^ "Internet Archive Wayback Machine". Web.archive.org. 2006-10-04. Archived from the original on October 4, 2006. Retrieved 2012-02-07.
  47. ^ "Iran Investment Monthly October 2012.pdf" (PDF). 6 November 2012. Retrieved 2015-09-06.
  48. ^ Mohammad Affianian. "Plan to Create Currency Bourse Raises Controversy". Financial Tribune Daily. Retrieved 2015-09-03.
  49. ^ a b "Islamic Republic of Iran: 2009 Article IV Consultation—Staff Report; Staff Supplement; Public Information Notice on the Executive Board Discussion; and Statement by the Executive Director for Iran; IMF Country Report 10/74" (PDF). International Monetary. January 11, 2010. Retrieved 2015-09-06.
  50. ^ from:http://theiranianrial.net/irans-gold-and-currency-markets/
  51. ^ "Actually, There Is No Hyperinflation In Iran - Business Insider". Business Insider. 6 October 2012. Retrieved 2015-09-03.
  52. ^ a b روزنامه سرمايه85/12/14: مدير كل نشر اسكناس بانك مركزي : رشد نقدينگي اسكناس درشت تر مي طلبد (in Persian). magiran.com. 2007-03-05. Retrieved 2012-02-07.
  53. ^ "Currency Reform and Redenomination of Iranian Rial - Journal of Monetary & Banking Research". jmbr.mbri.ac.ir. Retrieved 2015-09-07.
  54. ^ "کوتاه و خواندنی" (PDF). donya-e-eqtesad.com. Retrieved 2015-09-06.
  55. ^ "کوتاه و خواندنی" (PDF). donya-e-eqtesad.com. Retrieved 2015-09-06.
  56. ^ a b "Reports: Toman Iran's new currency." Press TV. September 4, 2008. Retrieved 2009-08-05.
  57. ^ "Iran plans to lop three zeros off currency". Presstv.com. Retrieved 2016-11-04.
  58. ^ "Iran to slash three zeros off currency". tehran times. Retrieved 2012-02-07.
  59. ^ "Iran Plans to Slash Four Zeros From Currency, Donya Reports - kodoom.com". News.kodoom.com. 2011-04-05. Retrieved 2012-02-07.
  60. ^ Nasseri, Ladane (2011-04-06). "Iran Plans to Slash Four Zeros From Currency, Donya Reports". Bloomberg. Archived from the original on 2011-04-10.CS1 maint: BOT: original-url status unknown (link)
  61. ^ "حذف 4 صفر از پول کشور كليد خورد - Tabnak.IR | تابناك" (in Persian). Tabnak.IR. Retrieved 2012-02-07.
  62. ^ Catherine Snowdon. "Iranian public votes on currency reform". Risk.net. Retrieved 2012-02-07.
  63. ^ "PressTV-Iran to switch currency from rial to toman". presstv.com. Retrieved 26 March 2018.
  64. ^ "Iran govt. approves to drop four zeros, revert to toman". presstv.com. Retrieved 31 July 2019.
  65. ^ "Iran's plans to cut zeros from rial would cost nearly $160m: Report". presstv.com. Retrieved 7 August 2019.
  66. ^ Hosenball, Mark (June 4, 2007). "Tehran's Secret 'Department 9000'". Newsweek. Archived from the original on September 9, 2007. Retrieved 2012-02-07.
  67. ^ "Iran arrests a forex market manipulator". www.payvand.com. Retrieved 2015-09-07.
  68. ^ Iran's Currency (the Rial) is Printed in Europe. YouTube. 24 February 2013. Retrieved 2015-09-03.
  69. ^ "Image: co50Rls.jpg, (95 × 95 px)". cbi.ir. Retrieved 2015-09-06.
  70. ^ "Image: cr50rls.jpg, (94 × 94 px)". cbi.ir. Retrieved 2015-09-06.
  71. ^ "Image: co100Rls.jpg, (107 × 108 px)". cbi.ir. Retrieved 2015-09-06.
  72. ^ "Image: cr100Rls.jpg, (107 × 108 px)". cbi.ir. Retrieved 2015-09-06.
  73. ^ "Image: co250Rls.jpg, (128 × 128 px)". cbi.ir. 2010-08-11. Retrieved 2015-09-06.
  74. ^ "Image: cr250Rls.jpg, (128 × 128 px)". cbi.ir. 2010-08-11. Retrieved 2015-09-06.
  75. ^ "Image: co500Rls.jpg, (127 × 127 px)". cbi.ir. 2010-08-11. Retrieved 2015-09-06.
  76. ^ "Image: cr500Rls.jpg, (127 × 127 px)". cbi.ir. 2010-08-11. Retrieved 2015-09-06.
  77. ^ "Image: co1000Rls.jpg, (127 × 127 px)". cbi.ir. 2010-08-11. Retrieved 2015-09-06.
  78. ^ "Image: cr1000Rls.jpg, (127 × 127 px)". cbi.ir. 2010-08-11. Retrieved 2015-09-06.
  79. ^ "Image: co2000Rls.jpg, (127 × 127 px)". cbi.ir. 2018-05-28. Retrieved 2018-05-28.
  80. ^ "Image: cr2000Rls.jpg, (127 × 127 px)". cbi.ir. 2018-05-28. Retrieved 2018-05-28.
  81. ^ "Image: co5000Rls.jpg, (127 × 127 px)". cbi.ir. 2010-08-11. Retrieved 2015-09-06.
  82. ^ "Image: cr5000Rls.jpg, (127 × 127 px)". cbi.ir. 2010-08-11. Retrieved 2015-09-06.
  83. ^ "Image: IRN0143ao.jpg, (600 × 295 px)". banknote.ws. Retrieved 2015-09-06.
  84. ^ "Image: IRN0143ar.jpg, (600 × 292 px)". banknote.ws. Retrieved 2015-09-06.
  85. ^ "Image: IRN0144o.jpg, (600 × 289 px)". banknote.ws. Retrieved 2015-09-06.
  86. ^ "Image: IRN0144r.jpg, (600 × 288 px)". banknote.ws. Retrieved 2015-09-06.
  87. ^ "Image: IRN0145ao.jpg, (600 × 288 px)". banknote.ws. Retrieved 2015-09-06.
  88. ^ "Image: IRN0145ar.jpg, (600 × 290 px)". banknote.ws. Retrieved 2015-09-06.
  89. ^ a b "P-150". Retrieved 2015-09-03.
  90. ^ a b "banknoten.de - Iran 5.000 Rials (152_UNC) - BANKNOTEN". www.banknoten.de. Retrieved 2015-09-07.
  91. ^ "Image: IRN0146bo.jpg, (600 × 287 px)". banknote.ws. Retrieved 2015-09-06.
  92. ^ "Image: IRN0146ar.jpg, (600 × 284 px)". banknote.ws. Retrieved 2015-09-06.
  93. ^ "Image: IRN0147ao.jpg, (600 × 285 px)". banknote.ws. Retrieved 2015-09-06.
  94. ^ "Image: IRN0147ar.jpg, (600 × 281 px)". banknote.ws. Retrieved 2015-09-06.
  95. ^ a b "P-NEW". Archived from the original on 2015-05-14. Retrieved 2015-09-03.
  96. ^ a b "P-NEW". Archived from the original on 2015-12-21. Retrieved 2015-09-03.
  97. ^ a b "Image: IRN0149ao.jpg, (600 × 282 px)". banknote.ws. Retrieved 2015-09-06.
  98. ^ "Image: IRN0149ar.jpg, (600 × 281 px)". banknote.ws. Retrieved 2015-09-06.
  99. ^ "عکس/ خطاط اسکناس جدید 5 هزارتومانی". Retrieved 2015-09-03.
  100. ^ "Image: IRN0151o.jpg, (600 × 281 px)". banknote.ws. Retrieved 2015-09-06.
  101. ^ "Image: IRN0151r.jpg, (600 × 280 px)". banknote.ws. Retrieved 2015-09-06.
  102. ^ "Image: iran_cbi_500000_rials_2014.00.00_bnl_pnl_1002_187422_f.jpg, (600 × 281 px)". banknotenews.com.
  103. ^ "Image: iran_cbi_500000_rials_2014.00.00_bnl_pnl_1002_187422_r.jpg, (600 × 280 px)". banknotenews.com.
  104. ^ "STANDARD CATALOG OF WORLD PAPERMONEY UPDATE - IRAN". NACHTHUND'S WORLD PAPER MONEY. nachthund.biz. 2007. Archived from the original on 2009-01-07.
  105. ^ "5 هزار تومانی از پس فردا در دست مردم" (in Persian). baztab.info. Archived from the original on 2007-09-28. Retrieved 2012-10-02.
  106. ^ اسکناس پنج هزار تومانی با آرم انرژی هسته ای. BBCPersian.com (in Persian). bbc.co.uk. 2007-03-03. Retrieved 2012-02-07.
  107. ^ "Iran dropes the US dollar as foreign banknote". RIA Novósti News Agency News. 2018-04-13.
  108. ^ Erdbrink, Thomas (October 8, 2012). "Iran Places New Restrictions on Currency Trading". The New York Times. Retrieved 2012-10-08.
  109. ^ "CBI". Cbi.ir. Retrieved 2012-02-07.
  110. ^ "IRAN - HIGH DENOMINATION CHEQUES". www.banknote.ws. Retrieved 2015-09-07.
  111. ^ "Iran issues 500,000- and 1-million rial cheques". banknotenews.com. Retrieved 2012-02-07.

External links

Videos
Iranian Rial
Preceded by:
Iranian qiran
Reason: removed from Iranian currency by National Bank
Ratio: at par
Currency of Iran
1932 – 2020
Succeeded by:
Iranian toman
Reason: financial reform