راستروده
| راستروده | |
|---|---|
.png) | |
 در تصویر دو اسفنکتر درونی مقعد و خارجی که در امتداد سوی پایین رکتوم مشخص شدهاند. اسفنکترها با انقباض و انبساط ماهیچههای رکتوم و دور مقعد بسیار مرتبط هستند. این اندامگان جهت دفع مدفوع، استفاده از شیاف، کولونوسکوپی و آمیزش جنسی مقعدی این قبض و بسط را در بیشترین حالات انجام میدهند. | |
| جزئیات | |
| ساخته از | Hindgut |
| سرخرگها | superior rectal artery (first two-thirds of rectum), middle rectal artery (last third of rectum) |
| سیاهرگها | superior rectal veins, middle rectal veins |
| عصبدهی | inferior anal nerves, inferior mesenteric ganglia[۱] |
| لنف | inferior mesenteric lymph nodes, pararectal lymph nodes, internal iliac lymph nodes, Deep inguinal lymph nodes |
| شناسهها | |
| لاتین | Rectum |
| MeSH | D012007 |
| TA98 | A05.7.04.001 |
| TA2 | 2998 |
| FMA | 14544 |
راستروده یا رِکتوم یا باریک روده (به انگلیسی: rectum) بخش پایانی روده بزرگ در انسان است. پیش از این خمروده (کولون سیگموئید) و پس از این قسمت مقعد (آنوس) قرار دارد. نقطه آغاز آن در سومین مهره استخوان خاجی (ساکرال) است. طول این مجرا ۱۲ تا ۲۰ سانتیمتر است[۲][۳] و بخش زیرین آن گشاد میشود و آمپول راسترودهای نام دارد. ماهیچههای این بخش روده بزرگ هم مانند دیگر بخشهای روده اند، که الیاف طولی بیرون و الیاف حلقوی درون قرار دارند.
پیرامونیهای راستروده
[ویرایش]سطح قدامی: صفاق یا پریتونئوم فقط در بالا آن را میپوشاند. در پایین در مرد و زن متفاوت است. در مرد، پریتونئوم بالا رفته و بنبست رکتووزیکال را میسازد. در قسمت پایین آن پروستات و مجاری دفرنس Ductus defrens، بخش انتهایی میزنای و سمینال وزیکل مجاورت دارد. در زن، پریتونئوم بالا رفته و بنبست دوگلاس (رکتو اوترین) را میسازد. در قسمت قدامی و تحتانی با سطح خلفی مهبل تماس دارد. سطح خلفی: اصولاً با استخوان خاجی تماس دارد.
بیماریهای راستروده
[ویرایش]بیماریهای کولورکتال اصولاً با هم مورد بررسی قرار میگیرند. بیماریهای عمدهٔ این قسمت از دیدگاه جراحی از این قرارند: تومورهای خوشخیم و بدخیم کولورکتال، بیماری دیورتیکولار، آنژیودیسپلازی، IBD، کولیت سودوممبرانوس (کولیت بهدلیل آنتیبیوتیک)، کولیت ایسکمیک، پیچخوردگی روده (Volvulus)، عدم کارایی آنورکتوم، بیماریهای خوشخیم آنورکتال. *
اهمیت بالینی
[ویرایش]معاینه رکتوم
[ویرایش]معاینه رکتوم ممکن است برای تشخیص شرایط مختلف انجام شود، از جمله:
- نهفتگی مدفوع
- سرطان پروستات و هیپرتروفی خوشخیم پروستات در مردان
- بیاختیاری مدفوع
- هموروئید داخلی
تکنیکهای تصویربرداری
[ویرایش]به غیر از معاینه رکتوم، از اشکال مختلف تصویربرداری پزشکی برای بررسی رکتوم استفاده میشود. این شامل:
- سی تی اسکن
- اسکنهای ام آر آی
آندوسکوپی
[ویرایش]از تکنیکهای آندوسکوپی مانند کولونوسکوپی، سیگموئیدوسکوپی و پروکتوسکوپی برای مشاهده مستقیم رکتوم استفاده میشود. این روشها همچنین ممکن است امکان بیوپسی را برای تشخیص بیشتر فراهم کنند.
اندازهگیری دمای مقعدی
[ویرایش]اندازهگیری دمای رکتوم یکی دیگر از کاربردهای معاینه رکتوم است که در آن دماسنج برای اندازهگیری دمای بدن در رکتوم قرار میگیرد. این روش کمی تهاجمی تر از اندازهگیریهای دهانی یا زیر بغل است.
تجویز دارو از طریق رکتوم
[ویرایش]داروها را میتوان از طریق رکتوم با استفاده از شیاف یا تنقیه تجویز کرد. این مسیر اغلب برای داروهایی که نیاز به فعالیت سیستمیک دارند، زمانی که تجویز خوراکی امکانپذیر نیست، استفاده میشود.[۴]
یبوست
[ویرایش]یبوست میتواند ناشی از عوامل مختلفی باشد که یکی از دلایل رایج آن نهفتگی مدفوع در رکتوم است. سایر علل بالقوه شامل تنگ شدن روده، بیماریهای موضعی، مسائل مربوط به کنترل عصبی، عوارض جانبی داروها و برخی شرایط سیستمیک است.
بررسی یبوست شامل آزمایش خون، معاینات دیجیتال رکتوم و آزمایشهای تصویربرداری بالقوه است. درمان بهطور کلی شامل تغییرات سبک زندگی و رژیم غذایی، هیدراتاسیون، ورزش و فیبر غذایی است. ملینها، تنقیه و تخلیه دستی ممکن است در موارد مداوم ضروری باشد.
التهاب
[ویرایش]التهاب مقعد و رکتوم به عنوان پروکتیت شناخته میشود و میتواند یکی از علائم بیماریهای التهابی روده مانند کولیت اولسراتیو باشد. سرطان رکتوم، شکلی از سرطان کولورکتال، بهطور خاص رکتوم را تحت تأثیر قرار میدهد.
سایر بیماریهای رکتوم
[ویرایش]سایر بیماریهایی که رکتوم را تحت تأثیر قرار میدهند عبارتند از افتادگی رکتوم، که اغلب به عضلات ضعیف کف لگن مربوط میشود، و ایسکمی مزانتریک، بهویژه در اطراف نقطه سودک، یک منطقه حوضه آبخیز مستعد ایسکمی.
جستارهای وابسته
[ویرایش]منابع
[ویرایش]- ↑ Physiology at MCG 6/6ch2/s6ch2_30
- ↑ https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3796725/
- ↑ "Rectum - Anatomy Pictures and Information". Innerbody (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-23.
- ↑ Hua, Susan (2019-10-16). "Physiological and Pharmaceutical Considerations for Rectal Drug Formulations". Frontiers in Pharmacology. 10. doi:10.3389/fphar.2019.01196. ISSN 1663-9812.
- الهی، بهرام. آناتومی تنه. تهران: حسینی، ۱۳۶۵.
- Jarrel,Bruce;Carabasi,Anthony. Surgery.USA:Lippincott Williams & Wilkins, 2000