روم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیEnglish

روم (به انگلیسی: Rûm) (با امپراتوری روم (به انگلیسی: Rome) اشتباه نشود) اشاره به سرزمین‌هایی در اروپا و آسیای صغیر دارد که مدتی در دست امپراتوری روم و امپراتوری روم شرقی (امپراتوری بیزانس) بود.

معمولاً در منابع عربی و اسلامی قدیم منظور از روم سرزمین‌های آسیای صغیر است. یکی از نام‌های عربی دریای مدیترانه نیز که در جنوب آسیای صغیر قرار دارد، «بحرالروم» به معنی «دریای روم» است. رومی‌های نخستین شاخه‌ای از قبایل لاتین زبان بودند که در حدود دو هزار سال پیش از میلاد، از اروپای مرکزی به ایتالیا مهاجرت کردند. در حدود هزار سال پیش از میلاد، رمی‌های مهاجر و کوچ رو با ساختن دهکده‌هایی بر روی هفت تپهٔ کم ارتفاع در پیچ و خم رود تیبر بر لبه شمالی دشت حاصلخیز لاتیوم، آغاز به یکجانشینی نمودند.

نام روم بعد از فروپاشی امپراتوری روم شرقی در دوره سلجوقیان روم و بعد عثمانیان همچنان به‌کار می‌رفت.

روم در شاهنامه[ویرایش]

روم
سرزمین
نامروم
نوغکشور
فرمانروایانسلم
سایر اطلاعات
نام دیگررم
آیینخدا ناباوری
معتقداتفلسفی
دیرینگیهزاره‌یکم پ.م.

روم از نخستین کشورها و تمدن‌های مطرح در شاهنامه که صراحتاً پس از ایران و توران یاد شده و نخستین فرمانروای آن در شاهنامه سلم است. سرزمین روم توسط فریدون نیایش به سلم تفویض شد. منوچهر بعد از قتل تور اینک بدنبال سلم است و سلم گریزان به سوی آلانان دژ متواری شده ولی آنجا توسط قارن‌رزمجو و گرشاسپ‌پهلوان تسخیر و همهٔ دشت و دمن و دریا جوی خون گشته بود. شاه روم در ساحل آنجا مانند همیشه قایق یا زورقی نیافت تا وارد دژ گردد در همین گیرودار منوچهر از پس او رسید.[۱]

مرگ شاه روم[ویرایش]

سلم چون به کنار دریا رسید لشکر را کشته دید و عبور به درون دژ از میان اجساد برایش دشوار گشت، منوچهر سالار نو (پور پشنگ) و جانشین فریدون نزدیک او شد و پیش از انتقام ایرج به او یادآور شد بردار را کشتی بخاطر تاج و تخت و اکنون که تاج یافتی چرا گریزان گشته‌ایی.[۲] در حین تاخت و تاز تنگاتنگ نزدیک سلم رسید و با ضربتی سر از بدن او جدا نمود تا مانند سر تور نزد فریدون ارسال گردد. اینک فریدون سر هر سه فرزند را کنار داشت.

سپاه روم همچون رمه در دشت و دریا و کوه پراکنده بود، یکی از سپاه مرد پاکیزه مغز و خردمند منتخب گشت که توأمانً زبان ایرانیان را بلد بود[۳] نماینده رومیان گشت نزد منوچهر آمد و ابراز نمود که ما همه از دامداران و کشاورزان کشور بودیم به اجبار ما را به جنگ آوردند اینک همه بنده شاه منوچهریم فرمان او را گردن می‌نهیم اگر رای جنگ و خون ریختن باشد ما نیروی آویختن نداریم. اگر شاه اجازه دهد سران و بزرگان لشکر را تسلیم ایشان خواهیم نمود.

بیفگند بر گستوان و بتاختبه گرد سپه چرمه اندر نشاخت
رسید آنگهی تنگ در شاه رومخروشید کای مرد بیداد شوم
بکشتی برادر ز بهر کلاهکله یافتی چند پویی به راه
کنون تاجت آوردم ای شاه و تختبه بار آمد آن خسروانی درخت
همی تاخت اسپ اندرین گفت‌گوییکایک به تنگی رسید اندر اوی
یکی تیغ زد زود بر گردنشبه دو نیمه شد خسروانی تنش[۴]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. حسین، الهی قمشه‌ای (۱۳۸۶). شاهنامه فردوسی. ترجمهٔ ناهید فرشادمهر. تهران: نشر محمد. شابک ۹۶۴-۵۵۶۶-۳۵-۵.
  2. منظور منوچهر ایرج بود که با دسیسه سلم و تور سر از تن جدا گشت و سر نزد فریدون ارسال شد
  3. ظاهراً زبان ایران و روم از یکدیگر متفاوت بود
  4. شاهنامه. جلداول. منوچهر، ص ۳۰

Rûm (Template:IPA-al; singular Rûmi), also transliterated as Roum (in Koine Greek Ῥωμαῖοι, Rhomaioi, meaning "Romans"; in Arabic الرُّومُ ar-Rūm; in Persian and Ottoman Turkish روم Rûm; in Turkish: Rum), is a generic term used at different times in the Muslim world to refer to:[citation needed]

The name derives from Ῥωμαῖοι, Rhomaioi: "Romans". It refers to the Byzantine Empire, which was then simply known as the "Roman Empire" and had not yet acquired the designation "Byzantine", an academic term applied only after its dissolution. The city of Rome itself is known in modern Arabic as Rūmā روما (in Classical Arabic Rūmiyah رومية). The Arabic term Rûm is found in the pre-Islamic Namara inscription[1] and later in the Quran.[2] In the Sassanian period (pre-Islamic Persia) the word Hrōmāy-īg (Middle Persian) meant "Roman" or "Byzantine", which was derived from Rhomaioi.[citation needed]

Origins

The Qur'an includes Surat Ar-Rum (the sura dealing with "the Romans", sometimes translated as "The Byzantines"). The people, known today as Byzantine Greeks, were inhabitants of the Roman Empire and called themselves Ρωμιοί or Ῥωμαῖοι Rhomaioi, Romans. The term "Byzantine" is a modern designation to describe the Eastern Roman Empire, particularly after the major political restructuring of the seventh and eighth century. The Arabs, therefore, naturally called them "the Rûm", their territory "the land of the Rûm" and the Mediterranean "the Sea of the Rûm". They called Ancient Greece by the name "Yūnān" (Ionia) and ancient Greeks "Yūnānīm" (similar to Hebrew "Yavan" [יוון] for the country and "Yevanim" [יוונים] for the people). Ancient Romans were called "Rūm" or sometimes "Latin'yun" (Latins).[citation needed]

Rûm as a name

Al-Rūmī is a nisbah designating people originating in the Byzantine Roman Empire or lands that formerly belonged to Byzantine Roman Empire, especially Anatolia. Historical people so designated include the following:

The Greek surname Roumeliotis stems from the word Rûm borrowed by Ottomans.[citation needed]

Rûm in geography

Later, because Muslim contact with the Byzantine Empire most often took place in Asia Minor (the heartland of the state from the seventh century onward), the term Rûm became fixed there geographically and remained even after the conquest by the Seljuk Turks so their territory was called the land of the Seljuks of Rûm or the Sultanate of Rûm. But as the Mediterranean was "the Sea of the Rûm", so all peoples on its north coast were called sweepingly "the Rûm".[citation needed]

Ottoman usage

After the conquest of Constantinople, Mehmed II declared himself Kayser-i Rum, literally "Caesar of the Romans". During the 16th century, the Portuguese used "rume" and "rumes" (plural) as a generic term to refer to the Mamluk-Ottoman forces they faced then in the Indian Ocean.[3]

Under the Ottoman Empire's Millet system, Greeks were in the "Rum Millet" (Millet-i Rum). In today's Turkey, Rum are the Turkish citizens of Greek ethnicity. The term "Urums", also derived from the same origin, is still used in contemporary ethnography to denote Turkic-speaking Greek populations. "Rumeika" is a Greek dialect identified mainly with the Ottoman Greeks.[citation needed]

Among the Muslim aristocracy of South Asia, the fez is known as the Rumi Topi (which means "hat of Rome or Byzantium").[4]

Chinese, during the Ming dynasty, referred to the Ottomans as Lumi (魯迷), derived from Rum or Rumi. The Chinese also referred to Rum as Wulumu 務魯木 during the Qing dynasty. The modern Chinese name for the city of Rome is Luoma (羅馬).[citation needed]

Modern usage

There are differing opinions among Islamic scholars regarding the identity of Rûm in the modern day. Various books have been written on the topic and the relevance of the identity of Rûm in Islamic eschatology caused much debate to take place regarding the issue.[citation needed]

Musa Cerantonio, in his book 'Which Nation does Rūm in the Aḥādīth of the Last Days refer to?',[5] suggests that the title of Rûm was passed from the Roman Empire based in Italy to the Byzantine Empire, then to the Ottoman Empire when the Ottomans defeated the Byzantines, and openly proclaimed to be the inheritors of Rome and its leader Mehmed II called himself the Caesar of Rome (Qaysar al-Rûm), and the title of Rûm was then passed to the successors of Rûm, the modern Republic of Turkey. The book argues that the definition of Rûm has never been defined by ethnicity, geography or religion but that Rûm was always understood to be a political term and that it was only by conquest and succession that a nation would become the inheritors of the title of Rûm.[citation needed]

See also

References

  1. ^ Rûm, Nadia El Cheikh, The Encyclopaedia of Islam, Vol. VIII, ed. C.E. Bosworth, E. Van Donzel, W.P. Heinrichs and G. Lecomte, (Brill, 1995), 601.
  2. ^ Nadia Maria El-Cheikh, Byzantium Viewed by the Arabs, (Harvard University Press, 2004), 24.
  3. ^ Ozbaran, Salih, "Ottomans as 'Rumes' in Portuguese sources in the sixteenth century", Portuguese Studies, Annual, 2001
  4. ^ The "Rumi Topi" of Hyderabad, by Omair M. Farooqui
  5. ^ "Which Nation does Rūm in the Aḥādīth of the Last Days refer to?"

Bibliography

  •  This article incorporates text from a publication now in the public domainDuncan Black MacDonald (1911). "Rum, a very indefinite term in use among Mahommedans at different dates for Europeans generally and for the Byzantine empire in particular". In Chisholm, Hugh (ed.). Encyclopædia Britannica (11th ed.). Cambridge University Press.

Further reading

  • Durak, Koray (2010). "Who are the Romans? The Definition of Bilād al-Rūm (Land of the Romans) in Medieval Islamic Geographies". Journal of Intercultural Studies. 31 (3): 285–298. doi:10.1080/07256861003724557.
  • Kafadar, Kemal (2007). "Introduction: A Rome of One's Own: Reflections on Cultural Geography and Identity in the Lands of Rum". Muqarnas. 24: 7–25. JSTOR 25482452.

External links