روابط ایران و عربستان سعودی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیEnglish
روابط ایران و عربستان سعودی
Map indicating locations of Iran and Saudi Arabia

ایران

عربستان سعودی

جمهوری اسلامی ایران و پادشاهی عربستان سعودی از ژانویه ٢٠١۶، پس از واقعه حمله به سفارت عربستان در تهران هیچگونه روابط دیپلماتیک ندارند. تفسیرهای متفاوت از اسلام، تمایل برای رهبری جهان اسلام، سیاست های نفتی متضاد، و رابطه با ایالات متحده و دیگر کشورهای غربی همواره موجب منازعات در روابط دو کشور بوده است.[۱]

عربستان سعودی که یک پادشاهی مطلقه محافظه کار است، در سال ١٩٣٢ تاسیس شد و از ابتدا روابط نزدیکی با ایالات متحده و پادشاهی بریتانیا داشت. حکومت ایران، پس از انقلاب ایران، به یک جمهوری اسلامی شیعه مذهب تغییر یافت که یک نوع دموکراسی پارلمانی تحت نظر حاکمیت دینی و رهبر ایران است.

هر دو کشور از صادرکنندگان عمده نفت و گاز هستند و سیاست های متفاوتی در حوزه انرژی دارند. عربستان سعودی با منابع نفتی بیشتر و جمعیت کمتر نسبت به ایران، سیاست متعادل نگه داشتن قیمت جهانی نفت را دنبال میکند. در مقابل ایران با جمعیت بیشتر و به علت استاندارد پایین زندگی در پی هشت سال |جنگ با عراق و تحریم های خارجی همواره بر سیاست افزایش قیمت در کوتاه مدت، متمرکز بوده است.

هر دو کشور مدعی صیانت و رهبری بر سایر کشورهای مسلمان خاورمیانه هستند که در این بین ایران به عنوان یک کشور شیعه مذهب و عربستان سعودی به عنوان یک کشور سنی مذهب، اختلافات اعتقادی و سیاسی متعددی دارند که معمولاً منافعی متضاد را برای یکدیگر ترسیم کرده‌است. حمایت عربستان از صدام حسین در جنگ ایران و عراق و حمایت ایران از حوثیها در جنگ داخلی یمن نمونه‌ای از این اختلافات و درگیری‌ها است. در جنگ داخلی سوریه ، ایران با کمک های نظامی و مالی خود، در کنار روسیه از حامیان دولت بشار اسد بود. در حالی که عربستان سعودی از نیروهای شورشی ضد دولت حمایت می‌کرد. هر دو کشور یکدیگر را به حمایت از تروریسم متهم میکنند.[۲]

پیش از انقلاب ۱۳۵۷[ویرایش]

در سال ۱۳۲۰ خورشیدی دولت ایران رفتن به حج را برای ایرانیان ممنوع اعلام کرد. با این وجود برخی از مردم پنهانی در حج حضور داشتند. در سال ۱۳۲۲ه‍.ش ماجرایی روی داد که منجر به قطع رابطه سیاسی بین دو کشور ایران و عربستان شد و آن قتل یکی از حجاج ایرانی به نام ابوطالب یزدی (از اهالی اردکان یزد) در ملاعام بود. این زائر که به علت بدی مزاج در کعبه دچار استفراغ شده بود، به دست شرطه‌های امر به معروف عربستان دستگیر شد و در نهایت به جرم ملوث (آلوده) کردن خانه خدا و بدون توجه به دفاعیات و سخنانش سر بریده شد.

در پاسخ به اعتراض وزارت خارجه ایران، وزارت امور خارجه عربستان با استناد به کمکهای این دولت به برخی ایرانیان در بین راه و همچنین قانونی‌خواندن حکم دادگاه این کشور، گفت: «اگر تفضل خداوندی و اقدامات احتیاط کارانه دولت عربی سعودی نبود، عده زیادی از حجاج ایرانی در نتیجه رفتار خجالت‌آوری که در خانه خدا می‌کنند، به قتل می‌رسیدند.» هم‌چنین وزارت خارجه عمل زایر ایرانی را محاربه با خدا و پیغمبر و فساد در زمین شمرد و با استناد به آیه‌ای از قرآن، حکم قتل وی را مشروع شمرد.[۳]

گفته می‌شود که پیش از وقوع انقلاب ۱۳۵۷ ایران، روابط ایران و عربستان سعودی تا حدودی در چارچوبی که ایالات متحده آمریکا برای آنها تعریف کرده بود قرار داشت. پادشاه ایران و پادشاه عربستان در منطقه، هرکدام بخشی از مسئولیت‌های مبارزه با نفوذ اتحاد جماهیر شوروی در خاورمیانه را در زمان جنگ سرد برعهده داشتند. در این زمان در حالی‌که اختلاف نظرهای سیاسی بین دو کشور وجود نداشت، مناقشات مرزی و انرژی همواره در روابط دوجانبه حضور داشت.[۴]

براساس اسناد منتشر شده توسط سایت افشاگر ویکی‌لیکس، سلمان بن عبدالعزیز آل سعود، پادشاه کنونی عربستان سعودی، در سال ۲۰۰۷ میلادی و در دورانی که فرماندار ریاض بود، به سفیر آمریکا در عربستان می‌گوید که پادشاهی سعودی در دوران پهلوی دارای «روابط عالی» با ایران بود و ایران در دوران محمدرضا شاه پهلوی به مراتب دارای قدرت نظامی بیشتر و اقتصادی قوی‌تر از «ایرانِ امروز» بود.[۵]

جدایی بحرین از ایران[ویرایش]

یکی دیگر از مناقشات بین ایران و عربستان در دوره پهلوی اول، مسئله بحرین بود. دولت ایران که در دوره قاجار و اوایل پهلوی تقریباً تبعیت بحرین از انگلستان را پذیرفته بود، سعی کرد آن را دوباره به ایران ضمیمه کند. به این منظور در سال ۱۳۳۶ مجلس شورای ملی، طرح الحاق بحرین به کشور به عنوان استان چهاردهم را تصویب کرد و ایران بر حاکمیت خود بر این جزیره تأکید کرد.[۶] در همان زمان در ایران شایعه‌ای قوت گرفت که در آن دولت عربستان در صدد تأسیس اتحادیه‌ای است که در آن بحرین نیز به عنوان کشوری مستقل شرکت دارد.‎[نیازمند مدرک موثق]

نخست‌وزیر وقت ایران منوچهر اقبال در جواب یکی از نمایندگان مجلس دربارهٔ این شایعه گفت: «ما روابط سیاسی خود را با هر دولتی که سعی می‌کند پیمانی با بحرین ببندد تا ابد قطع خواهیم کرد. چه گونه اقدامات را روشی خصمانه نسبت به خود شناخته و تجاوزی علیه حق حاکمیت خویش می‌دانیم و تا آخرین قطره خون خود با آن مبارزه خواهیم کرد.»[۷] البته به نظر می‌رسد این گفتارها و مطالب از حد شعار خارج نشد؛ زیرا در همان سال دولت عربستان با حاکم بحرین موافقتنامه‌ای را در مورد اکتشاف و بهره‌برداری از منابع نفت خلیج فارس امضا کرد.‎[نیازمند مدرک موثق]

وزیر امور خارجه ایران نسبت به این موضوع اعتراض کرد و آن را تجاوز به حقوق ایران و غیر معتبر خواند؛[۸] ولی هیچگاه این اعتراضات و شعارها به قطع رابطه با عربستان منجر نشد. هم‌چنین در سال ۱۳۴۷ پادشاه عربستان از امیر بحرین به عنوان رئیس یک کشور استقبال کرد. محمدرضا شاه پهلوی در اعتراض به این استقبال، سفر خود را به عربستان سعودی لغو کرد؛[۹] ولی این اعتراض به نتیجه نرسید و پس از طی مذاکراتی که به امضای موافقتنامه نیز انجامید، شاه ایران در آبان همان سال به‌طور رسمی از عربستان سعودی دیدن کرد.[۱۰]

به هر صورت دولت ایران پس از مدتی به خاطر ترس از آمریکا و انگلیس یا آماده کردن کشورهای عرب از جمله عربستان برای پذیرش معامله بحرین با جزایر سه‌گانه تنب کوچک و تنب بزرگ و ابوموسی[۱۱] یا علل دیگر، ادعای خود را راجع به مالکیت بحرین مسکوت گذاشت و شاه ایران در توجیه کار خود گفت: «اکثریت ساکنان آن جزیره عرب هستند و به زبان عربی سخن می‌گویند. به لحاظ اقتصادی مجمع الجزایر بحرین دیگر اهمیت ندارند. زیرا نفت آنجا تمام شده و صید مروارید نیز صرفه اقتصادی ندارد. از نظر اهمیت استراتژیکی و سوق الجیشی با وجود تسلط ایران بر تنگه هرمز، آن جزایر ارزشی ندارند. از جهت امنیتی هم حفظ آن سرزمین پرهزینه و مستلزم استقرار یکی دو لشکر در آنجاست.»[۱۲]

پس از مدتی نماینده ایران در سازمان ملل متحد نیز بر گزارش سازمان ملل متحد مبنی بر استقلال بحرین صحه گذاشت و از آن حمایت کرد و بحرین به‌طور رسمی از ایران جدا شد.[۱۳]

انقلاب ۱۳۵۷[ویرایش]

با پیروزی انقلاب ایران، آیت‌الله خمینی، از مردم کشورهای عربی خواستند تا علیه پادشاهان مورد حمایت آمریکا قیام کنند. این اقدام با واکنش کشورهای عربی به‌خصوص عربستان سعودی همراه بود و منجر به حمایت عربستان سعودی از عراق در جنگ با ایران شد.[نیازمند منبع]

ماجرای عملیات طبس[ویرایش]

پس از ناکامی دولت ایالات متحده آمریکا در اعمال فشار سیاسی و اقتصادی برای آزادی نیروهای آمریکایی در تهران که در ماجرای گروگان‌گیری در سفارت ایالات متحده آمریکابازداشت شده بودند، جیمی کارتر رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا دستور انجام عملیات نظامی آزادسازی گروگانهای آمریکایی را صادر می‌کند. عملیات به دلیل برپایی طوفان شن در صحرای طبس، شکست می‌خورد. زیبیگنیو برژینسکی بعدها در توضیح گوشه‌هایی از ابعاد این عملیات، به همکاری مصر و چند کشور دیگر اشاره می‌کند. او از ذکر نام سایر کشورهاخودداری می‌کنداما دانشجویان مسلمان پیرو خط امام با توجه به برخی مدارکی که پس از بمباران هلی کوپترها سالم مانده بودند، می‌گویند: «این کشورها عبارت بودند از عربستان سعودی، ترکیه، عمان و پاکستان».[۳]

کشتار حاجیان ایرانی در سال ۱۳۶۶[ویرایش]

این کشتار در سال ۱۳۶۶ شدیدترین ضربه را به روابط دوجانبه وارد کرد و وخیم‌ترین دوران بین دو کشور رقم خورد. به طوری که خمینی در یکی از سخنرانی‌هایش گفت:

حتی در صورتی که احتمال بخشش صدام وجود داشته باشد، هیچگاه نمی‌توان خیانت عربستان سعودی به اسلام را فراموش کرد.

آغازگر رابطه[ویرایش]

دربارهٔ آغازگر رابطه ایران و عربستان، دو اظهارنظر متفاوت وجود دارد. البته هر دو اظهارنظر از دل یک خانواده بیرون آمده‌است. عفت مرعشی همسر هاشمی رفسنجانی معتقد است که او احیاگر روابط ایران و عربستان است. هاشمی نیز خود را آغازگر رابطه ایران و عربستان معرفی می‌کند. عفت مرعشی می‌گوید که «بعد از جریان کشتار حجاج ایرانی در سال ۶۶، به تنهایی به عربستان سفر کردم. در این سفر، خانم ملک عبدالله میهمانی داد و یک عده را دعوت کرد و جلسه گذاشت. آنها از من خواستند که میهمانی را بپذیرم و من هم پذیرفتم. وقتی پذیرفتم روابط برقرار شد.».[۱۴]

دوران هاشمی[ویرایش]

بعد از کشتار حجاج ایرانی در عربستان، روابط تهران و ریاض قطع شده بود. با آغاز ریاست‌جمهوری هاشمی رفسنجانی، وی تلاش کرد روابط ایران و عربستان را اصلاح کند. در اجلاس سران کنفرانس اسلامی که در سنگال برگزار می‌شود، هاشمی و امیر عبدالله که در آن زمان ولیعهد عربستان بود، یکدیگر را می‌بینند. هاشمی در این باره می‌گوید: «آقای امیرعبدالله هم از طرف عربستان به آنجا آمده بود. من رئیس‌جمهور بودم و ایشان ولیعهد بود. طبیعتش این بودکه اگر ملاقاتی می‌شود، ایشان پیش من بیاید. کشور ما بزرگتر بود. وقتی بحث ملاقات شد، ایشان گفته بود که فلانی بیاید، گفتم: چه عیبی دارد؟ ما می‌رویم. دو کشور مسلمان که باهم این حرف‌ها را ندارند. این کار اولین تاثیرش را در نفس آنها گذاشت که ما آن‌گونه که فکر می‌کنند، مغرور نیستیم.»

دومین دیدار هاشمی و امیر عبدالله به اواخر دوران ریاست‌جمهوری وی بازمی‌گردد. هاشمی به همراه هیئت همراه عازم سفر به پاکستان برای شرکت در اجلاس سران کشورهای اسلامی می‌شود. در این سفر، وی با امیر عبدالله دیدار می‌کند و قرار می‌شود که بنا به دیدار قبلی، این بار امیر عبدالله به ملاقات هاشمی برود: «در اجلاس سران در پاکستان، قرارمان این شد که ایشان به اتاق ما بیاید. چون هر کدام از ما اتاقی داشتیم، در سنگال من رفته بودم و در اینجا بنا بود که او بیاید. من در مجلس نشسته بودم که دیدم یک دفعه آمدند و گفتند: امیر منتظر شماست. آقای ولایتی گفتند: قرارمان این بود که ایشان بیاید، الان چه کار کنیم؟ گفتم: برویم، ما نباید تکبر کنیم و اصل بر حرف زدن است. بلند شدیم و به طرف اتاقشان رفتیم، یکدفعه دیدیم که ملک عبدالله و همراهانش از اتاق به بیرون برای استقبال ما آمدند و گفتند: آماده‌ایم که به اتاق شما برویم. اصلاً یکدفعه زیرورو شدند. یعنی همان حالت تواضعی که نشان دادیم، ایشان را به آنجا آورد.».[۱۴]

هاشمی سفرهای متعددی به عربستان انجام داد و جایگاه خاصی نزد مقامات عربستانی پیدا کرده بود. این جایگاه به حدی بود که بعد از اتمام دوره ریاست‌جمهوری هاشمی و در ۲۰ خرداد ۱۳۷۸، از وی که سمت رئیس مجلس خبرگان رهبری و رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام را بر عهده داشت، به عنوان مهمان ویژه کنفرانس بین‌المللی گفتگوی اسلامی دعوت به عمل آمد تا در این کنفرانس شرکت کند. در این سفر ۱۰ روزه به هاشمی اجازه داده شد از منطقه فدک بازدید نماید.[۱۵]

دوران خاتمی[ویرایش]

با روی کار آمدن سید محمد خاتمی و نظریه گفتگوی تمدن‌ها که اساس سیاست خارجی وی را تشکیل می‌داد، روابط دوجانبه، بیش از گذشته تقویت شد. این سال‌های نزدیکی روابط، بدون چالش همراه نبود، بمب‌گذاری برج‌های خبر که مظنون اولیه آن ایران عنوان شد و حمله به کنسولگری ایران در افغانستان که منجر به کشته‌شدن ۸ دیپلمات ایرانی شد، از جمله این اقدامات خرابکارانه است.

اما این بهبود روابط بعد سال ۲۰۰۳ میلادی تداوم نداشت. در این سال با حمله آمریکا به عراق، تنش در روابط دوجانبه ایجاد شد. با این حال از این دوران با عنوان دوران طلایی روابط دو کشور یاد می‌کنند. به طوری که در زمانی که احتمال حمله مستقیم آمریکا به ایران زیاد بود، عربستانی‌ها به دلیل حسن‌نیت خود، مقامات ایران را از جزئیات طرح حمله احتمالی باخبر کردند.[۱۶]

دوران احمدی‌نژاد[ویرایش]

با روی کار آمدن احمدی‌نژاد به مرور تنش‌های دوجانبه به اوج خود رسید. در حالیکه عربستان سعودی در زمان دولت نهم، ۴ بار میزبان رئیس‌جمهور ایران بود، وی در زمان دولت دهم تنها یکبار موفق شد به عربستان سفر کند (مرداد ۱۳۹۱) که این سفر نیز برای حضور در اجلاس مکه به منظور حل بحران سوریه انجام گرفته بود. احمدی‌نژاد همواره در سخنانش کشورهای عرب منطقه را در کشتار فلسطینیان مقصر می‌دانست و مردم این کشورها را علیه حکومت‌هایشان می‌شوراند. همچنین ریاض همواره نگران نفوذ ایران در دولت اول نوری مالکی بود. حمایت عربستان از گروه تروریستی جندالله، درگیری ۲۰۰۹-۲۰۱۰ یمن، متهم شدن ایران به اقدام برای ترور سفیر عربستان، نزاع داخلی لبنان (۲۰۰۸)، ترور دانشمندان هسته‌ای ایران، اعتراضات در عربستان سعودی (۲۰۱۱) و در نهایت جنگ داخلی سوریه نمونه‌هایی از برخوردهای سیاسی و نظامی مستقیم و غیرمستقیم دو طرف در خلال سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۳ می‌باشد. در زمانی نیز که نایف بن عبدالعزیز فوت کرد، عده‌ای در مقابل سفارت عربستان در ایران، اقدام به توزیع شیرینی نمودند.

مهمترین اختلافات به وجود آمده در دولت محمود احمدی‌نژاد که ریشه‌های ایدئولوژیکی و ژئوپولیتیکی دارند، عبارتند از:[۱۷]

رخداد دیدگاه حکومت ایران دیدگاه حکومت عربستان سعودی
جنگ داخلی سوریه حامی بشار اسد در مقام رئیس‌جمهور سوریه مخالف حضور اسد در حکومت سوریه و حامی شورشیان
خیزش بحرین حامی معترضین شیعه عامل اصلی کمک به رژیم بحرین در سرکوب معترضان شیعه
انقلاب مصر حامی برکناری حسنی مبارک- حامی محمد مرسی- مخالف حضور مجدد نظامیان در حکومت مصر مخالف برکناری حسنی مبارک- حامی احمد شفیق- موافق حضور نظامیان بعد از برکناری مرسی
سیاست در عراق موافق نوری مالکی به عنوان نخست‌وزیر عراق مخالف نوری مالکی و حامی تجهیزاتی مخالفان وی

بر اساس اسناد منتشر شدهٔ ویکی‌لیکس، عبدالله بن عبدالعزیز، پادشاه وقت عربستان سعودی خواستار حملهٔ نظامی ایالات متحده آمریکا به ایران و متوقف کردن برنامه هسته‌ای ایران بوده‌است. او در آوریل ۲۰۰۸ به ریان کروکر، سفیر ایالات متحده در عراق و ژنرال دیوید پترائوس گفته بود «سر افعی را قطع کنید». عادل الجبیر، سفیر عربستان در واشینگتن، از توصیه‌های مکرّر ملک عبدالله به آمریکا دربارهٔ حملهٔ نظامی به ایران و متوقف‌کردن برنامه هسته‌ای این کشور یاد کرده‌است.[۱۸]

متهم شدن ایران به اقدام برای ترور سفیر عربستان[ویرایش]

توطئه ترور عادل الجبیر، سفیر عربستان در خاک آمریکا، توسط سپاه قدس در ۱۹ مهر ۱۳۹۰ توسط اریک هولدر وزیر دادگستری آمریکا اعلام گردید. وزارت دادگستری ایالات متحده آمریکا در تاریخ ۱۱ اکتبر ۲۰۱۱، یک شهروند ایرانی-آمریکایی به نام منصور ارباب‌سیَر را به عنوان متهم اصلی و یک شهروند دیگر ایرانی به نام علی غلام شکوری که افسر ارشد نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی معرفی شده‌است را به ارتباط‌گیری، طراحی و پرداخت پول به کارتل لوس زتاس جهت ترور عادل الجبیر، سفیر ریاض در واشینگتن متهم کرده‌است. دولت ایران در نخستین واکنش این اتهام را سناریوی تبلیغاتی آمریکا و اسرائیل دانست.

اعدام ۱۸ ایرانی[ویرایش]

بنابر اخبار خبرگزاری‌ها عربستان ۱۸ ایرانی را در زندان دمام به جرم مواد مخدر گردن زده‌است.[۱۹]

دوران روحانی[ویرایش]

تبریک ملک عبدالله و موضع روحانی[ویرایش]

بعد از انتخاب حسن روحانی به عنوان رئیس یازدهمین دولت جمهوری اسلامی ایران، عبدالله بن عبدالعزیز، پادشاه وقت عربستان سعودی، از اولین رهبران سیاسی بود که انتخاب روحانی را تبریک گفت و برای وی آرزوی موفقیت کرد. روحانی نیز چند روز بعد این پیام را پاسخ گفت و ابراز امیدواری کرد ایران و عربستان با کمک یکدیگر بتوانند ثبات را به منطقه خاورمیانه بازگردانند.[۲۰] روحانی در نخستین نشست خبری‌اش که در ۲۷ خرداد ۱۳۹۲ انجام شد، عربستانی‌ها را برادر خود خواند و از روابط سیاسی با این کشور استقبال کرد.[۲۱]

نارضایتی عربستان از احتمال نزدیکی ایران و آمریکا[ویرایش]

در روزهایی که مذاکرات «ژنو ۲» و «ژنو ۳» در حال پیگیری بود، برخی مقامات دولتی و افراد سرشناس عربستانی نارضایتی خود را از امضای این توافق‌نامه ابراز کردند. از جمله دلایل ناخرسندی عربستانی‌ها از نزدیکی ایران و آمریکا، نگرانی از گسترش نفوذ محور مقاومت در منطقه خاورمیانه در سایه سکوت آمریکا در زمان ایجاد رابطه با ایران بوده‌است.[۲۲] در همان زمان برخی رسانه‌ها از سنگ‌اندازی عربستان سعودی و اسرائیل در مسیر حصول توافق هسته‌ای ایران و غرب خبر دادند.[۲۳] بعد از حصول توافق هسته‌ای ژنو، عربستانی‌ها بعد از سکوتی چند روزه، پیام تبریکی محتاطانه در خصوص امضای چنین نفاهم‌نامه‌ای منتشر کردند.[۲۴]

نقش عربستان در کاهش شدید قیمت نفت[ویرایش]

در پی کاهش شدید قیمت نفت در ماه‌های انتهایی سال ۲۰۱۴ و اوایل سال ۲۰۱۵، دولت ایران و سایر کشورهای عضو اوپک که به دلیل افت شدید قیمت نفت دچار کاهش بی‌سابقه درآمدهای نفتی شده بودند، عربستان را متهم کردند که با افزایش بی‌سابقه تولیدات نفتی خود، در پی کاهش قیمت و ضربه به تولیدکنندگان نفتی است. پس از ماه‌ها عدم موضع‌گیری صریح دولت روحانی در این خصوص، وی در ژانویه ۲۰۱۵ (میلادی) عربستان سعودی و کویت را متهمان اصلی افت قیمت نفت عنوان کرد و این دو کشور را تهدید به متضرر شدن از این تصمیم خود کرد.[۲۵]

منازعه در عراق، سوریه و یمن[ویرایش]

با کمک‌های هنگفت سیاسی، نظامی و اقتصادی ایران، که باعث پیروزی‌های ارتش اسد مقابل ارتش آزاد سوریه که مورد حمایت عربستان بود و در برابر و نفوذ بیشتر ایران در ارکان قدرت عراق و سوریه، و از طرفی، اعتراضات ۲۰۱۴-۲۰۱۵ و تغییر حکومت یمن که با حمایت سنگین ایران انجام شد، سیاستمداران عربستانی را به مقابله با نفوذ ایرانی‌ها واداشت و موجب تیره‌تر شدن روابط ایران با عربستان سعودی شد. مقامات عربستانی تهدید کردند که برای مقابله با نفوذ ایران در منطقهٔ خاورمیانه و همچنین جلوگیری از توافق هسته‌ای میان ایران و آمریکا، تلاش خود را به کار می‌بندند.[۲۶]

در نهایت، با پیشروی‌های نیروهای انصارالله در یمن، عربستان سعودی و چند کشور عرب دیگر، اقدام به مداخله نظامی در این کشور نمودند.[۲۷] این اقدام عربستان و متحدان آن، با واکنش تند وزارت امور خارجهٔ ایران روبرو شد و آن را، دخالت در امور داخلی یمن عنوان کرد. محمدجواد ظریف که در حین مذاکرات لوزان بود، توقف فوری حملات عربستان به یمن را خواستار شد.[۲۸]

تجاوز جنسی پلیس فرودگاه جده به ۲ نوجوان ایرانی[ویرایش]

در ۱۸ فروردین ۱۳۹۴، با تعرض مأموران بازرسی فرودگاه جده به دو نوجوان ۱۴ و ۱۵ زائر ایرانی که قصد بازگشت به کشورشان را داشتند،[۲۹] تنش در روابط دوجانبه مجدد بالا گرفت. مجلس شورای اسلامی، طرح یک‌فوریتی لغو حج عمره ایرانیان را تا حصول اطمینان از امنیت زائران ایرانی، در دستور کار خود قرار داد[۳۰] و آیت‌الله مکارم شیرازی واکنش نشان داد و گفت: «آیا عمره که واجب نیست را باید برویم و زیر بار هر خفتی برویم؟»[۳۱] هاشمی رفسنجانی هم ماجرای جده را «رسوایی جدی برای نظام عربستان و دستگاه امنیتی این کشور» توصیف کرد.
گروهی از معترضان ایرانی در روز شنبه ۲۲ فروردین در مقابل سفارت عربستان در تهران تجمع کردند، و خواستار تعطیلی این سفارتخانه شدند. پنج‌شنبه شب هم شماری از مردم مشهد در شمال شرقی ایران، مقابل سرکنسولگری عربستان تجمع و به حمله این کشور به یمن و «توهین و بی‌حرمتی به زائران ایرانی» اعتراض کردند.[۳۲]

لغو سفر عمره[ویرایش]

پس از آنکه حسن روحانی، دستور بررسی مسئله تجاوز دو مأمور عربستانی به دو نوجوان ایرانی را به علی جنتی داد، در ۲۴ فروردین ۱۳۹۴، علی جنتی، وزیر ارشاد ایران اعلام کرد پس از مطالعات و بررسی‌های انجام شده امروز به سازمان حج دستور داده شد تا زمانی که این افراد مجرم (متجاوزان به دو نوجوان ایرانی در فرودگاه جده) محاکمه بشوند و مورد مجازات قرار بگیرند، فعلاً عمره متوقف می‌شود و پروازهای ایران تعلیق خواهد شد.[۳۳]

وقایع حج ۱۳۹۴[ویرایش]

سفارت عربستان در تهران پس از فاجعه منا.

وقایع حج تمتع سال ۱۳۹۴، موجب تیرگی بیشتر روابط دو کشور شد. سقوط جرثقیل ساخت و ساز و همچنین فاجعه منا دو رویدادی بود که به خصومت دو کشور دامن زد. در خلال این دو حادثه که به کشته‌شدن صدها ایرانی منجر شد، ایران، مقامات عربستانی را مقصر اصلی خطاب کرد و خواهان عذرخواهی آنها شد.[۳۴]

حمله به سفارت در تهران[ویرایش]

این حمله در شنبه ۱۲ دی ۱۳۹۴ بعد از اعدام شیخ نمر باقر النمر، روحانی مخالف دولت عربستان صورت گرفت. وزارت کشور عربستان گفته‌است وی در میان ۴۷ نفری است که به اتهام ارتکاب جرائم تروریستی اعدام شده‌اند.[۳۵] پس از انتشار خبر اعدام وی در کشورهای عربستان، بحرین و ایران تظاهراتی علیه دولت عربستان انجام شد. معترضان در مشهد، پرچم عربستان را از ساختمان کنسولگری این کشور پایین کشیده‌اند. عده‌ای از معترضان مواد آتش‌زا به ساختمان کنسولگری عربستان پرتاب کرده‌اند.[۳۶] در تهران نیز از ساعت ۲۲ شب تجمع در مقابل سفارت انجام شد که عده‌ای از این تجمع کنندها وارد ساختمان سفارت شدند، پرچم عربستان را پایین آوردند و سفارت را به آتش کشیدند. خبرگزاری‌های نزدیک به دولت جمهوری اسلامی از حمله کنندگان به سفارت عربستان با نام «عده‌ای خودسر» یاد کردند.[۳۷]

قطع شدن کامل روابط دیپلماتیک[ویرایش]

عادل الجبیر وزیر امور خارجه دولت عربستان سعودی در تاریخ ۹۴/۱۰/۱۳ اعلام کرد که روابط دیپلماتیک خود با ایران را قطع کرده‌است و از هیئت دیپلماسی ایرانی خواست تا ظرف ۴۸ ساعت خاک این کشور را ترک کنند. یک روز پس از اعلام قطع رابطه عربستان با ایران، عادل الجبیر، وزیر خارجه عربستان سعودی، در این باره توضیح داد که این قطع رابطه شامل پایان یافتن تمامی مناسبات تجاری و هم‌چنین لغو پروازها بین دو کشور می‌شود اما مسئله سفر ایرانیان به مراسم حج را در بر نمی‌گیرد.[۳۸]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. خصومت ایران- سعودی: ریشه‌ها و پیامدها صدای آمریکا
  2. لزوم پیش دستی ایران بر عربستان دیپلماسی ایرانی
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ 14 سابقه دشمنی عربستان با ایران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
  4. Fatemeh Aman and Ali Scotten. “Rouhani Win Could Reduce Iran-Saudi Tensions”. Al-Monitor, 21 June 2013. Retrieved 27 June 2013. 
  5. AMBASSADOR'S FAREWELL CALL ON RIYADH PROVINCIAL GOVERNOR PRINCE SALMAN, WikiLeaks
  6. دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج۱۱، ص ۴۱۱
  7. گزیده اسناد خلیج فارس، ج۳، ص۱۷۴، سند شماره ۴۵ و ص۱۸۰، سند شماره ۴۷ و ص ۱۸۴، سند شماره ۴۷ و ص ۱۸۰، سند شماره ۴۷
  8. گزیده اسناد خلیج فارس، ج۳، ص ۱۹۵، سند شماره ۵۴
  9. زندفر، فریدون، ایران و جهانی پرتلاطم خاطراتی از دوران خدمت در وزارت امور خارجه، تهران، نشر شیرازه، چاپ اول، ۱۳۷۹، ص ۶۳
  10. زندفر، فریدون، پیشین، ص ۶۵
  11. احمدی، حمید، روابط ایران و عربستان در سده بیستم، تهران، مرکز چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه، چاپ اول، ۱۳۸۶، ص۲۴۳ و اخوان کاظمی، بهرام، مروری بر روابط ایران و عربستان در دو دهه اخیر، قم، مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی، چاپ اول، ۱۳۷۳، ص۱۵
  12. گفتگو با مشاهیر ایرانی مهدی آذر امیرخسرو افشار صادق امیرعزیزی علی ایزدی، تدوین دانشگاه هاروارد، بی جا، بی تا، مصاحبه با امیرخسرو افشار، بخش سوم، ص ۱۸و ۱۹
  13. علم، اسدالله، گفتگوهای من با شاه خاطرات محرمانه امیر اسدالله علم، تهران، نشر طرح نو، چاپ اول، ۱۳۷۹، ج۱، ص ۲۳۷
  14. ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ ارتباط خانواده هاشمی‌رفسنجانی با عربستان، مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
  15. بازدید آیت‌الله هاشمی رفسنجانی از باغ فدک روزنامه مردم‌سالاری
  16. نقش شمخانی در معماری رابطه با عربستان پارسینه
  17. «کلید» روحانی و قفل رابطه با عربستان خبرآنلاین
  18. «Saudi king urged US to attack Iran: leaked documents». ۲۸ نوامبر ۲۰۱۰. بازبینی‌شده در ۳ دسامبر ۲۰۱۲. 
  19. تنفیذ شرع الله بقصاص ثمانیة عشر إیرانی بسجن الدمام - اخباریة عرعر
  20. Press TV Iran, KSA prudence can restore ME peacet: Rohani
  21. اولین نشست خبری رئیس‌جمهور منتخب الف
  22. ظریف از اعلام آمادگی ایران برای مذاکره با عربستان خبر داد رادیوفردا
  23. سنگ اندازی اسراییل و عربستان در پرونده هسته‌ای ایران عصر ایران
  24. Guardian Iran nuclear deal: Saudi Arabia and Gulf react with caution
  25. «تدابیر دولت در مواجهه با عربستان چیست؟ / از تعامل و لبخند تا تهدید و توطئه - پایگاه خبری تحلیلی فردا». Farda News. ۲۰۱۵-۰۱-۱۴. بازبینی‌شده در ۲۰۱۵-۰۶-۰۵. 
  26. خط و نشان‌های وزیر خارجه عربستان سعودی برای ایران خبرگزاری تابناک
  27. واکنش وزارت خارجه ایران به حملهٔ نظامی عربستان به یمن خبرآنلاین
  28. Iran condemns Saudi bombing of Yemen Al-Monitor
  29. مریم یوشی‌زاده. آنها که از یک فاجعه، جوک می‌سازند. . روزنامه جام جم، ش. ۴۲۳۱ (۲۳ فروردین ۱۳۹۴): ۲۰. 
  30. ارائه طرح یک‌فوریتی لغو حج عمره در مجلس خبرگزاری الف
  31. واکنش آیت‌الله مکارم شیرازی به حادثه جده باشگاه خبرنگاران جوان
  32. تجمع معترضان 'تعرض به دو نوجوان ایرانی' مقابل سفارت عربستان در تهران بی‌بی‌سی فارسی
  33. فوری/ سفر عمره رسماً تعلیق شد وبگاه خبری انتخاب
  34. How the deadly hajj stampede feeds into old Middle East rivalries Washington Post
  35. «عربستان شیخ نمر، روحانی شیعه و ۴۶ نفر دیگر را اعدام کرد». بی‌بی‌سی، ۱۳۹۴/10/12. 
  36. «واکنش‌ها به اعدام شیخ نمر؛ ایران کاردار عربستان را احضار کرد». بی‌بی‌سی، ۱۳۹۴/10/12. 
  37. «گل به خودی خودسرها!». ایسنا، ۱۳۹۴/10/12. 
  38. «روابط دیپلماتیک عربستان و ایران قطع شد». خبرگزاری فارس. بازبینی‌شده در ۳ ژانویهٔ ۲۰۱۶. 

پیوند به بیرون[ویرایش]

Iranian–Saudi Arabian relations
Map indicating locations of Iran and Saudi Arabia

Iran

Saudi Arabia
Shia Saudi Arabian pilgrims in Nishapur, Iran

The Islamic Republic of Iran and the Kingdom of Saudi Arabia have no diplomatic relations following an attack on the Saudi embassy in Tehran in January 2016. Bilateral relations between the countries have been strained over several geo-political issues such as the interpretations of Islam, aspirations for leadership of the Islamic world, oil export policy and relations with the United States and other Western countries.

Saudi Arabia is a conservative Sunni absolute monarchy established in 1932, with a tradition of close ties to the United States and the United Kingdom. Modern Iran is a Twelver Shia Islamic republic founded in 1979, with a political system that includes elements of a parliamentary democracy vetted and supervised by a theocracy governed by an autocratic "Supreme Leader".

Both countries are major oil and gas exporters and have clashed over energy policy. Saudi Arabia, with its large oil reserves and smaller population, has a greater interest in taking a long-term view of the global oil market and incentive to moderate prices. In contrast, Iran is compelled to focus on high prices in the short term due to its low standard of living given recent sanctions after its decade old war with Saddam's Iraq and its larger population.[1]

In the Syrian Civil War Iran has supported the Syrian government militarily and with billions of dollars of aid, while Saudi is a major supplier of aid to rebel groups. Both countries have accused each other of support for terrorism.[2][3]


Tensions

After the Iranian Revolution, relations deteriorated considerably after Iran accused Saudi Arabia of being an agent of the US in the Persian Gulf region, representing US interests rather than Islam. Saudi Arabia is concerned by Iran's consistent desire to export its revolution across the board to expand its influence within the Persian Gulf region—notably in post-Saddam Iraq, the Levant and within further south in addition to Iran's controversial, much debated nuclear program.[1]

Tensions between the two countries have waxed and waned. Relations between Saudi Arabia and Iran soured particularly after the Iranian Revolution, the nuclear program, the 2011 alleged Iran assassination plot and more recently the execution of Nimr al-Nimr. There have also been numerous attempts to improve the relationship. After the 1991 Gulf war there was a noticeable thaw in relations.[4] In March 2007 President Ahmadinejad of Iran visited Riyadh and was greeted at the airport by King Abdullah, and the two countries were referred to in the press as "brotherly nations". After March 2011, Iran's financial and military support for Syria during the Syrian Civil War, has been a severe blow to the improvement of relations. On January 3, 2016. Saudi Arabia's embassy in Tehran, Iran was ransacked following the execution of Saudi-born Shia Islam cleric Nimr al-Nimr. The execution prompted widespread condemnation within the Arab World as well as other countries, the European Union and the United Nations, with protests being carried out in cities in Iran, Iraq, India, Lebanon, Pakistan and Turkey. Following the attack on its embassy in Iran, Saudi Arabia broke diplomatic relations with Iran and the Saudi foreign minister said that all Iranian diplomats are to leave the country within 48 hours.[5]

The difference of political ideologies and governance has also divided both countries. The Islamic Republic of Iran is based on the principle of Guardianship of the Islamic Jurists, which holds that a faqīh (Islamic jurist) should have custodianship over all Muslim followers, including their governance and regardless of nationality. Iran's Supreme Leader is a Shia faqīh. The founder of the Iranian revolution in 1979, Ayatollah Khomeini, was ideologically opposed to monarchy, which he believed to be unIslamic. Saudi Arabia's monarchy, on the other hand, remains consistently conservative, not revolutionary, and politically married to age-old religious leaders of the tribes who support the monarchy and the king (namely the Custodian of the Two Holy Mosques) is given absolute obedience as long as he does not violate Islamic sharia law.[6] Saudi Arabia has, however, a Shia minority which has recently made bitter complaints of institutional discrimination against it,[7] specifically after the 2007 change in Iraqi governance and particularly after the 2011 events that spanned the region.[citation needed] At some stages it has gone as far as to call for overthrowing the king and the entire system.[8]

Country comparison

Flag of Saudi Arabia.svg Saudi Arabia Flag of Iran.svg Iran
Population 32,742,664 80,945,718
Area 2,149,690 km2 (870,000 sq mi) 1,648,195 km2 (636,372 sq mi)
Population Density 12.3/km2 (31/sq mi) 52/km2 (124/sq mi)
Capital Riyadh Tehran
Largest City Riyadh – 5,254,560 (6,800,000 Metro) Tehran – 8,944,535 (14,528,365 Metro)
Government Unitary Islamic absolute monarchy Unitary Presidential Islamic republic
First Leader Ibn Saud Ayatollah Khomeini
Current Leader Salman bin Abdulaziz Al Saud
(King, Prime Minister and Custodian of the Two Holy Mosques)
Ali Khamenei (Supreme Leader)
Hassan Rohani (President)
Official languages Arabic Persian
Main religions 100% Islam
(Sunni Muslims 90% & Shia Muslims 10%)
98% Islam
(Shia Muslims 90% & Sunni Muslims 8%, 2% other)
Ethnic groups 90% Arab, 10% Afro-Arab 55% Persian, 16% Azeri, 10% Kurd, 6% Lurs, 4% Gilak, 4% Mazandarani, 5% Arab and Baloch, Turkmen and other
GDP (nominal) US$ 745.273 billion ($22,761 per capita) US$ 566.259 billion ($6,996 per capita)
Military expenditures $81.8 billion $25.0 billion
Currency Saudi Riyal (SR) (SAR) Iranian Rial (IIR)

Timeline

1920s–1970s: during Pahlavi Dynasty

Saudi Arabia and Iran established diplomatic relations in 1929 following the signing of a Saudi-Iranian Friendship Treaty.[9]

However, relations were not active until the 1960s mostly due to differences in religious practices and Iran's recognition of Israel.[10] In 1966 the late King Faisal of Saudi Arabia visited Iran with the aim of further strengthening relationships between both neighboring countries. The Shah of Iran Mohammad-Reza Pahlavi reciprocated by paying an official visit to Saudi Arabia which eventually led to a peaceful resolution of the islands. The Shah supported King Faisal's efforts regarding Islamic solidarity and actively contributed to the establishment of multinational Islamic institutions, including the Organization of the Islamic World Congress, the Muslim World League, and the Organization of the Islamic Conference.[9]

In 1968, Saudi Arabia and Iran signed a demarcation agreement.[11] When the United Kingdom announced to withdraw and vacate from the Persian Gulf in the late 1960s,[12] Iran and Saudi Arabia took the primary responsibility for peace and security in the region. In the late 1960s, the Shah sent a series of letters to King Faisal, urging him to modernize Saudi Arabia, saying, "Please, my brother, modernize. Open up your country. Make the schools mixed women and men. Let women wear miniskirts. Have discos. Be modern. Otherwise I cannot guarantee you will stay on your throne."[13] In response, King Faisal wrote, "Your majesty, I appreciate your advice. May I remind you, you are not the Shah of France. You are not in the Élysée. You are in Iran. Your population is 90 percent Muslim. Please don't forget that."[13]

During the 1970s, Saudi Arabia's main concerns over Iran were firstly, Iran's modernisation of its military and its military dominance all over the region; secondly, Iran's repossession of the islands of Big Tunb, Little Tunb and Abu Moussa in 1971 which challenged the United Arab Emirates claim over the islands. The dispute remains till today.[14] But the relationship between Iran and Saudi Arabia was never as friendly as between the years 1968 and 1979.[10][15]

The relationship between the two countries was not without its tensions in the mid-to-late 1970s. As the Shah attempted to build an Iranian security architecture in the region, the Saudis resisted these efforts. Instead, King Khalid attempted to build bilaterial security relationships with the smaller neighboring Persian Gulf states which has lasted till today. The Saudis also argued for more modest OPEC price increases in 1976 and 1977 than Iran wanted.[16]

1979: Iranian Revolution

Following the theocratic Iranian Revolution led by Khomeini in 1979, Iran started to openly attack and criticise the character and religious legitimacy of the Saudi regime.[17] However King Khalid, the then ruler of Saudi Arabia, sent Khomeini a congratulatory message, stating that "Islamic solidarity" could be the basis for closer relations of the two countries.[18] He also argued that with the foundation of the Islamic Republic in Iran there were no obstacles that inhibited the cooperation between two countries.[19]

In a public address in 1987 Khomeini declared that “these vile and ungodly Wahhabis, are like daggers which have always pierced the heart of the Muslims from the back,” and announced that Mecca was in the hands of “a band of heretics.”[20] Upon this statement diplomatic relations between the two countries ended until 1991.[21]

1980s: Iraqi invasion of Iran

The Shia–Sunni conflict between the two countries also played a pivotal role in the Iran–Iraq war when Saudi authorities pledged US$25 billion of aid to the Iraqi government of Saddam Hussein. Iraqi invasion of Iran increased Saudi concerns over stability in the region, hence their financial support to Iraq regardless of the "not-so-warm" relations between Baathist Iraq and Conservative Saudi Arabia. In doing so, Saudi Arabia recognised its worries that revolutionary Iran was a far greater threat to its survival and the stability of the region. Saudi Arabia also encouraged other Arab states of the Persian Gulf, including Kuwait, Bahrain, Qatar and the United Arab Emirates, to do the same by giving financial support to Iraq.[22] To cover the costs of the war Saudi Arabia dramatically increased its oil production. This increase in oil production by Saudi Arabia was aimed to weaken Iran's ability to fund its campaigns. However, this measure by Saudi Arabia also cost the Saudi government billions in revenue as oil prices plunged from over $30 a barrel to less than $15 by the mid 1980s.[22]

During the Iran–Iraq war, Iran flew their aircraft in Saudi airspace and also threatened Saudi Arabia and Kuwait with severe consequences if they would not stop supporting Iraq. Unlike America, Saudi Arabia, due to its very traditional Arab-Bedouin culture, did not break diplomatic relations with Iran even during the worst periods of tension following the revolution and during the Iran–Iraq war.[23]

1984: Four Iranian F-4 warplanes Penetrate Saudi Airspace[citation needed]

On May 7, 1984 Iranian warplanes targeted an oil tanker in the Persian Gulf. This action resulted in Saudi Arabia undertaking air defensive measurements in the region to intercept Iranian warplanes. On June 5, 1984 four Iranian F-4 warplanes penetrated Saudi airspace to bomb oil facilities. Saudi F-15 eagles intercepted the Iranian warplanes, and shot down two F-4s, hit the third, while the fourth jet managed to strike a water tank in Al-Dammam city, east Saudi Arabia.

1987 Hajj Incident

Until 1987, no satisfactory resolution was made to decrease the tension between Iran and Saudi Arabia. The already strained relationship between the two countries further deteriorated when clashes occurred between Iranian-led demonstrators and Saudi security forces on 31 July 1987.[17] The clash claimed the lives of around 400 pilgrims, out of which two thirds had Iranian nationality[citation needed]. This incident angered the Saudis and in retaliation, the Saudi administration instituted a ban on all Hajj (Pilgrimage) rituals and activities[citation needed]. Angry protesters in Tehran responded by ransacking the Saudi embassy and also detained and physically attacked a number of residing Saudi diplomats. As a result, one of the Saudi officials died from the injuries[citation needed]. In response, Saudi Arabia in 1988, cut its diplomatic relations with Iran and ensured that no Iranian could obtain a Saudi travel visa for performing the Hajj (Pilgrimage)[citation needed]

Responses to Satanic Verses

The relations between Saudi Arabia and Iran gradually started to improve after the end of the Iran-Iraq war in 1988. Iran had accepted ceasefire with Iraq in July 1988 and soon afterwards, Saudi Arabia started improving relations with Iran.

In October 1988, the late King Fahd halted all media campaigns against Iran and asked Saudi administration to pressure Iraq into implementing the UNSCR 598. In 1989, Iranian President Hashemi Rafsanjani stated that Iran and Saudi Arabia were holding indirect talks to improve their relations.[24] But the issuance of fatwa by Khomeini against the Indian author Salman Rushdie again soured the relations between the two countries. Khomeini, the spiritual leader of Iran at that time, declared a death sentence for Salman Rushdie for certain anti-Islamic remarks in his book The Satanic Verses published in 1988. The Saudi government, which took this religious decree against Rushdie as an act aimed at gaining Muslim sympathy across the world, came up with its own verdict of making Rushdie appear before an Islamic tribunal before he could be delivered a death sentence.[24]

1990s

Iraqi invasion of Kuwait in August 2, 1990

When Iraq invaded Kuwait in 1990, Iran criticised and condemned the invasion. This stance from Iran, in favor of the Kuwaitis, and the anti-Iraqi coalition of the Persian Gulf states helped to improve relations between Iran and the GCC, namely Saudi Arabia. Both Iran and Saudi Arabia rejected the use of force as a solution to regional problems and opposed the invasion of Kuwait by Iraq. Iran went further, by backing UN sanctions against Iraq. Iran viewed the Iraqi occupation of Kuwait as a serious threat, considering it the first step towards its expansionist mindset. During the war, relations between Iran and Saudi Arabia thawed considerably and the official ties were restored in 1991.[25]

This short resumption of political ties was followed by quick high level visits, notably, in April 1991, Iranian Foreign Minister Ali Akbar Velayati visited Saudi Arabia to propose an Iranian-Gulf Cooperation Council alliance with a mandate for the security of the Persian Gulf, during a meeting with the late King Fahd. He claimed the Gulf Cooperation Council was too weak and hence failed to prevent the invasion of Kuwait, and stressed the need of the inclusion of Iran to strengthen such a regional agency to ensure stability.[25]

The Hajj (Pilgrimage) issue was also resolved. In 1991, the Saudi authorities allowed 115,000 Iranian pilgrims, which was more in number compared to the 1988 quota of 45,000, that had led to Iran's abrupt boycott. The Saudis also agreed to an Iranian request of allowing 5,000 relatives and friends of the 412 "martyrs" of the 1987 incident to attend the Hajj Pilgrimage that year. In later years, Iran adopted a careful approach and undertook measures for preventing a repeat of that incident. Iranian authorities tried to discourage large demonstrations by its pilgrims and attempted to have them held within the confines of the Iranian encampment,[26] due to the fact that certain Iranian Shi'ite rituals are not accepted by other sects of Islam, and could have endangered the lives of Iranian Pilgrims if conducted openly.[further explanation needed]

Khobar Towers Bombing

On 23 June 1996, a massive truck bomb exploded near U.S. military barracks in Dhahran, Saudi Arabia, killing nineteen U.S. servicemen and wounding hundreds. The US government held Iran responsible for the attack. The charges against Iran, however, remained unconfirmed, and therefore did not substantively affect the Iranian-Saudi relations.[26]

1997 OIC meeting

The 1997 meeting of the Organisation of the Islamic Conference (OIC) in Iran heralded a shift in the attitude of the Arab States towards Iran. Several Arab countries confirmed their commitment to the conference. Saudi Arabia, which was previously criticized by Iran because of its control over the main Islamic holy cities of Mecca and Medina and also because of its perceived reliance on the United States for security, also participated in the meeting. In the OIC summit meeting, Saudi Arabia was represented by Crown Prince Abdullah (later King) and its Minister of Foreign affairs Saud Al Faisal. Saudi participation proved helpful in the process of further reconciliation between Iran and Saudi Arabia. As a result, Saudi ministerial delegations visited Iran and later on, the official visit of President Mohammad Khattami to Saudi Arabia took place in February 1998.[27]

This was the first visit by the Iranian Premier to Saudi Arabia after the 1979 Iranian Revolution. The aim was to address pressing economic issues of the time. Iran was looking for a reallocation of OPEC (Organisation of the Petroleum Exporting Countries) producing quotas to which it required strong support from Saudi Arabia. It was also reported that Iran was trying to persuade Saudi Arabia to consider exporting the Iranian Infrastructure to Central Asia. Iran also expected that the issue of the regional security alliance would be raised in which the alliance for the security of the region could be made to ensure stability on both borders of the Persian Gulf.[27]

A Comprehensive Cooperation Agreement was signed between Saudi Arabia and Iran in May 1998, in which both countries agreed to cooperate in the field of economics, culture and sports. The relationship between Saudi Arabia and Iran was further improved when Khatami, the then President of Iran, on his tour to neighboring Arab countries, visited Saudi Arabia in May 1999. President Khatami stayed for five days in Saudi Arabia in which various discussions were held between the heads of both countries. Discussions included Persian Gulf security, efforts to increase global oil prices, the situation in Iraq and the development of a common geo-strategic approach to regional issues. The partial détente between Iran and the USA encouraged Saudi Arabia to apply more cooperation with President Khatami. In addition to this, Saudi Arabia and Iran signed an agreement known as the Saudi-Iranian security agreement in April 2001.[27]

In July 1999, the late King Fahd of Saudi Arabia urged other Persian Gulf countries to improve their relations with Iran. King Fahd of Saudi Arabia, speaking at the opening session of the Shura Council said that it was in the interest of all the countries of the Persian Gulf to improve relations with Iran. He further said that all the other countries should follow Saudi Arabia's lead.[28] This improved relations between Saudi Arabia and Iran also brought criticism from the United Arab Emirates, which criticised Saudi Arabia of abandoning UAE in its territorial disputes with Iran over three strategic Islands.[28]

2000s

Yemen

Yemeni rebels, known as Houthis, who are a politically infused religious rebel group based in the Yemen, crossed into Saudi Arabia, whereby they killed two border guards and seized Saudi territory, including the strategically important Mount al-Doud.

This triggered the largest Saudi military operation since the Iraqi invasion of Kuwait in 1990. Yemen's government, as well as the Arabs, accused Iran of arming the Houthis. Iran has heavily criticized Saudi Arabia for their intervention in the Shia insurgency in Yemen. Iran's then president Ahmadinejad was quoted as saying: "Saudi Arabia was expected to mediate in Yemen's internal conflict as an older brother and restore peace to the Muslim state, rather than launching military strike[s] and pounding bombs on Muslim civilians in the north of Yemen," whilst Saudi foreign minister Saud Al Faisal counter-accused Iran of meddling in Yemen's internal affairs. Ahmadinejad went even further saying: "Some Western states invaded the region (Afghanistan and Iraq) in the wake of the September 11 attacks, whilst Al-Qaeda's main hub was located in another country in the region, which enjoys huge oil revenues and good relations with the United States and Western countries. There are some countries in the Middle East region that do not hold even a single election, don't allow women to drive, but the US and European governments are supporting their undemocratic governments," in reference to Saudi Arabia.[29] In 2017 Saudi Prince Mohammed bin Salman called the supreme leader of Iran "new Hitler".[30]

2003 Riyadh bombings

Adel al-Jubeir, the foreign minister of Saudi Arabia, stated on one of his article that Al-Qaeda’s chief of operations "Saif al-Adel placed a call from Iran in May 2003 giving orders for the Riyadh bombings that claimed more than 30 lives, including eight Americans. Yet he still benefits from Iranian protection" [31]

2010s

Yemeni Crisis standoff

Two Iranian officers were captured in Yemeni city of Aden during the fighting between local militia and Houthis.[32] According to local pro-Saudi militia they served as military advisors to Houthis and were connected with Iranian Quds Force.[33] Further worsening of bilateral relationship between Iran and Saudi Arabia is generally expected as both countries are involved intensively in Yemeni crisis.[34]

2011 Iran assassination plot

On 11 October 2011, US accused Iran of planning to assassinate the Saudi-Arabian ambassador to the US Adel Al-Jubbair.

Sanctions against Iran

In 2012, in response to the global sanctions against Iran, Saudi Arabia offered to offset the loss of Iranian oil sales and Iran warned against this.[35] The same year Turki Al Faisal, former head of Saudi General Intelligence and a Saudi royal, suggested that Saudi Arabia would support the U.S.-led sanctions against Iranian oil.[36]

Jeddah airport incident

In April 2015, media reported that two Iranian teenage pilgrims to Saudi Arabia had been sexually harassed by Saudi police at the Jeddah Airport.[37][38][39][40] After that, 80 members of Iranian parliament presented a bill for minor Haj rituals to be suspended until the Saudi officials guarantee the security of Iranian pilgrims and stop their harassment. Hundreds of Iranians protested outside Saudi Arabia's Embassy in Tehran over the alleged abuse of these two Iranian pilgrims in April 11 and clashed with police forces after trying to climb the embassy walls.[41][42] In April 8, Saudi authorities said they had prevented a plane carrying 260 Iranian pilgrims from landing in the kingdom, saying the airline operators had not applied for a permit to enter Saudi Arabia.[42][43] In April 13, Iran suspended minor hajj trips to Saudi Arabia until the Saudi government "applies a strong attitude" to the case.[44]

Saud al-Faisal, foreign minister of Saudi Arabia have pledged to Iran's Ambassador that his government will punish the two Saudi policemen, very soon.[45]

Mansour al-Turki, spokesman of Interior ministry of Saudi Arabia, informed that the accused airport staff members have been arrested and referred to court and Iranian ambassador to Saudi Arabia has been informed and the suspects have been referred for investigation.[46]

2015 Hajj stampede

Embassy of Saudi Arabia in Tehran under Iranian police protection after Mina stampede crisis.

The 2015 Hajj stampede escalated tensions between Saudi Arabia and Iran due to the deaths of Iranian pilgrims in the stampede. Iranian leaders accused Saudi authorities of being responsible for the disaster.[47][48][49] A Saudi Prince, Dr. Khalid bin Abdullah bin Fahd bin Farhan Al Saud tweeted that : "Under the threat of the enemy Zoroastrians- historically - to the Kingdom - it is time to think- seriously - to ban Iranians from coming to Mecca to preserve the safety of the pilgrims".[50]

2016 execution of Nimr al-Nimr

On January 2, 2016, 47 people were put to death in several Saudi cities, including prominent Shiite cleric Nimr al-Nimr. Protesters of the executions responded by demonstrating in Iran’s capital, Tehran. That same day a few protesters would eventually ransack the Saudi Embassy in Tehran and later set it ablaze.[51] Police donned riot gear and arrested 40 people during the incident.[52][53][54]

On January 3, 2016, Saudi Arabia's foreign ministry announced that it would cut diplomatic ties with Iran due to the violence that had occurred at their embassy.[55] and President Rouhani called the damage on embassy "by no means justifiable".[56]

After the events, Saudi Arabia refused to play in Iran during the 2016 AFC Champions League.[57]

2016 Iran embassy bombing in Yemen

On January 7, 2016, Iran's foreign ministry made the claim that Saudi warplanes had "deliberately" targeted its embassy to Yemen in the city of Sanaa. Iran's report included claims that,"a number of the building's guards" had been injured as a result of the bombing. Despite this assertion Sanaa residents and the Associated Press have reported that the embassy suffered no visible damage. Currently General Ahmad Asseri from the Saudi-led coalition is investigating Iran's allegations. Later on, Asseri announced no evidence was found for the accusation neither by the Arab Coalition Military nor by the legitimate Yemeni government.[58]

2016 Iranian ban on the Hajj

In September 2016 - following disputes, the Iranian government barred its citizens from making the hajj. Iran claimed that the 2015 incident was the result of Saudi "incompetence." The Saudi government suggested that the move was politically motivated as a means to put pressure on the kingdom.[59]

In the first week of January 2017, the Saudi Minister for Pilgrims invited more than 80 countries including Iran for Iranian participation in the forthcoming Hajj rituals. Iran has also confirmed the receipt of Saudi invitation and is willing to discuss arrangements for the 2017 hajj season. The Iranian delegation is expected to travel to Saudi Arabia on February 23, 2017 to discuss the participation of Iranian pilgrims.[60][61][62]

Sectarian basis for tensions

Historically, Iran–Saudi relationships have always been uncertain, something attributed to the different sects that the majority populations in both the countries follow. Saudi Arabia which is a predominantly Sunni society has always been skeptical of Shi'ite Iran's activities in the Persian Gulf region, thus labeling Iranian ambitions to dominate the Muslim world as a form of Safawid/Safavid rule.

Leading Sunni and Shi'ite Clerics in both the countries deemed each other's religious beliefs as incorrect for decades. An attempt was made by the Sunnis to take the Tomb of Imam Hussein, one of the important religious leaders of Shi'ite theology and the grandson of the Prophet Muhammad whose life is considered the main difference between Sunni and Shi'ite sects. Since then, tensions between both major sects of Islam, their followers and their affiliates, have increased and this tension is considered unlikely to be resolved any time soon.[23] According to Le Figaro, on 5 June 2010, King Abdullah of Saudi Arabia told Hervé Morin, then Defense Minister of France that: "There are two countries in the world that do not deserve to exist: Iran and Israel."[63]

In 2016, Grand Mufti Abdul-Aziz ibn Abdullah Al ash-Sheikh was replaced by Sheikh Saleh bin Hamid as the giver of the hajj sermon. The Grand Mufti had given the sermon every year since 1981, but was replaced in 2016 after claiming that the Shi'ite leaders of Iran "are not Muslims."[59]

Doctrinal differences

The difference of political ideologies and governance also divided both countries. The Islamic Republic of Iran is based on the principle of Guardianship of the Islamic Jurists, which hold that a faqīh (Islamic jurist) should have custodianship over all Muslims, including their governance. Iran's Supreme Leader is a Shia faqīh. The founder of the Iranian revolution, Ayatollah Khomeini, was ideologically opposed to monarchy, which he believed to be contrary to Islamic principles. Saudi Arabia's monarchy, on the other hand, is conservative, not revolutionary, and its religious leaders have long supported monarchy where the king was given absolute obedience as long as he did not violate Islamic sharia law.[64] Saudi Arabia has, however, a Shia minority which has made bitter complaints about institutional discrimination against it,[65] and whom at times has been urged to overthrow the king.[66] Both countries are major oil exporters but have clashed over energy policy. Saudi Arabia, with its large oil reserves and smaller population, has a greater interest in taking a long-term view of the global oil market and incentive to moderate prices. In contrast, Iran is compelled to focus on high prices in the short term.[67]

Saudi Arabia, Iran and the United States

As far as the relationship between Saudi Arabia and the U.S. is concerned, both countries have been strategic allies for more than sixty years. Saudi Arabia sees itself as a firm and generous partner of the U.S. in the cold war and in other international conflicts. The visits by US President George W. Bush to the Kingdom in 2008 reaffirmed these ties. Yet Saudis have always distanced themselves from American foreign policy, particularly with regards to Iran. Even when there was growing criticism against the former Iranian President, Mahmud Ahmadinejad, for his alleged hostile foreign policy in connection to Israel,[68] Saudi Arabia recognised that Iran was a potential threat, and a regional power that was in position to create trouble within their borders. Therefore, Saudi Arabia's security over time required accommodation and good relations with its geographic neighbors notably Iran.[68] Saudi Arabia has long since looked to the United States for protection against Iran.

Prior to this visit, Saudi National Security advisor Prince Bandar bin Sultan, seen as one of the most pro-American figures in the region, had made a trip to Tehran to voice his government's interest in building harmonious relations with Iran.[69] During Iranian President Ahmadinejad's 3 March 2007 visit, he discussed with King Abdullah the need to protect the Islamic world from enemy "conspiracies."[70]

In 2007, President Ahmadinejad of Iran attended the first-ever annual summit of the Gulf Cooperation Council (GCC), which was established in 1980 in part to contain the ambitions of revolutionary Iran.[71] This visit by the President of Iran was an event which signaled a possible change in relations. Yet soon after the meeting, Saudi Arabia, the most senior member of the six GCC member states invited Mr. Ahmadinejad to Saudi Arabia to take part in the annual Hajj (pilgrimage) to Mecca.

In 2009, Saudi Prince Faisal said in a press conference with Hillary Clinton that the "threat posed by Iran demanded a more immediate solution than sanctions." This statement was condemned by Iranian officials.[72]

On 11 October 2011 US Attorney General Eric Holder accused Iran of planning to assassinate the Saudi-Arabian ambassador to the United States Adel Al-Jubbair.

In 2013, Saudi Ambassador to Britain Mohammed bin Nawaf bin Abdulaziz Al Saud wrote an editorial in The New York Times criticizing Saudi Arabia's Western allies for not taking bold enough measures against Syria and Iran, thus destabilizing the Middle East and forcing Saudi Arabia to become more aggressive in international affairs.[73] The Obama administration continues to reassure the Persian Gulf states that regional security is a U.S. priority, but, as of December 2013, the Gulf states express skepticism.[74]

WikiLeaks

In November 2010, WikiLeaks disclosed various confidential documents pertaining to the US and its allies which revealed that King Abdullah urged the US to attack Iran to destroy its nuclear weapons programme, describing Iran as a snake whose head should be cut off without any procrastination.[75] The documents were dismissed by Iranian president Mahmoud Ahmadinejad, claiming them to be "organised to be released on a regular basis."[76]

International efforts to normalize relations

There are international efforts going on to normalize the relations between two countries after the crisis which started with the execution of Sheikh Nimr. Pakistan's prime minister Nawaz Sharif and Chief of Army Staff Raheel Sharif visited Riyadh and Tehran. The Sharifs peace mission started after some high level visits from Saudi Arabia to Islamabad.[77]

Pakistan's opposition leader Imran Khan also visited the embassies of Iran and Saudi Arabia and met their head of commissions in Islamabad on 8 January 2016 to understand their stance regarding the conflict. He urged the Government of Pakistan to play a positive role to resolve the matter between both countries.[78]

See also

References

  1. ^ a b Wehrey, Frederic; Karasik, Theodore W.; Nader, Alireza; Ghez, Jeremy J.; Hansell, Lydia; Guffey, Robert A. (2009). Saudi-Iranian Relations Since the Fall of Saddam: Rivalry, Cooperation and Implication for US Policy. RAND Corporation. ISBN 9780833046574. Retrieved 14 November 2015.
  2. ^ "Saudi Arabia accuses Iran of 'deception' and supporting terrorism". Al Arabiya. 17 May 2017. Retrieved 7 June 2017.
  3. ^ Erdbrink, Thomas (2017-06-07). "Iran Assails Saudi Arabia After Pair of Deadly Terrorist Attacks". The New York Times. ISSN 0362-4331. Retrieved 2017-06-07.
  4. ^ Bradley, John R. (2005). Saudi Arabia Exposed : Inside a Kingdom in Crisis. Palgrave. pp. 82–3.
  5. ^ "Saudi Arabia cuts diplomatic ties with Iran". Retrieved 4 January 2016.
  6. ^ Commins, David (2009). The Wahhabi Mission and Saudi Arabia. I.B.Tauris. p. 115. "Saudi Arabia lacks a constitution that defines legislative authority and processes. Wahhabi doctrine, however, possesses a political theory, based on the views of the Philosopher Ibn Taymiyya, which requires Muslims to obey the ruler, even if he is a sinner. Muhammad Ibn Abd al-Wahhab in the Book of God's Unity had declared that to obey the rulers in permitting something forbidden by Islamic law is tantamount to idolatry. In Ibn Taymiyya's view, the only ground for disobedience to a ruler is if he commands a believer to violate something prohibited by the shari'a.
  7. ^ Saudi Arabia: Treat Shia Equally|hrw.org| 2009/09/02
  8. ^ Commins, David (2009). The Wahhabi Mission and Saudi Arabia. I.B.Tauris. p. 171. Tehran's efforts to export the revolution through leaflets, radio broadcasts and tape cassettes castigating Al Saud for corruption and hypocrisy found a receptive audience in the Eastern Province. On 28 November, Saudi Shiites summoned the courage to break the taboo on public religious expression by holding processions to celebrate the Islamic holy day of Ashura ... (both Sunni and Shia followers celebrate it but in different ways as per their individual beliefs, customs and rituals) ... on 1 February, the one-year anniversary of Ayatollah Khomeini's return to Iran, violent demonstrations again erupted. Crowds attacked banks and vehicles and hoisted placards with Khomeini's picture. The government responded to the February protests with a mix of coercion and cooptation. On the one hand, leading Shiite activists were arrested. On the other hand, a high official from the Interior Ministry met with Shiite representatives and acknowledged that Riyadh had neglected the region's development needs. ... extending electricity networks ... more schools and hospitals and improving sewage infrastructures.
  9. ^ a b Wrampelmeier, Brooks (1 February 1999). "Saudi-Iranian Relations 1932-1982". Middle East Policy. Retrieved 11 August 2013.
  10. ^ a b Ackerman, Harrison (28 November 2011). "Symptoms of Cold Warfare between Saudi Arabia and Iran: Part 1 of 3". Journalism and Political Science. 16. Retrieved 11 August 2013.
  11. ^ Mokhtari, Fariborz (Spring 2005). "No One Will Scratch My Back: Iranian Security Perceptions in Historical Context" (PDF). Middle East Journal. 59 (2). Retrieved 19 August 2013.[permanent dead link]
  12. ^ Alvandi, Roham (2012). "Nixon, Kissinger, and the Shah: The Origins of Iranian Primacy in the Persian Gulf" (PDF). Diplomatic History. 36 (2): 337–372. doi:10.1111/j.1467-7709.2011.01025.x. Archived from the original (PDF) on 20 July 2013. Retrieved 2 August 2013.
  13. ^ a b Sciolino, Elaine (4 November 2001). "U.S. Pondering Saudis' Vulnerability". The New York Times. Washington. Retrieved 12 August 2013.
  14. ^ Afrasiab, Kaven L. (6 December 2006). "Saudi-Iran Tension Fuel Wider Conflict". Asia Times.[permanent dead link]
  15. ^ Iran and Saudi Arabia: External "Game Cocks?" Henner Furtig.
  16. ^ F. Gregory Gause, III (2009-11-19). The International Relations of the Persian Gulf. Cambridge University Press. pp. 38–39. ISBN 9781107469167. Retrieved 27 December 2013.
  17. ^ a b Amiri, Reza Ekhtiari; Ku Hasnita Binti Ku Samsu; Hassan Gholipour Fereidouni (2011). "The Hajj and Iran's Foreign Policy towards Saudi Arabia". Journal of Asian and African Studies. 46 (678). Retrieved 22 August 2013.
  18. ^ Hussein, Abdulrahman A. (2012). So History doesn't Forget: Alliances Behavior in Foreign Policy of the Kingdom of Saudi Arabia, 1979–1990. Bloomington: AuthorHouse.
  19. ^ Gil Feiler (2003). Economic Relations between Egypt and the Gulf Oil States, 1967–2000: Petro Wealth and Patterns of Influence. Sussex Academic Press. p. 151. ISBN 978-1-903900-40-6. Retrieved 11 August 2013.
  20. ^ Khomeinis messengers in mecca Martin Kramer
  21. ^ Katzman, Kenneth (17 June 2013). "Iran: U.S. Concerns and Policy Responses" (CRS Report for US Congress). Congressional Research Service. Retrieved 3 August 2013.
  22. ^ a b Bowen, Wayne H. "The History of Saudi Arabia", Greenwood Press, 88 Post Road West, Westport, 2008, p. 120.
  23. ^ a b H. Cordesman, "Saudi Arabia Enters the Twenty First Century: The Military and International Security Dimensions", Greenwood Publishing Group, Washington D.C., 2004, p. 44.
  24. ^ a b Marschall, Christin (2003). Iran's Arabian Gulf Policy. New York: Routledge Curzon. pp. 189–190.
  25. ^ a b Wilson, Peter W.; Graham, Douglas F. (1994). Saudi Arabia: The Coming Storm. New York: M.E. Sharpe. p. 118. ISBN 1-56324-394-6.
  26. ^ a b Kiddie, Nikki R.; Matthee, Rudolph P. (2002). Iran and Surrounding World. Seattle: University of Washington Press. p. 365. ISBN 0-295-98206-3.
  27. ^ a b c Dean, Lucy (2004). The Middle East and North Africa. Routledge, Taylor and Francis. p. 385. ISBN 1-85743-184-7.
  28. ^ a b "World: Middle East Saudi King urges Rapprochement with Iran", BBC News, 6 July 1999.
  29. ^ Press TV Iran-Saudi Arabia come to blows over Yemen, 15 January 2010
  30. ^ Reuters Saudi Crown Prince calls Iran leader 'new Hitler': NYT, 17 Dec 2017
  31. ^ ADEL, AL-JUBEIR. "Iran Can't Whitewash Its Record of Terror". wsj. wsj. Retrieved 1 December 2016.
  32. ^ [1]
  33. ^ "Two Iranian Officers Advising Houthis Said Captured in Yemen". Haaretz.com. Retrieved 4 January 2016.
  34. ^ Mohammed Mukhashaf (11 April 2015). "Yemeni militiamen say captured two Iranian officers in Aden". Reuters. Retrieved 4 January 2016.
  35. ^ "Iran warns Gulf countries not to replace its oil." Reuters via Haaretz 15 January 2012.
  36. ^ Sanati, Reza (13 March 2013). "The Saudi Oil War on Iran". The National Interest. Retrieved 12 August 2013.
  37. ^ terrorism’, KSA can help fight (2015-04-11). "PressTV-Iranians protest teens abuse in Jeddah". PressTV. Retrieved 2015-04-13.
  38. ^ "خبرگزاري مهر :: آخرين اخبار ايران و جهان :: Mehr News Agency :: Iran & World News". Mehr News Agency. 2015-04-13. Retrieved 2015-04-13.
  39. ^ AFP (2015-04-12). "Hundreds protest outside Saudi embassy in Tehran". DAWN.COM. Retrieved 2015-04-13.
  40. ^ "Iran may stop sending pilgrims to Saudi Arabia after teenagers' sexual abuse". Pakistan Defence. 2015-04-11. Retrieved 2015-04-13.
  41. ^ Carty, Peter (2015-04-11). "Iran: Hundreds defy ban to protest outside Saudi Arabia embassy over treatment of pilgrims". International Business Times UK. Retrieved 2015-04-13.
  42. ^ a b "Hundreds protest in Iran outside Saudi embassy - Region - World". Ahram Online. 2015-04-13. Retrieved 2015-04-13.
  43. ^ "Hundreds defy ban to protest Saudi Arabia in Iran's capital - World". The New Zealand Herald. 2015-04-11. Retrieved 2015-04-13.
  44. ^ Ago, 1 Hour (2015-04-12). "Report: Iran suspends hajj trips to Saudi Arabia amid spat". Yahoo News. Retrieved 2015-04-13.
  45. ^ Saudi FM vows severest punishment for offenders in Jeddah airport IRNA
  46. ^ Saudi Arabia: Airport staff prosecuted over sexual assault of Iranian boys returning from pilgrimage to Mecca International Business Times
  47. ^ Ian Black. "Iran blames Saudi leaders for hajj disaster as investigation begins". the Guardian. Retrieved 4 January 2016.
  48. ^ Rouhani: Transfer of experienced Saudi troops to Yemen may have caused stampede. 25 September 2015. Retrieved 4 January 2016 – via YouTube.
  49. ^ Dayan Candappa (26 September 2015). "Iran's Rouhani: US ties better but still a long road to travel". Reuters India. Retrieved 4 January 2016.
  50. ^ "د. خــالـد آل سـعـود". Twitter. Retrieved 4 January 2016.
  51. ^ Yousuf Basil; Salma Abdelaziz; Michael Pearson (2 January 2016). "Tehran protest after Saudi Arabia executes Shiite cleric - CNN.com". CNN. Retrieved 4 January 2016.
  52. ^ Loveluck, Louisa. "Iran supreme leader says Saudi faces 'divine revenge'". Telegraph.co.uk. Retrieved 4 January 2016.
  53. ^ Staff writers. "Farsnews". en.farsnews.com. Retrieved 4 January 2016.
  54. ^ Ben Brumfield; Yousuf Basil; Michael Pearson (3 January 2016). "Mideast protests rage after Saudi Arabia executes Shia cleric al-Nimr, 46 others". CNN. Retrieved 3 January 2016.
  55. ^ "Agence France-Presse on Twitter". Twitter. Retrieved 2016-01-03.
  56. ^ Cassandra Vinograd. "Iran Slams Saudi Arabia's Execution of Sheikh Nimr al-Nimr as Backlash Mounts". NBC News. Retrieved 3 January 2016.
  57. ^ http://gulfnews.com/sport/football/more-football/afc-champions-league-football-matches-delayed-over-saudi-iran-tension-1.1659994
  58. ^ "Iran accuses Saudis of hitting Yemen embassy". BBC News. Retrieved 19 January 2016.
  59. ^ a b "Millions attend hajj in Saudi Arabia, just not the Iranians". 11 September 2016. Retrieved 11 September 2016 – via CBS News.
  60. ^ "Official: Iran ready to discuss 2017 hajj with Saudi Arabia". The Washington Post. January 10, 2017. Retrieved January 10, 2017.
  61. ^ "Saudi Invites Iranian Diplomats for Talks on Hajj Return". Al Manar tv. December 30, 2016. Retrieved January 10, 2017.
  62. ^ "Iran says it has finally received Saudi hajj invite". The News. January 10, 2017. Retrieved January 10, 2017.
  63. ^ Malbrunot, Georges (29 June 2010). "La violente charge du roi Abdallah contre l'Iran et Israël". Le Figaro.
  64. ^ Commins, David (2009). The Wahhabi Mission and Saudi Arabia. I.B.Tauris. p. 115. + "Saudi Arabia lacks a constitution to define legislative authority and processes. Wahhab doctrine, however, possesses a political theory, based on the views of Ibn Taymiyya, which requires Muslims to obey the ruler, even if he is a sinner. Muhammad Ibn Abd al-Wahhab in the Book of God's Unity had declared that to obey the rulers in permitting something forbidden by Islamic law is tantamount to idolatry. In Ibn Taymiyya's view, the only ground for disobedience to a ruler is if he commands a believer to violate something prohibited by the shari'a.
  65. ^ Saudi Arabia: Treat Shia Equally|hrw.org| 2009/09/02
  66. ^ Commins, David (2009). The Wahhabi Mission and Saudi Arabia. I.B.Tauris. p. 171. Tehran's efforts to export the revolution through leaflets, radio broadcasts and tape cassettes castigating Al Saud for corruption and hypocrisy found a receptive audience in the Eastern Province. On 28 November, Saudi Shiites summoned the courage to break the taboo on public religious expression by holding processions to celebrate the Shiite holy day of Ashura ...
    + " ... on 1 February, the one-year anniversary of Ayatollah Khomeini's return to Iran, violent demonstrations again erupted. Crowds attacked banks and vehicles and hoisted placards with Khomeini's picture. The government responded to the February protests with a mix of coercion and cooptation. On the one hand, leading Shiite activists were arrested. On the other, a high official from the Interior Minister met with Shiite representatives and acknowledged that Riyadh had neglected the region's development needs. ... extend the electricity network ... more schools and hospitals and improve sewage disposal.
  67. ^ Frederic Wehrey et al, "Saudi-Iranian Relations Since the Fall of Saddam: Rivalry, Cooperation and Implication for US Policy[permanent dead link]" RAND, national Security Research Division, 2009.
  68. ^ a b Saudi Arabia, Iran and the U.S
  69. ^ "Mafinezam, Alidad. "Iran And Its Place Among Nations", Greenwood Press, Westport, 2008, p.70.
  70. ^ Tarek Al-Issawi, "Saudi Arabia Warns Against Attack on Iran Over Nuclear Issue" Bloomberg. 2007.
  71. ^ "Iran: Ahmadinejad to attend Gulf Arab summit" Associated Press. 2007.
  72. ^ Larijani: Obama should address Clinton problem Archived 31 August 2011 at the Wayback Machine.
  73. ^ bin Nawaf bin Abdulaziz Al Saud, Mohammad. "Saudi Arabia Will Go It Alone." New York Times. 17 December 2013. 17 December 2013.
  74. ^ Fishman, Ben. "The Mideast’s Unlikely Allies." New York Times. 23 December 2013. 24 December 2013.
  75. ^ "Wikileaks and Iran". Chicago Tribune. 29 November 2010. Retrieved 5 December 2010.
  76. ^ "Iran's Ahmadinejad dismisses Wikileaks cables release". BBC News. 29 November 2010. Retrieved 9 May 2011.
  77. ^ "PM Nawaz, COAS Raheel leaves for Tehran, after Saudi Arabia". thenewsteller.com. Retrieved 19 January 2016.
  78. ^ "Imran wants govt to mediate in Saudi-Iran conflict". The Nation. 9 January 2016. Retrieved 9 January 2016.