لرد (خلخال)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از روستای گردشگری لرد)
لرد
تصویری از لرد
تصویری از لرد
اطلاعات کلی
کشور ایران
استاناردبیل
شهرستانخلخال
بخشبخش شاهرود
دهستانپلنگا
نام محلیلرد
لرد بر ایران واقع شده‌است
لرد
۳۷°۲۱′۳۰″شمالی ۴۸°۳۷′۵۰″شرقی / ۳۷٫۳۵۸۴۴°شمالی ۴۸٫۶۳۰۴۲°شرقی / 37.35844; 48.63042
مردم
جمعیت۳۲۲۶ نفر (سرشماری ۹۵)
اطلاعات روستایی
کد آماری۰۳۰۷۶۹
ره‌آوردلباس محلی ویژه بانوان،گردو،محصولات لبنی،عسل،انواع گلابی،سیب،زردآلو
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۴۵۳۲۴۶

روستای گردشگری لِرد در بخش شاهرود شهرستان خلخال از توابع استان اردبیل قرار دارد.[۲][۳][۴][۵] روستای لرد در ۲۷ کیلومتری شهر کلور مرکز بخش شاهرود واقع شده‌است. راه اصلی این روستا ازمسیر شاهرود به طول ۶۵ کیلومتر و راه فرعی از مسیر روستای بفراجرد به طول ۳۲ کیلومتر با شهر خلخال، مرکز شهرستان خلخال فاصله دارد.

این روستا از شمال به روستای میان رودان ، از جنوب به روستای کرنق و از مشرق به کلور و روستای درو ، از جنوب شرقی به روستای کرین و از مغرب به کوه سر به فلک کشیدهٔ آق داغ متصل است.

بخش شاهرود، در جنوب خلخال واقع شده‌است و مرکز آن شهر کلور است. بخش شاهرود دارای ۳۴ روستا و در سه دهستان شاهرود، شال و دهستان پلنگا واقع شده‌است.[۶] لرد جزء دهستان پلنگا است و از نام کوه بزرگی که در ضلع شرقی آن قرار دارد، برگرفته شده‌است.

تاریخچه[ویرایش]

کوچه باغ های روستای گردشگری لرد

در مورد پیشینه ی تاریخی این روستا اطلاعات کافی و دقیق وجود ندارد امّا وجود قبرستانی به نام قبره قبرسان به معنی گورستان قبرها ، در فاصله دو کیلومتری این روستا بر قدمت چند هزار ساله ی آن دلالت دارد.

همچنین وجود کوهی به نام قلعه گردن در قسمت شمالی روستا گویای وجود یک قلعه دفاعی در زمان های گذشته می باشد اما در حال حاضر هیچ اثری از وجود قلعه به چشم نمی خورد.سالمندان این روستا نقل می کنند که عده ای از اهالی لرد در زمان های نه چندان دور در دو محل خوش آب و هوا به نام دینار دول و طالشه دره که فعلاً جزو مراتع این روستا می باشند ، سکونت داشته اند و تدریجاً به دلیل عدم وجود امنیت به مکان فعلی روستا نقل مکان کرده اند . آثار آبادانی قابل توجهی از این دو آبادی باقی نمانده است و در اثر مرور زمان و عوامل طبیعی همه ی آثار آن ها از بین رفته است . در تایید این مطلب می توان به اسناد ملکی ثبتی مربوط به اراضی نسقی این مناطق تحت عنوان قریه ی دینار دول و قریه ی طالشه درق از توابع لرد اشاره کرد. در بعضی از نقشه ها نیز این دو محل تحت عنوان آبادی خالی از سکنه نام برده شده است .[۷]

آب و هوا[ویرایش]

از لحاظ اقلیمی، این روستا در منطقه کوهستانی و در دامنهٔ شرقی کوه بلند آق داغ قرار دارد. به همین دلیل در پاییز و زمستان دارای هوای بسیار سرد و در بهار و تابستان معتدل می‌باشد. به طوری که در زمستان گاهی درجهٔ هوا به ۳۰- درجه سلسیوس و در تابستان حداکثر تا ۳۰+ درجه سلسیوس می‌رسد.[۸]

طبیعت بهاری روستای گردشگری لرد
نمای برفی روستای گردشگری لرد

جمعیت[ویرایش]

این روستا بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین روستای شهرستان خلخال می‌باشد و در حال حاضر دارای ۹۲۶ خانوار و نزدیک به ۴۰۰۰ نفر جمعیت ثابت است و با توجه به مهاجرت فصلی تعدادی از اهالی آن به شهرهای گیلان که در فصول بهار و تابستان برای کاشت و داشت و برداشت محصولات کشاورزی به روستا برمی گردند و خانه و لوازم زندگیشان همچنان در روستا دایر و پابرجاست، جمعیتش به حدود ۵۰۰۰ نفر می‌رسد.[۱]

در اجرای مصوبهٔ مجلس و دولت مبنی بر تبدیل روستاهای بالای سه هزار و پانصد نفر جمعیت به شهر از سال ۱۳۹۰ با پیگیری‌های مستمر آقای خالقی نماینده محترم قبلی خلخال در مجلس شورای اسلامی و تصمیماتی که مسئولان ذی‌ربط در استان اردبیل و شهرستان خلخال اتخاذ گردیده‌است، قرار است انشاء الله این روستا بزودی به شهر تبدیل شود. امیدواریم که آقای نظری نماینده محترم فعلی خلخال این موضوع را تا رسیدن به نتیجهٔ قطعی پیگیری نمایند تا مردم محروم این روستا به آرزوی دیرینهٔ خود دست یابند و با فراهم شدن امکانات رفاهی و توجه به اشتغال جوانان سخت کوش آن از مهاجرت‌های بی‌رویه جلوگیری گردد[۹][۱۰]

سوغات[ویرایش]

گردوی مرغوب از مهم‌ترین محصولات روستای گردشگری لرد است. انواع گلابی،سیب،آلبالو،گیلاس،آلو و زردآلو، آب‌معدنی،گیاهان دارویی، عسل کوهستان،انواع محصولات لبنی،ماهی و دام زنده از دیگر سوغات لرد است که می توانید از این روستای گردشگری به سوغات ببرید.

از مشهورترین صنایع دستی روستا می توان به لباس محلی ویژه بانوان(به زبان تاتی: شی شلوار) اشاره کرد که بیانگر هویت تاریخی مردمان روستای لرد است. همچنین گلیم، جاجیم و روسری‌هایی موسوم به سرانداز (که با سراندازهای مردمان تالش شباهت دارد) نیز از صنایع دستی تولید شده مردمان روستای گردشگری لرد است.[۱۱]

گردشگری[ویرایش]

روستای گردشگری لِرد که یکی از مقاصد و جاذبه های گردشگری استان اردبیل و شهرستان خلخال بشمار می رود، به‌ واسطه باغ‌های متنوع و جاذبه‌هایی نظیر غار سنگی کوخول عنبر، بقعه امامزاده محمد، دشت گل‌های شقایق، منطقه حفاظت‌شده آق داغ،منطقه سرسبز طالشه درق و چشمه‌های طبیعی و معجزه‌آسا که از مهم ترین آنها میتوان به چشمه آبشار سیبیه خانی اشاره کرد، شهرت دارد.

وجود چنین جاذبه های گردشگری سبب شده صنعت گردشگری در روستا بیش از پیش رونق بگیرد.

معماری[ویرایش]

شکل روستا از نوع تیپ مجتمع و متراکم می‌باشد. شکل ساختمان‌های روستا، نمای قدیمی را که از خشت وگل ساخته شده بود از دست داده‌است و سقفشان نیز که با چوب جنگل و گون و گِل پوشانده می‌شد، امروزه به شکل کاملاً مدرن و با مصالح روز ساخته می‌شوند. البته هنوز هم نمونه‌هایی از خانه‌های گلی قدیمی در بافت قدیمی روستا به چشم می‌خورد. کوچه‌ها نسبت به سابق عریض تر شده‌اند و چند تا از خیابان‌های اصلی آسفالت شده‌اند ولی از آسفالت کوچه‌ها هنوز خبری نیست. بخشی از طرح هادی روستا اجرا شده‌است و بقیهٔ طرح هنوز باقی است.

رودخانه‌ها و چشمه‌های مهم[ویرایش]

دو رودخانهٔ «پیلَّه رُبار» به معنی رودخانهٔ بزرگ و «ویلّییَه رُبار» به معنی رودخانهٔ کوچک در این روستا جاری می‌باشند. «پیلَّه رُبار» در شمال روستا و در منطقهٔ خوش آب و هوای طالشَه درَه از به هم پیوستن دو رودخانه که یکی از کوه‌های روستای میان رودان و دیگری از کوه‌های روستای بفراجرد و دامنه‌های آق داغ سرچشمه می‌گیرد، تشکیل شده و در اطراف مسیر خود مزارع و باغات را سیراب می‌کند و «ویلّییَه رُبار» هم که از مغرب روستا در محلّی به نام چشمَه درَه سرچشمه می‌گیرد و پس از سیراب کردن باغات از وسط روستا گذشته و در قسمت جنوبی روستا به «پیلَّه رُبار» پیوسته و پس از عبور از روستاهای کرنق و برندق در خورش رستم به رودخانهٔ «قزل اوزن» ملحق و سپس از طریق سفید رود به دریای خزر می‌ریزد.[۱۲]

مردم، زبان و فرهنگ[ویرایش]

زبان[ویرایش]

در لرد به زبان تاتی سخن می‌گویند که گونه‌ای از زبان باستانی ایران می‌باشد.[۱۳][۳]یادآور می‌گردد که مجموعه لغات این گویش به نگارش جواد معراجی لرد تحت عنوان «فرهنگ موضوعی تاتی به فارسی» در ۳۰۴ صفحه توسط انتشارات بلور در سال ۱۳۸۸ به زیور چاپ آراسته و منتشر شد.

دین و مذهب[ویرایش]

مردم این روستا مسلمان و پیرو مذهب شیعه می‌باشند.

بقعه امامزاده محمد روستای گردشگری لرد در مراسم مذهبی قارا قارا

برگزاری جشنواره های متنوع[ویرایش]

روستای گردشگری لرد به خاطر ظرفیت های بالای گردشگری، هرساله میزبان جشنواره های متنوعی است که از جمله میتوان به جشنواره گردو،جشنواره بازی های بومی و محلی،جشنواره غذاهای محلی[۱۴]،جشنواره صنایع دستی و جشنواره فرهنگ و زیست بوم که هدف آن معرفی آیین ها و فرهنگ های روستای گردشگری لرد است اشاره کرد.[۱۵]

در مرداد ماه ۱۳۹۸، روستای لرد میزبان جشنواره فرهنگ، زبان و زیست‌بوم خلخال بود.[۱۶]همچنین جشنواره فرهنگی، بومی و محلی روستای لرد در ۳۱ تیرماه ۱۴۰۱ برگزار شد.[۱۷][۱۸]

دومین جشنواره فرهنگ و زیست بوم روستای گردشگری لرد

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «تعداد جمعیت و خانوار تا سطح آبادی براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1390». مرکز آمار ایران. ۱۳۹۰.
  2. «خبرگزاری فارس - اقدامات اجرایی برای شهر شدن روستای لرد در حال انجام است». خبرگزاری فارس. ۲۰۱۹-۰۳-۲۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۳-۳۱.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ معراجی لرد، جواد (۱۳۸۸). فرهنگ موضوعی تاتی به فارسی. رشت: انتشارات بلور. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۵۴۹۸-۱۷-۲.
  4. «خبرگزاری فارس - بی‌آبی روستای «لرد» خلخال در کنار چشمه‌های جوشان/ مردم روستا چشم به‌راه آب شرب مطمئن». خبرگزاری فارس. ۲۰۲۱-۰۳-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۳-۳۱.
  5. «معرفی روستای توریستی لرد با صدای محمدرضا حیاتی».
  6. «روستای لرد | ایران دهیار». ایران دهیار | راهکار مدیریت دهیاری و روستا | اخبار روستا و دهیاری | ارائه سازوکار مدیریت روستا. ۲۰۱۷-۰۶-۲۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۳-۳۱.
  7. «روستای لرد خلخال». همگردی. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۲-۲۷.
  8. YJC، خبرگزاری باشگاه خبرنگاران | آخرین اخبار ایران و جهان | (۱۳۹۶/۱۰/۲۱ - ۱۳:۳۵). «دشواری تردد از جاده برفی در «لرد» + تصاویر». fa. دریافت‌شده در 2023-02-27. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  9. «روستاهای دارای جمعیت 3500 نفر به بالا شهر می‌شوند». خبرگزاری خانه ملت. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۳-۳۱.[پیوند مرده]
  10. «بخش فیروزآباد و روستای لرد شهر می‌شوند - وبسایت خالقی، نماینده خلخال و کوثر». web.archive.org. ۲۰۱۵-۱۱-۱۸. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ نوامبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۳-۳۱.
  11. AGENCY، خبرگزاری صدا و سیما | IRIB NEWS (۱۳۹۸/۰۹/۰۹ - ۱۷:۰۶). «فعالیت کارگاه بزرگ قالیبافی در روستای لرد خلخال». fa. دریافت‌شده در 2023-02-27. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  12. 10 (۲۰۱۶-۰۳-۳۱). «سیل بخشی از سالن ورزشی روستای لرد خلخال را تخریب کرد». ایرنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۳-۳۱.
  13. دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، مدخل تاتی
  14. فرمانداری خلخال. «برگزاری جشنواره غذاهای سنتی بومی در روستای گردشگری لرد».
  15. «دومین جشنواره فرهنگی و گردشگری روستای لرد». ایسنا. ۲۰۲۲-۰۷-۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۲-۲۷.
  16. 1416 (۲۰۱۹-۰۸-۰۶). «جشنواره فرهنگ، زبان و زیست‌بوم در خلخال برگزار شد». ایرنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۳-۳۱.
  17. «خبرگزاری فارس - جشنواره «فرهنگ بومی» روستای لردِ خلخال». خبرگزاری فارس. ۲۰۲۲-۰۷-۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۰-۳۱.
  18. «برگزاری جشنواره فرهنگی، بومی و محلی روستای لرد خلخال – توریسم اینترنشنال». دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۲-۲۷.
  19. siavash، tose-e pardazesh hushmand. «روستا تی وی | roustatv». roustatv.com (به IR). دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۲-۰۲.
  20. YJC، خبرگزاری باشگاه خبرنگاران | آخرین اخبار ایران و جهان | (۱۳۹۶/۱۰/۲۱ - ۱۳:۳۵). «دشواری تردد از جاده برفی در «لرد» + تصاویر». fa. دریافت‌شده در 2022-12-02. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  21. rasaCMS. «زیبایی آبشارهای اردبیل یکی از مواهب طبیعی کمتر شناخته شده و گمنام این منطقه است». ardabilchto.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۲۶.