روش‌شناسی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیEnglish

روش‌شناسی یا متدولوژی (به انگلیسی: Methodology) وسیله شناخت هر علم است. روش‌شناسی در مفهوم مطلق خود به روش‌هایی گفته می‌شود که برای رسیدن به شناخت علمی از آن‌ها استفاده می‌شود و روش‌شناسی هر علم نیز روش‌های مناسب و پذیرفته آن علم برای شناخت هنجارها و قواعد آن است.[۱]

روش‌های شناخت را باید از روش‌ها و فنون اجرای آن‌ها متمایز دانست، چرا که اجرای هر قاعده پس از شناخت آن قاعده ممکن می‌گردد.[۱]

واژه روش‌شناسی گاه نیز به معنی «روشمَندی» یا مجموعه‌ای از روش‌ها بکار می‌رود.

تفاوت اساسی روش‌شناسی و روش تحقیق در علوم اجتماعی[ویرایش]

آن چیزی که در علوم اجتماعی از آن به عنوان روش‌شناسی (متدولوژی) نام می‌بریم بیشتر از آنکه مهارت یا شیوه‌های گوناگون برای تحقیق یا پژوهش (روش تحقیق) باشد خبر از انواع رویکردها و نظر گاه‌ها به پدیده‌های اجتماعی می‌دهد که بیشتر با فلسفه مدرن کانتی در ارتباط است از آنرو که قائل به نمودهای متکثر از بعد واحد است. از این رو روش‌شناسی بیشتر بحثی معرفت شناختی (اپیستمولوژی) است و بیشتر با مکتب و دیدگاه سر وکار دارد نه با روش و شیوه‌های جزئی تحقیق، در واقع زمانی که از فرضیه و رابطه علی متغیر مستقل و وابسته و همبستگی متغیرها اندازه‌گیری اسمی فاصله‌ای و نسبی و نمونه‌گیری و استناد به منابع متقن علمی (کتاب و مقاله) سخن می‌گوییم دربارهٔ روش تحقیق به بحث پرداخته‌ایم اما زمانی که سخن از رویکردهای پوزیتویستی هنجاری، نهادی، رفتار گرایی، فمینیستی، تجزیه وتحلیل گفتمان، انتخاب عقلایی، تجزیه وتحلیل موقعیت، فرد گرایی و ساختار گرایی و... است تمرکز بر رهیافت و مکاتب و متدولوژی است. از این رو در هر رهیافت ممکن است روش‌های متفاوتی وجود داشته باشد. نسبت رهیافت (متدولوژی) به روش همانند نسبت دیدگاه به ابزار است.

بعنوان نمونه رهیافت تاریخی شناخت اندیشه در شرایط زمانی و مکانی خودش است نه مطالعه مفاهیم در طول تاریخ که مربوط به روش تاریخی است؛ و همچنین رهیافت جامعه‌شناسی قائل به نوعی جبر است که همان تأثیر جامعه بر اندیشه است که تا حدودی نزدیک به رهیافت ساختار گرایان است و نقش فرد را در مقابل ساختارها کم اهمیت می‌داند. مثال دیگر رهیافت اقتصادی است که می‌گوید اندیشه سیاسی چیزی جز بازتاب مسائل اقتصادی نیست و بر تعیین‌کنندگی اقتصاد در همه شئون جوامع انسانی تأکید می‌کند. از رهیافت‌های فلسفی می‌توان به اثبات گرایی ویتگنشتاین اشاره کرد وی معتقد بود گزاره‌های فلسفی به نام‌ها تحلیل و تحویل می‌شوند، این نام‌ها اجزای بنیادینی هستند که ما به ازای خارجی دارند. اگر چیزی بخواهد معنا دار باشد یا باید قراردادی باشد یا عینیت خارجی داشته باشد و هر چه غیر از این دو باشد بی‌معنی و (توتولوژیک) است.[۲]

مفهوم[ویرایش]

در روش‌شناسی این مجموعه مرتبط از مفاهیم برای رسیدن به پاسخ یک پرسش به‌کار گرفته می‌شوند:

  • گردآوری مجموعه‌ای از فرضیات، عقاید و تصورات
  • مقایسه‌ارزیابی‌های مختلف
  • نقد روش‌های خاص

روش تجربی[ویرایش]

روش استقرایی یا روش تجربی که عبارت از مشاهده عاری از هرگونه پیش‌فرض است.[۳]

روش استنتاجی[ویرایش]

روش استنتاجی یا استدلال قیاسی یا استنتاج از راه تمثیل اصول علمی را از طریق فرایند استدلال که نوعی روش منطقی است، کشف می‌کند. در واقع این شیوه استدلال منطقی است که ایده‌ها و تصورات به‌دست‌آمده از راه تجربی را حمایت و تقویت کرده و با ترتیب دادن تز و آنتی تز، سنتزی را می‌آفریند.[۴]

در این روش شیوه‌های ایجاد یک قاعده که مبنای اعتبار آن قاعده است، مورد بررسی قرار می‌گیرد.

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ضیائی بیگدلی، ص ۷
  2. کاکایی عباس، ص 58
  3. ضیائی بیگدلی، ص ۹
  4. ضیائی بیگدلی، ص ۱۰

منابع[ویرایش]

  • محمدرضا ضیائی بیگدلی (۱۳۸۴)، «متدولوژی حقوق بین‌الملل»، مجله پژوهش حقوق و سیاست.، سال هفتم (شماره ۱۵ و ۱۶)
  • عباس کاکایی (۱۳۹۰روش‌شناسی علوم سیاسی، مکتب ماهان

پیوند به بیرون[ویرایش]

رویکردی یکپارچه به روش شناسی، دیالکتیک، شناخت و پراکسیس

Methodology is the systematic, theoretical analysis of the methods applied to a field of study. It comprises the theoretical analysis of the body of methods and principles associated with a branch of knowledge. Typically, it encompasses concepts such as paradigm, theoretical model, phases and quantitative or qualitative techniques.[1]

A methodology does not set out to provide solutions—it is therefore, not the same as a method. Instead, a methodology offers the theoretical underpinning for understanding which method, set of methods, or best practices can be applied to a specific case, for example, to calculate a specific result.

It has been defined also as follows:

  1. "the analysis of the principles of methods, rules, and postulates employed by a discipline";[2]
  2. "the systematic study of methods that are, can be, or have been applied within a discipline";[2]
  3. "the study or description of methods".[3]

Methodology, theory, paradigm, algorithm, and method

The methodology is the general research strategy that outlines the way in which research is to be undertaken and, among other things, identifies the methods to be used in it. These methods, described in the methodology, define the means or modes of data collection or, sometimes, how a specific result is to be calculated.[4] Methodology does not define specific methods, even though much attention is given to the nature and kinds of processes to be followed in a particular procedure or to attain an objective.

When proper to a study of methodology, such processes constitute a constructive generic framework, and may therefore be broken down into sub-processes, combined, or their sequence changed.[5]

A paradigm is similar to a methodology in that it is also a constructive framework. In theoretical work, the development of paradigms satisfies most or all of the criteria for methodology.[6] An algorithm, like a paradigm, is also a type of constructive framework, meaning that the construction is a logical, rather than a physical, array of connected elements.

Any description of a means of calculation of a specific result is always a description of a method and never a description of a methodology. It is thus important to avoid using methodology as a synonym for method or body of methods. Doing this shifts it away from its true epistemological meaning and reduces it to being the procedure itself, or the set of tools, or the instruments that should have been its outcome. A methodology is the design process for carrying out research or the development of a procedure and is not in itself an instrument, or method, or procedure for doing things.

Methodology and method are not interchangeable. In recent years, however, there has been a tendency to use methodology as a "pretentious substitute for the word method".[7] Using methodology as a synonym for method or set of methods leads to confusion and misinterpretation and undermines the proper analysis that should go into designing research.[7]

See also

References

  1. ^ Irny, S.I. and Rose, A.A. (2005) “Designing a Strategic Information Systems Planning Methodology for Malaysian Institutes of Higher Learning (isp- ipta), Issues in Information System, Volume VI, No. 1, 2005.
  2. ^ a b Methodology Usage Notes, entry at Merriam–Webster
  3. ^ Baskerville, R. (1991). "Risk Analysis as a Source of Professional Knowledge". Computers & Security. 10 (8): 749–764.
  4. ^ Howell, K. E. (2013) Introduction to the Philosophy of Methodology. London: Sage Publications
  5. ^ Katsicas, Sokratis K. (2009). "Chapter 35". In Vacca, John (ed.). Computer and Information Security Handbook. Morgan Kaufmann Publications. Elsevier Inc. p. 605. ISBN 978-0-12-374354-1.
  6. ^ See, for example, Thomas Kuhn, The Structure of Scientific Revolutions (University of Chicago, 1970, 2nd ed.)
  7. ^ a b George M. Frankfurter, Theory and Reality in Financial Economics: Essays Toward a New Political Finance

Further reading

  • Berg, Bruce L., 2009, Qualitative Research Methods for the Social Sciences. Seventh Edition. Boston MA: Pearson Education Inc.
  • Creswell, J. (1998). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five traditions. Thousand Oaks, California: Sage Publications.
  • Creswell, J. (2003). Research Design: Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches. Thousand Oaks, California: Sage Publications.
  • Franklin, M.I. (2012). Understanding Research: Coping with the Quantitative-Qualitative Divide. London and New York: Routledge.
  • Guba, E. and Lincoln, Y. (1989). Fourth Generation Evaluation. Newbury Park, California: Sage Publications.
  • Herrman, C. S. (2009). “Fundamentals of Methodology”, a series of papers On the Social Science Research Network (SSRN), online.
  • Howell, K. E. (2013). Introduction to the Philosophy of Methodology. London: Sage Publications.
  • Ndira, E. Alana, Slater, T. and Bucknam, A. (2011). Action Research for Business, Nonprofit, and Public Administration - A Tool for Complex Times . Thousand Oaks, CA: Sage.
  • Joubish, Farooq Dr. (2009). Educational Research Department of Education, Federal Urdu University, Karachi, Pakistan
  • Patton, M. Q. (2002). Qualitative research & evaluation methods (3rd edition). Thousand Oaks, California: Sage Publications.
  • Silverman, David (Ed). (2011). Qualitative Research: Issues of Theory, Method and Practice, Third Edition. London, Thousand Oaks, New Delhi, Singapore: Sage Publications
  • Soeters, Joseph; Shields, Patricia and Rietjens, Sebastiaan. 2014. Handbook of Research Methods in Military Studies New York: Routledge.
  • Webster's New International Dictionary of the English Language, Second Edition, Unabridged, W. A. Neilson, T. A. Knott, P. W. Carhart (eds.), G. & C. Merriam Company, Springfield, MA, 1950.

External links