رضا طاهری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
رضا طاهری
زادروز یک مرداد ۱۳۵۵
بندر کنگان
ملیت  ایران
پیشه شاعر و مترجم و پژوهشگر
کتاب‌ها هفت تا و دو تا دوستت دارم، از فال قهوه، داستان مرگ سیزدهم، شبانه‌ها، کارتونی، ازمروارید تا نفت
نمایشنامه‌ها این آدم خوشحالا این جا چه کار می‌کنند

رضا طاهری (متولد ۱ مرداد ۱۳۵۵ - بندر کنگان) شاعر و نویسنده ایرانی می‌باشد. بیشتر شعر سپید و شعر آزاد می‌سراید؛ و تا کنون چهار مجموعه شعر و هفت کتاب از او به چاپ رسیده‌است.[۱][۲]

مهمترین اثر وی در زمینه جغرافیای تاریخی جنوب از مروارید تا نفت / تاریخ خلیج فارس/ از بندر سیراف تا کنگان و عسلویه می‌باشد. رضا طاهری در کنار شعر و شاعری و پژوهش در تاریخ جغرافیا که وجه غالب کار اوست به ترجمه ی شعر نزار قبانی از عربی به فارسی و همچنین همراهی با گروه‌های تئاتر نیز پرداخته است.[۳]

رضا طاهری عنوان منتخبی در جشنواره شعر و قصه دانشجویان کشور در سال ۷۸ و ۷۹ (در همدان و سمنان)، و برگزیده استانی دومین جشنواره بین‌المللی شعر فجر را در کارنامه ادبی خویش دارد.[۴][۵]

آثار[ویرایش]

  1. از مروارید تا نفت/ تاریخ خلیج فارس/ از بندر سیراف تا کنگان و عسلویه/ (تاریخ و جغرافیا – نشر: داستان سرا سال ۸۸، چاپ دوم، نشر: نخستین، سال ۹۰، چاپ سوم، نشر: نخستین، سال ۹۳)
  2. هفت تا و دوتا دوستت دارم (مجموعه شعر ـ نشر: نخستین، سال ۷۹) برترین‌های جشنواره شعر کارنامه سال ۷۹
  3. از فال قهوه (مجموعه غزل ـ نشر: آرویج ـ سال ۸۱)
  4. داستان مرگ سیزدهم/ (مجموعه شعر ـ نشر: ثالث ـ سال ۸۱)، برترین‌های جشنواره شعر کارنامه ۸۱[۶]
  5. این آدم خوشحالا این جا چه کار می‌کنند/ (مجموعه نمایش‌نامه ـ نشر: نخستین ـ سال ۸۱)
  6. شبانه‌ها/ (مجموعه شعر ـ نشر: داستان سرا ـ سال ۸۵)
  7. کارتونی/ (داستانک‌های شاعرانه ـ نشر: آیینه جنوب ـ سال ۸۶)
  8. ترجمه شازده کوچولو/ (نویسنده: سنت اگزوپری، نشر: نخستین ـ سال ۹۳)[۷]
  9. نزار قبانی عاشقانه سرای بی همتا (ترجمه شعر ـ نشر: نخستین ـ سال ۹۳)[۸]
  10. آناهیتا و ایزدبانوان دیگر در اسطوره‌ها و باورهای ایرانیان (پژوهش، نشر فروهر، ۱۳۹۳)
  11. سفرهای مارکوپولو (گردآوری و ترجمه، نشر نخستین، سال۱۳۹۴)[۹]

نظرات[ویرایش]

وی تیر روز را برابر روزهای باستان با ماه‌های ۳۰ روزه نه بر اساس تقویم جلالی، روز ۱۳ تیر می‌داند و می‌نویسد: «از جمله ۶ گاهنبار مهم مِیدیوشَهم به معنی «میان تابستان» است که جشن برداشت خرمن نیز بوده است. افزون بر تیر روز ۱۵ تیرماه(۱۰۵ روز از سال گذشته) بتیکان (دی به مهر) جشن می‌گرفته‌اند، آفرینش آب در این گهنبار رخ داده است. در بندهشن آمده است: «دیگر، آب را آفرید به پنجاه و پنج روز که از روز مهر، ماه اردیبهشت است تا روز آبان، ماه تیر، پنج روز درنگ کرد تا روز دی به مهر. آن پنج روز گاهنبار و آن را نام مدیوشم (فرنبغ دادگی، ترجمه بهار، ۱۳۷۵، ص ۴۱)» در اوستا، کردهٔ چهارم می‌خوانیم: «تشتر، ستارهٔ رایومند فرهمند را می ستاییم؛ که شتابان به سوی فراخکرت بتازد چون آن تیرِ در هوا پَران که آرش تیرانداز - بهترین تیرانداز ایرانی -از کوه «اَیریو خشتوثَ» به سوی کوه «خوانونـَت» بینداخت… آن‌گاه آفریدگار اهوره مزدا بدان دمید، پس آنگاه [ایزدان] آب و گیاه، مهر فراخ چراگاه، آن [تیر] را راهی پدیدآوردند. (دوستخواه، ج ۱، ص ۳۳)» «جشن تیرگان» از بزرگ‌ترین جشن‌های ایران باستان است در ستایش و گرامی‌داشت «تیشتـَر» (تِشتـَر- تیر-شباهنگ- شِعرای یَمانی)، ستارهٔ باران آور در باورهای مردمی، و درخشان‌ترین ستارهٔ آسمان که در نیمهٔ دوم سال، هم‌زمان با افزایش بارندگی‌ها، در آسمان سرِ شبی دیده می‌شود. جشن تیرگان در آیین‌های آب پاشی (آب ریزان یا آب پاشان)، فال کوزه، دست بند تیر و باد نمود بارزد دارد.»[۱۰]

از مروارید تا نفت/ تاریخ خلیج فارس/ از بندر سیراف تا کنگان و عسلویه[ویرایش]

  • از آنجا که به گفته ابن خلدون گذشته با آینده چون آب با آب برابر است، ضرورت نوشتن کتابی برای معرفی خلیج فارس، بنادر قدیمی آن و تاریخ عروس بنادر تجاری جهان سیراف، شهر سندباد بحری، در مقایسه با وضعیت امروز الزامی به نظر می‌رسید، از این رو در این کتاب با بررسی و تفحص و غور در بیش از ۳۰۰ کتاب معتبر و مرجع تاریخی و تحقیقات میدانی تلاش شده است، پیشینه مردمان حاشیه خلیج فارس به‌ویژه شهرستان کنگان از هزاره‌های پیشین تا امروز بررسی شود، تا در کنار توسعه صنعت نفت، هویت تاریخی این مردم به فراموشی سپرده نشود و حضور صنعت جدید موجب از هم گسیختگی بافت فرهنگی نشود، شاید با یادآوری گذشته شاهد توسعه یکپارچه، متوازن و آگاهانه در حاشیه خلیج فارس باشیم.
  • در این کتاب خلاصه وار تاریخ ایران و خلیج فارس بررسی می‌شود و آن گاه به صورت جزیی تر به تاریخ سواحل خلیج فارس و سپس منطقه‌ای بنام شیبکوه خلیج فارس (واقع در جنوب شرق استان بوشهر و در حد فاصل کوه‌های زاگرس تا دریای خلیج فارس که بنک و کنگان تا گاوبندی را فرا می‌گیرد) پرداخته می‌شود.[۱۱]
  • موضوعات این کتاب در سه بخش تنظیم شده است: در بخش اول تمدن سیراف تا دوران زوال است که به ناگزیر خلاصه‌ای از وضعیت دریای فارس را به آن افزوده شده و نگاهی نیز به دیگر بندرها و شهرهای خلیج فارس دارد.
  • بخش دوم که حدود۴۰ درصد حجم کتاب است به تاریخ کنگان پس از دوران ویرانی سیراف و از دوران صفویه تا معاصر اختصاص داده شده است، این کتاب معرفی بنادر و سواحل جنوبی خلیج فارس، پسکرانه خلیج فارس و وضعیت تاریخی ایران در هر دوره را به صورت تحلیلی ارائه داده است.
  • علاوه بر این دو بخش، برای معرفی کامل‌تر بنادر شیبکوه، مطالبی را با عنوان بخش‌سوم (ضمیمه‌ها) به آن پرداخته شده، کارنامه نفت ایران،[۱۲] کارنامه گاز در منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس، کارنامه مروارید،[۱۳] معرفی شناورهای چوبی دریایی ایران انواع لنج،[۱۴] از بازرگانی تا سلطه گری کشورهای اروپایی در خلیج فارس،[۱۵] خانوده‌های عرب مهاجر از سواحل جنوبی به سواحل شمالی خلیج فارس، نگاهی به بندر کنگان در حال حاضر و همسایگان آن از نوشته‌های بخش ضمیمه‌اند.[۱۶] و[۱۷] و[۱۸] و[۱۹] و[۲۰]
  • این کتاب جز کتاب‌های برگزیده جهت شرکت در نمایشگاه بین‌المللی فرانکفورت آلمان در سال ۹۳ می‌باشد.[۲۱] همزمان با روز ملی خلیج فارس و پنجمین جشنواره بین‌المللی فرهنگی هنری خلیج فارس سال ۹۴ از این کتاب رونمایی شد.[۲۲]

نمونهٔ آثار شعر[ویرایش]

چهار شعر کوتاه برای سفر از چهار مجموعه شعر رضا طاهری[۲۳]

جامه دانم را که بستی

کالسکه ای گوشهٔ خیابان ایستاد و

گفت: «فقط دو نفر» / ترس من با تو سوار شد

آخرِ این هر شب در این پیراهن نیستم

باد می‌آید و می‌بردم

بی‌خبر از هرکجا که دلم برای تو تنگ است و

تو آسمان را می‌کشی روی سرت

که از من خبری نیست

از این که ماه را برمی‌دارم از آسمان خالی

می‌گذارم گوشه لبت که خدایی بکنم

سفر به من آموخت

در راه‌های گمنام قدم بردارم

به مسافرخانه‌های گمنام بروم

با آدم‌های گمنام دوست شوم

به راستی سفر برای من چه داشت

که همیشه غمگین ام می‌کرد

همیشه یک مسافر نا شناخته ام

که ناگزیر به عبور از تاریکی است

وقتی از سفر به خانه بر می‌گردم

می‌ترسم چمدان ام را باز کنند

تو همه جا پراکنده شوی

و حضور مرا دریابند

نمونهٔ ترجمه از شعر نزار قبانی[ویرایش]

می‌گویدم وُ… هنگامی که به رقص برمی‌خیزاندم

کلمه‌هایی که شبیه دیگر کلمه‌ها نیست

زیرِ بازوهایم را می‌گیرد

و بر یکی ابر می‌نشانَدم

بارانی سیاه از چشمان‌ام

تند… تند می‌بارد

مرا با خود می‌برد… می‌برد

به بعد از ظهری که ایوانش عطرآگین است

و من دخترکی در دستانِ او

پَری که نسیم‌اش می‌برد

برایم هفت دایرهٔ ماه می‌آورد

در دستان‌اش… و بقچه‌ای ترانه می‌آورد

آفتابی می‌دهدم

و تابستانی… و دسته ای از چلچله‌ها

چیزهایی بازمی‌گوید که سرگیجه می‌گیرم

به من می‌گوید: هدیهٔ گرانبهایم

و برابر با هزارها ستاره

من گنج ام

و زیباترین نقشی که دیده‌است

آن‌سان که رقص و گام‌ها را از یاد می‌برم

کلمه‌هایی که تاریخ ام را باژگونه می‌کند

برای لحظه‌ای مرا زن می‌سازد

برایم قصری خیالی می‌سازد

که جز زمانی کوتاه در آن زندگی نمی‌کنم

و بازمی‌گردم به سوی میز خود و بازمی‌گردم

هیچ چیزی با من نیست

جز کلمه‌ها[۲۴]

معرفی کتاب کارتونی (داستانک‌های شاعرانه)[ویرایش]

  • رضا طاهری این مجموعه را با جمله ای از آدرنو شروع می‌کند: «برای انسانی که دیگر سرزمینی ندارد. نوشتن جایگاه زیستن می‌شود.» این مجموعه، نوشته سال ۸۰ تا ۸۲ است، رضا طاهری در یادداشتی می‌نویسد: «این نوشته‌ها به شعر پهلو می‌زدند، ساختارشان را دوست داشتم، ولی حس داستان‌نویسی نداشتم هر چند می‌نوشتم و می‌دونستم اگه بخوام داستان حرفه‌ای بنویسم چیدمان کلمات باید جور دیگری باشد… برای چاپ این کتاب بسیار با خودم کلنجار رفتم و با دیگران رایزنی کردم اونم توی روزهایی که داشتم تاریخ خلیج فارس کار می‌کردم و کمتر شعر می‌نوشتم. سالی که از شعر و تئاتر یه کم فاصله گرفته بودم حس کردم اگه چاپ نشه دیگه هیچ وقت حوصله چاپ کردنشون ندارم و اصلاً چاپ این کتاب برایم مهم نبود… دلبستگی من به این نوشته‌ها مهم بود… این نوشته‌ها بیشتر فانتزی و توی دنیای ذهنی شکل می‌گیرند و گاهی هم یه جورایی مثل نقاشی‌های آبستره هستند و تصاویر این نوشته‌ها بیشتر کارکرد سینمایی به خصوص انیمیشن دارند… خیلی دوست داشتم این داستانک‌ها که از نظر خودم طرح یا داستانک یک انیمیشن هستند مورد استقبال قرار بگیرند»[۲۵]
  • گوشه‌ای از داستان دوم این کتاب:

- پسرک پنج ساله یک عدد

- عروسک خنده‌رو یک عدد

- قالیچهٔ ایرانی یک عدد.

- یک اتاق محتوی وسایل لازم زندگی.

قالیچه را توی اتاق فرش کنید. پسربچه را روی حصارک‌های باغچهٔ قالیچه بگذارید، عروسک را هر جا که پسر بچه دلش خواست. پسربچه روی گلبرگ‌های باغ راه می‌رود، گل‌ها زیر پایش له می‌شوند. عروسک از ته دلش به او می‌خندد. پسر بچه دل گرفته گوشه‌ای از رنگ آبی قالیچه می‌نشیند. گل نیلوفری را می‌چیند و در آب می‌اندازد.[۲۶]

مدیر ادبی مجموعه ۱ + ۲۰ جلدی سفرهای پرماجرای داری و ناری[ویرایش]

  • مجوعه سفرهای پرماجرای داری (دیدار با مشاهیر ایران) تألیف ابوالقاسم فیض آبادی، چاپ سال ۹۳ و ۹۴ نشر نخستین می‌باشد. میثم خانکشلو، میلاد کشتدار و سمیه رحمتی‌خواه، تصویرگری و فرمهر منجزی ویراستاری و رضا طاهری مدیریت ادبی این مجموعه را برعهده داشته‌اند.
  • در این مجموعه «ناری» ۱۰ سال دارد و برادر او «داری» ۱۲ ساله است. این دو عاشق مطالعه هستند و وقت آزادشان را با خواندن کتاب‌های علمی و تاریخی می‌گذرانند. بچه‌ها با سفر به روستا، در زیر زمین خانه مادربزرگ شان صندوقی چوبی دیدند که در آن چند کتاب قدیمی بود. در یکی از کتاب‌ها خواندند که می‌توانند به سفرهای دور بروند و با اندیشمندان و مشاهیر ایران دیدار کنند. این مجموعه پاسخی است به رویاهای بچه‌ها و گزیده‌ای است از میان عقاید، کتاب‌ها و نظریه‌هایی که دربارهٔ این مشاهیر نوشته شده است. این مجموعه از «دیداری شگفت با ابوعلی سینا» آغاز و به «دیداری شگفت با غیاث‌الدین جمشید کاشانی» به پایان می‌رسد. «دیداری شگفت با نصیرالدین طوسی، خواجه نظام‌الملک، نظامی گنجوی، فارابی، رودکی، حافظ شیرازی، عبید زاکانی، شیخ بهایی، سعدی شیرازی، محمدزکریای رازی، حکیم عمرخیام، ابوالقاسم فردوسی، بزرگمهر حکیم، حکیم ناصرخسرو، عطار نیشابوری، ابوریحان بیرونی، خوارزمی و جلال‌الدین مولوی» از دیگر عناوین این مجموعه است.
  • این بسته شامل ۱ + ۲۰ کتاب است که یک جلد آن با عنوان «کتاب شما» با مقدمهٔ مدیر ادبی مجموعه دربارهٔ چگونه طراحی کنیم و بنویسم، همراه با برگ‌های سفید منتشر شده است و کتابی نانوشته است تا بچه‌ها خودشان آن را بنویسند و تصویرگری کنند.[۲۷]
  • مجموعه سفرهای پرماجرای داری به قلم ابوالقاسم فیض آبادی از جانب دبیرخانه ساماندهی منابع آموزشی و تربیتی آموزش و پرورش در فهرست کتاب‌های مناسب آموزشی قرار گرفته است.[۲۸] و[۲۹]

پانویس[ویرایش]

  1. Nasim Jonoub هفته نامه نسیم
  2. پایگاه خبری دیّر
  3. شعر آخرین خانه است یرای نفس کشیدنم/ گفتگو از: زهرا باقری شاد
  4. برگزیدگان جشنواره بین‌المللی شعر فجر معرفی شدند
  5. برگزیدگان استانی دومین جشنواره شعر فجر مشخص شدند
  6. Hamshahri Newspaper
  7. شازده کوچولو هنوز هم اهلی می‌کند؟/ روزنامه جام جم
  8. قبانی شاعری عاشقانه‌سرا که «وطن» را فراموش نکرده است/ایبنا/خبرگزاری کتاب
  9. آشنایی نوجوانان با سفرهای مارکوپولو/ایبنا/خبرگزاری کتاب
  10. رضا طاهری، آناهیتا و ایزدبانوان دیگر در اسطوره‌ها و باورهای ایرانیان، نشر فروهر، ص ۱۲۶
  11. چاپ سوم «از مروارید تا نفت» به کتابفروشی‌ها رسید/مروارید قطره باران فروردین است خبرگزاری ایبنا | خبرگزاری کتاب ایران
  12. ایبنا / خبرگزاری کتاب / کتابشناسی نفت
  13. مروارید بی رقیب ایران در صدف غفلت
  14. پرتال جامع اطلاعات تخصصی حمل و نقل
  15. روزنامه دنیای اقتصاد
  16. چاپ دوم " از مروارید تا نفت" وارد بازار شد - خبرگزاری فارس | خبر فارسی
  17. تاریخ نیازمند فراغت از علاقه‌ها و نفرت‌ها است
  18. تاریخ خلیج فارس به استحکام روابط اقوام پیرامون آن کمک می‌کند/خبرگزاری ایرنا
  19. خبرگزاری کتاب ایران/گزیده کتابشناسی خلیج فارس
  20. پیشینه پایگاه عبرت پژوهی تاریخی/کتابشناسی خلیج فارس در ده سال اخیر
  21. فهرست کتاب‌های منتخب جهت ارائه در غرفه ی ایران در نمایشگاه کتاب فرانکفورت
  22. خبرگزاری ایسنا / هشت کتاب با موضوع خلیج‌فارس رونمایی می‌شود
  23. رضا طاهری
  24. نزار قبانی عاشقانه سرای بی همتا، ص 57
  25. رضا طاهری » Blog Archive » کارتونی ها
  26. کارتونی، داستانک دوم، ص ۱۰
  27. ایلنا / داری و ناری با مشاهیر دیدار می‌کنند
  28. ایبنا / خبرگزاری کتاب / «سفرهای پرماجرای داری و ناری» به چاپ دوم رسید/ آشنایی با اندیشمندان و مشاهیر ایران
  29. خبرگزاری مهر / «سفرهای پرماجرای داری و ناری» به بازار نشر رسید

منابع[ویرایش]