کیهان (روزنامه)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از روزنامه كيهان)
کیهان
Kayhan.svg
گونهروزنامه
صاحب امتیازمؤسسه کیهان
بنیانگذارعبدالرحمان فرامرزی و مصطفی مصباح‌زاده
مدیر مسئولحسین شریعتمداری
زبانفارسی
ستادتهران، ایران
وبگاه رسمیwww.kayhan.ir

کیهان (به انگلیسی: The Cosmos) ، روزنامه ای در ایران که بر پایه خبرنگاری زرد است. این روزنامه «محافظه کارترین روزنامه ایران» به حساب می‌آید. حسین شریعتمداری مدیر مسئول روزنامه کیهان است. طبق گزارش NYT در سال ۲۰۰۷، سمت رسمی وی نماینده رهبر معظم ایران است.

کیهان در سراسر جهان حدود ۱۰۰۰ کارمند دارد. گزارش‌های متناقضی دربارهٔ تعداد تیراژ آن وجود دارد: در سال ۲۰۰۶ بی‌بی‌سی "۶۰–۱۰۰٬۰۰۰"، در سال ۲۰۰۷ نیویورک تایمز "حدود ۷۰٬۰۰۰" و در سال ۲۰۰۸ یک مقاله از مجله دانشکده حقوق دانشگاه نیویورک "۳۵۰٬۰۰۰" داد. کیهان همچنین نسخه‌های ویژه خارجی را منتشر می‌کند که شامل انگلیسی زبان کیهان بین‌المللی است.

کیهان قدیمی‌ترین روزنامهٔ در حال انتشارِ ایران پس از روزنامهٔ اطّلاعات است. نخستین شمارهٔ روزنامه کیهان در تاریخ سوّمِ خردادِ ۱۳۲۱ در تهران منتشر شد و، به‌جز سه بار توقیف در سال ۱۳۲۲، پیوسته منتشر شده‌است. در رتبه‌بندی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از روزنامه‌های ایران بر پایهٔ عملکردشان در بازهٔ نیمهٔ دوّمِ ۱۳۹۴ کیهان (با ۷۰ امتیاز) هشتم شد.[۱]

تاریخچه و مشخصات[ویرایش]

کیهان در فوریه سال ۱۹۴۳ توسط مالک عبدالرحمن فرامرزی و مصطفی مصباح زاده به عنوان مدیر مسئول تأسیس شد. بعداً نقش‌های فرامرزی و مصباح زاده عوض شد. این روزنامه در ایران و همچنین در لندن منتشر می‌شد، تیراژ قبل از انقلاب اسلامی سال ۱۹۷۹ بیش از یک میلیون نفر بود. در سال ۱۹۷۴ گروه رسانه ای کیهان خود را به عنوان «بزرگترین انتشارات روزنامه و مجله در خاورمیانه» معرفی کرد. فروغ مصباح زاده، همسر صاحب اصلی کیهان، رسماً به عنوان مدیر مجله پیشرو زنان ایران، زن روز ظاهر شد.

پس از سرنگونی شاه، کلیه دارایی‌های مصباح زاده توقیف شد، از جمله کارخانه انتشارات که دفتر اصلی روزنامه بود. در ماه مه ۱۹۸۰، آیت الله خمینی، ابراهیم یزدی، وزیر خارجه وقت را به عنوان سرپرست روزنامه منصوب کرد. با راهنمایی مصباح زاده، دفتر کیهان در لندن به کار خود ادامه داد و شماره هفتگی سلطنت طلب معروف به کیهان لندن را منتشر می‌کند که تیراژ کمی دارد. در سال ۲۰۰۶، مصباح زاده در سن ۹۸ سالگی در لس آنجلس، کالیفرنیا درگذشت.

این مقاله بر اخبار سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی تمرکز دارد.

دورهای فعالیت[ویرایش]

۱۳۲۱–۱۳۳۲[ویرایش]

نخستین شماره این روزنامه با عنوان جانشین «آینده ایران» در سوم خرداد ۱۳۲۱ در تهران منتشر شد. صاحب امتیاز آن در آغاز تأسیس عبدالرحمان فرامرزی و سردبیر آن مصطفی مصباح‌زاده بود اما در ۲۰ دی همان سال که مجوز آن تجدید شد جای این دو عوض شد.

۱۳۳۲–۱۳۵۷[ویرایش]

آخرین سردبیر روزنامه کیهان تا آستانه انقلاب امیر طاهری بود. با نزدیک شدن انقلاب سال ۱۳۵۷، شورای سردبیری تازه‌ای در کیهان شکل گرفت که رحمان هاتفی در رأس آن قرار داشت.[۲]

۱۳۵۷–۱۳۶۹[ویرایش]

روزنامه کیهان مورخه ۲۱ تیر ۱۳۵۸ خورشیدی.
در تیتر دوم به صورت درشت نوشته شده‌است: «به‌حکم دادگاه انقلاب اسلامی ۳ زن و ۴ مرد تیرباران شدند» در تیتر کوچک‌تر این خبر آمده‌است: «اسامی زنان اعدام شده: پری بلنده، ثریا ترکه و اشرف چهارچشم بود»[۳] عکسی از پری بلنده با چادر و منصور باقریان زیر این خبر چاپ شده‌است.

امیر طاهری از سال ۱۹۷۲ تا ۱۹۷۹ میلادی، سردبیر روزنامه کیهان بود.[۴][۵]

در جریان انقلاب، کیهان به دفاع از اعتراضات مردم پرداخت و در مبارزه برای آزادی نشر و بیان نقش برجسته‌ای ایفا نمود. از میانه اردیبهشت ۵۸ انجمن اسلامی روزنامه شروع به دخالت در کار هیئت تحریریه کرد تا به قولی از چپ بودن روزنامه بکاهد و به مذهبی بودن آن بیفزاید؛ و حتی لیست ۲۰ نفر را به محافظین داد تا از ورود آن‌ها به روزنامه جلوگیری کنند. بعد از آن با فشار انجمن اسلامی و تسلیم نشدن رحمان هاتفی روزنامه دو تا سه ماه تعطیل شد.[۶] رحمان هاتفی تا نیمه سال ۱۳۵۸ سردبیر کیهان باقی‌ماند[۲] در طول این دوران مدتی ابراهیم یزدی[۷] و مدتی سید محمد اصغری مسئولیت اداره کیهان را بر عهده داشت. محمد خاتمی نیز مدتی نماینده ولی فقیه در کیهان بود.[۸][۹]

۱۳۶۹ تاکنون[ویرایش]

از اواسط دهه هفتاد پس از دوران مهدی نصیری، حسین شریعتمداری مدیر مسئول روزنامه و مؤسسه کیهان شد که نماینده ولی فقیه در این مؤسسه نیز می‌باشد. سید علی خامنه‌ای طی حکمی در اول دی ماه سال ۷۲، حسین شریعتمداری را به عنوان نمایندهٔ خود و سرپرست مؤسسه کیهان منصوب کرد. از آن زمان کیهان روند جدیدی را پیش گرفت. حسین شریعتمداری موفق شد تا به همراه محمدکاظم انبارلویی سردبیر روزنامه رسالت، جایزه بهترین و منصف‌ترین منتقد دولت محمود احمدی‌نژاد را در مراسم اختتامیه نمایشگاه مطبوعات، از آن خود کند.[۱۰][۱۱] روزنامه کیهان در زمان انتخابات نهمین و دهمین دوره ریاست جمهوری، از محمود احمدی‌نژاد حمایت می‌کرد.[۱۲] سردبیر سابق آن صفار هرندی بود که پس از به ریاست جمهوری رسیدن احمدی‌نژاد، به عنوان وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت نهم انتخاب گردید.

جهت‌گیری سیاسی[ویرایش]

کیهان از دولت ایران و سیاست‌های محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور سابق حمایت می‌کند. شریعتمداری اظهار داشت که روزنامه و کارمندان آن «از ایدئولوژی انقلاب اسلامی دفاع می‌کنند». گرت اسمیت، خبرنگار سابق روزنامه فایننشال تایمز در ایران، ادعا می‌کند که کیهان نظرات سیاسی «اردوگاه اصولگرایان رژیم» را بیان می‌کند.

شریعتمداری برچسب‌های «محافظه کار» و «بنیادگرا» را رد می‌کند و می‌گوید «آنها باعث می‌شوند ما مانند طالبان به نظر برسیم.» در عوض، او خود و کسانی که نظریات مشابه دارند را «اصولگرا» می‌نامد. اصولگرایان همچنین نام فراکسیون اکثریت پارلمان ایران است. از این گروه به عنوان «اصول گرایان جدید» نیز یاد می‌شود و شخصیت‌هایی مانند غلامعلی حداد عادل و سعید جلیلی در میان افراد دیگر وجود دارد. در واقع، روزانه رسانه چاپی گروه است.

جنجال‌ها[ویرایش]

این روزنامه در سال ۲۰۱۰ به دلیل تکرار محکومیت صریح کارلا برونی، بانوی اول فرانسه، به دلیل نامه سرگشاده اش در مورد حکم اعدام علیه سکینه محمدی آشتیانی به اتهام زنای محصنه و قتل، جنجالی شد. این روزنامه برونی را "فاحشه ایتالیایی" و "خواننده و بازیگر زن منحطی که توانست خانواده" سارکوزی "را که" لیاقت مرگ را دارد "بخاطر" شیوه زندگی منحرف "خود، با تکرار شباهتهای بسیار زیاد بین آشتیانی و کارلا برونی، و همچنین ایزابل آجانی بازیگر زن را به عنوان یک روسپی محکوم کرد. وزارت خارجه فرانسه این اظهارات را "غیرقابل قبول" محکوم کرد و سفیر ایران در فرانسه را احضار کرد. وزارت خارجه ایران سعی کرد از اظهار نظر کیهان فاصله بگیرد، سخنگوی رامین مهمان پرست اظهار داشت که "رسانه‌ها می‌توانند با پرهیز از استفاده از کلمات توهین آمیز، سیاست‌های غلط و خصمانه کشورهای دیگر را به درستی انتقاد کنند. این صحیح نیست".

در سال ۲۰۲۰، به دنبال اخراج پزشکان بدون مرز (MSF) از ایران، سردبیر کیهان، حسین شریعتمداری، MSF را یک "عروسک آمریکایی" توصیف کرد زیرا "در فرانسه مستقر است و همه گروه‌های ضد ایرانی در فرانسه پایگاه دارند.

توقیف موقت[ویرایش]

اولین توقیف روزنامه کیهان در سال ۱۳۸۲ به دلیل انتشار اخبار دروغ در جریان تحصن نمایندگان مجلس ششم بود[۱۳]

در آبان ۱۳۹۶ کیهان به اتهام نقض «امنیت ملی» دو روز توقیف شد. این توقیف پس از تیتر کیهان تحت عنوان «شلیک موشک انصارالله به ریاض، هدف بعدی دوبی» و بر اساس شکایت دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی و دستور دادستان تهران انجام گرفت.[۱۴]

کیهان به این اقدام دولت به شدت اعتراض کرد و از تیتر خود با ذکر روتیتر که تهدید را منسوب به انصارالله یمن می‌کرد دفاع کرد. کیهان این اقدام را انتقام‌گیری دولت از کیهان به خاطر افشای مفاسد اقتصادی دولت و پوچی وعده‌های مربوط به مذاکرات هسته‌ای خواند.[۱۵] احمد توکلی، با نگارش نامه‌ای به رئیس قوه قضاییه توقیف کیهان را غیرقانونی دانست و خواستار توقف آن در راستای حمایت از آزادی بیان شد.[۱۶]

خبرنگاران مطرح[ویرایش]

از جمله سرمقاله نویسان و خبرنگاران مطرح این روزنامه می‌توان به امیرحسین فردی، کامران نجف زاده، حسین راغفر، مهدی محمدی،[۱۷][۱۸] بابک اسماعیلی،[۱۹][۲۰][۲۱] سید یاسر جبرائیلی،[۲۲] حسام الدین برومند،[۲۳] پیام فضلی نژاد، محمد نوری زاد، سعدلله زارعی، حمید مولانا و حسین شمسیان[۲۴]اشاره کرد که عمدتاً توسط حسن شایانفر تربیت و وارد تحریریه این روزنامه شده‌اند.

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «نتایج رتبه‌بندی روزنامه‌ها اعلام شد». دنیای اقتصاد.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ کیهان روزنامه صبح شد. به قلم علی امینی نجفی، بی‌بی‌سی فارسی
  3. روزنامه کیهان ۵۶۱
  4. "Proپرونده: Amir Taheri". The Emirates Center for Strategic Studies and Research. Archived from the original on 31 January 2009. Retrieved 7 March 2010.
  5. کیهان روزنامه صبح شد, بی‌بی‌سی فارسی
  6. «مینو بدیعی در گفتگو با روز». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ ژوئن ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۰.
  7. «حکم انتصاب آقای ابراهیم یزدی به سمت سرپرست مؤسسه کیهان». سایت جامع امام خمینی.
  8. «حکم انتصاب آقای سید محمد خاتمی به سمت سرپرست روزنامه «کیهان»». سایت جامع امام خمینی.
  9. کیهان
  10. نشان بهترین منتقد دولت بر سینه شریعتمداری بایگانی‌شده در ۱۵ نوامبر ۲۰۰۷ توسط Wayback Machine (خبرگزاری آفتاب)
  11. حسین شریعتمداری منتقد دولت شناخته شد بایگانی‌شده در ۱۴ نوامبر ۲۰۰۷ توسط Wayback Machine [(رادیو زمانه)]
  12. «Male Enhancements - Male enhancement are usually prescription drugs that are issued to men having problems with erectile dysfunction». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ فوریه ۲۰۰۶. دریافت‌شده در ۲۳ آوریل ۲۰۰۸.
  13. http://fararu.com/fa/news/334810/دستور-توقیف-روزنامه-کیهان-را-من-دادم
  14. http://www.isna.ir/news/96081710354/کیهان-توقیف-شد
  15. «انتقام کور از روشنگری‌های کیهان». کیهان.
  16. «نامه احمد توکلی به رئیس قوه قضاییه دربارهٔ توقیف ۲ روزه کیهان + متن نامه». ایلنا.
  17. «انتقاد شدید یار غار جلیلی از رئیس سابقش». tadbir24.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۴-۰۷.
  18. «از نویسنده کیهان تا دختر طائب، و افشای دکترای فله ای/ نازنین کامدار». شهروند. ۲۰۱۴-۰۸-۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۴-۰۷.
  19. «خبرگزاری فارس - بابک اسماعیلی پیوستن خود به ایسنا را تکذیب کرد». خبرگزاری فارس. ۲۰۱۱-۰۳-۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۴-۰۷.
  20. «روزنامه کیهان87/9/30: خبرنگار کیهان جایزه رتبه اول بخش ویژه را کسب کرد». www.magiran.com. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۴-۰۷.
  21. «چرا کیهانی‌ها جایزه‌ها را درو کردند؟ - ویکی‌خبر». fa.wikinews.org. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۴-۰۷.
  22. Iranian Channel (2015-02-26), گوشه‌ای از مناظره چالشی صادق زیباکلام و سید یاسر جبرائیلی, retrieved 2019-04-07
  23. «دربارهٔ ما». www.hemayatonline.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۴-۰۷.
  24. Behnegarsoft.com (۲۰۱۶-۰۱-۰۹). «جهان نیوز - سردبیر روزنامه». جهان نیوز. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۴-۰۷.
  • سازمان انتشارات کیهان (۱۳۶۳کیهان دوره دوم (جلد اول)، تهران: سازمان انتشارات کیهان

پیوند به بیرون[ویرایش]