روز جهانی آزادی مطبوعات

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
روز جهانی آزادی مطبوعات
3may 2010 eng web.jpg
نام رسمی World Press Freedom Day
تاریخ ۳ مه
تناوب سالانه

وضعیت آزادی مطبوعات٬کشورهایی که به رنگ قرمز نشان داده شده‌اند، خطرناکترین مناطق برای خبرنگاری می‌باشند

روز جهانی آزادی مطبوعات یک رویداد سالانه است که در ۳ مه، برگزار می‌شود. این روز توسط یونسکو نامگذاری شده‌است.[۱][۲]

تاریخچه[ویرایش]

مجمع عمومی سازمان ملل متحد در ۲۰ دسامبر ۱۹۹۳ میلادی در چهل و هشتمین اجلاس خود طی مصوبه ۴۳۲/۴۸، روز سوم ماه مه هر سال را به‌عنوان «روز جهانی آزادی مطبوعات» اعلام کرد. این موضوع از قطعنامه مصوب همایش عمومی یونسکو در سال ۱۹۹۱ میلادی تحت عنوان «ارتقای آزادی مطبوعات در دنیا» که جراید آزاد، فراگیر، و مستقل را به عنوان یکی از اجزای ضروری جامعه دموکراتیک تلقی کرده، نشأت گرفت.[۳]

یونسکو این نکته را که کشورهای عضو آن مایل هستند روز سوم ماه مه را «روز جهانی آزادی مطبوعات» بنامند به اطلاع مجمع عمومی سازمان ملل رسانید. این روز به یاد سالروز انتشار اعلامیه ویندهوک (به انگلیسی: Windhoek Declaration) دربارهٔ ارتقای وضعیت نشریه‌های مستقل و فراگیر آفریقایی انتخاب شد. این اعلامیه در سوم ماه مه ۱۹۹۱ میلادی، در همایشی که به همین منظور توسط یونسکو و سازمان ملل متحد در شهر ویندهوک پایتخت نامیبیا برگزار گردید، به تصویب رسید.[۳]

آزادی رسانه[ویرایش]

آزادی رسانه و مطبوعات همانند یک ضمانت نامه از جانب دولت‌ها به رسانه‌های عمومی، در مقابل مواجهه با روندهای محدود کنندهٔ ابراز نظر در جوامع، می‌باشد که حقوق قانونی رسانه‌ها و همچنین مراجع رفع اختلاف بین رسانه‌ها و شاکیان را مشخص می‌کند. این حقوق در بسیاری از کشورها به صورت قانونی و در چهارچوب قوانین اساسی آن کشور تعبیه شده‌است تا از آزادی مطبوعات حمایت به عمل بیاید.

در رابطه با اطلاعات دولتی، هر کدام از دولت‌ها خود تصمیم می‌گیرند کدام منابع و مواد اطلاعاتی عمومی یا حفاظت شده می‌باشند و نباید از جهت حساسیت عمومی یا طبقه‌بندی شدگی، افشا گردد. بسیاری از دولت‌ها سعی در تسلط یافتن بر قوانین مهم یا آزادی تبادل اطلاعات قانونی که برای تعریف حدود و ثغور علاقهٔ بین‌المللی کاربرد دارند، هستند تا از این طریق دید جهانی را منحرف کنند.

توقیف فله‌ای مطبوعات[ویرایش]

توقیف فله‌ای مطبوعات عنوانی است که برای توقیف همزمان ده‌ها نشریه اصلاح طلب و دستگیری روزنامه نگاران که بصورت زنجیره ای حملاتی را علیه انقلاب اسلامی آغاز کرده بودند در اردیبهشت ۱۳۷۹ بدستور علی خامنه‌ای توسط قوه قضائیه و با استناد به قانون اقدامات تأمینی مصوب ۱۳۳۹ (که اختیار دستگیری اراذل و اوباش پیش از ارتکاب مجدد به جرم را به قضات می‌دهد) انجام گرفت و بیکاری صدها روزنامه‌نگار را در پی داشت[۴]، بکار می‌رود.[۵][۶] اصطلاح «توقیف فله‌ای مطبوعات» را نخستین بار میرحسین موسوی در اعتراض به توقیف گروهی مطبوعات اصلاح‌طلب در سال ۱۳۷۹ به‌کار برد.[۷][۸]

گزارشگران بدون مرز[ویرایش]

گزارشگران بدون مرز یک سازمان غیرانتفاعی بین‌المللی دفاع از آزادی مطبوعات و حمایت از خبرنگاران و روزنامه‌نگاران است. مقر این سازمان در کشور فرانسه قرار دارد. تنها سازمان دولتی که به این سازمان کمک می‌کند کمیسیون اروپا است، که مرکب از ۱۵ دولت مختلف است.[۹]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. http://www.un.org/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/48/PV.85
  2. http://www.un.org/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/48/624
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ “World Press Freedom Day, 3 May 2001”. Welcome to the United Nations. 2001-05-03. Retrieved 2015-05-18. 
  4. «شمس الواعظین از سوابق کاری اش و تعطیلی مطبوعات می‌گوید، رویاهای شبانه‌ام خبر و روزنامه‌است». روزنامه اعتماد، ۲۵ اردیبهشت ۱۳۸۶. 
  5. «نارضایتی رهبری از مدیریت فرهنگی وقت کشور». روزنامه کیهان، ۱۵ آذر ۱۳۸۵. 
  6. «هشت ماه مانده به انتخابات ریاست جمهوری، فشار حکومت بر مطبوعات ایران افزایش می‌یابد»(فارسی)‎. صدای آمریکا، ۹ نوامبر ۲۰۰۸. بازبینی‌شده در ۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۰۹. 
  7. «گزارش سخنرانی دکتر توفیقی در خصوص چرایی حمایت کردها از مهندس موسوی»(فارسی)‎. قلم نیوز، ۳۱ اردیبهشت ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۸ مرداد 1388. 
  8. «به کجا چنین شتابان؟»(فارسی)‎. مردم‌سالاری، ۳۰ اردیبهشت ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۸ مرداد 1388. 
  9. وب‌گاه رسمی گزارشگران بدون مرز، بازدید: مارس ۲۰۰۹.

پیوند به بیرون[ویرایش]