رستمیان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Rustamid kingdom

۷۶۷–۹۰۹
 

پایتخت تیارت
زبان‌(ها) زبان آمازیغی، زبان عربی، زبان فارسی
دین اباضیه
دولت امامت خوارج
امام
 - ۷۷۶–۷۸۸ عبدالرحمن ابن بهرام ابن رستم
 - ۹۰۶–۹۰۹ يقظان بن محمد أبي اليقظان
تاریخچه
 - تأسیس ۷۶۷
 - انقراض ۹۰۹
یکای پول ?
قلمرو رستمیان در شمال آفریقا.
تبارنامهٔ دودمان ایرانی رستمیان در شمال آفریقا.

رستمیان دودمانی ایرانی‌تبار از امامان خارجی اباضی مذهب بودند که از سرزمین فعلی عراق به شمال آفریقا مهاجرت و در شمال آفریقا به پایتختی تیارت (تاهَرت) الجزایر از ۷۷۷ تا ۹۰۹ میلادی یک حکومت اسلامی اباضی برپا نموده و قصد قیام و براندازی عباس طوطون حاکم طرابلس را داشتند رستمیان از حمایت آمازیغهای شمال آفریقا موسوم به نفوسیه برخوردار بودند. نام این دودمان از عبدالرحمن بن رستم بن بهرام بن سام بن کسری گرفته شده‌است.[۱]

اباضیه در شمال افریقا[ویرایش]

نوشتار اصلی: اباضیه

تا سال ٧١٩ م. شاخه ای از خوارج به نام جنبش اباضیه وارد شمال افریقا شده بود .از پیشاهنگان ایشان سلما ابن سعد ، از طرف جماعت اباضیه بصره به شمال افریقا اعزام شد. در سال ٧٤٠ م. تلاش تبلیغی ایشان در جلب قبیله‌های بزرگ بربرِ حواره اطراف تریپولی و کوهستان نفوسه در زنتا نتیجه داد. در ٧٥٧ م. (١٤٠ ه.ق ) یک گروه چهار نفره از مبلغین بصره که شامل عبدالرحمان بن رستم بود، اعلام امامت اباضی نمود، که عباسیان آن را در ٧٦١ سرکوب کردند. سرانجام در ٧٧٧ م. عبدالرحمان بن رستم در الجزایر به عنوان امام انتخاب شد . عبدالرحمان بن رستم در شمال افریقا از نیایی ایرانی بدنیاآمده و به اباضیه گرویده بود . و بدین سان حکومت در بین فرزندان عبدالرحمان باقی ماند . اباضیه پیشوا ماندن این خاندان را این گونه توجیه می کرد که چون ایشان از هیچ قبیله‌ای نیستند، به نفع هیکدام از قبیله‌ها تمایل پیدا نمی‌کنند .

در ٨١٢ م. رستمیان با اغلبیان که به دولت عباسی وابسته بودند جنگیدند . نیای اغلبیان هم از خراسان است ، البته عرب و از قبیله بنی تمیم [۲].به هرحال نتیجه این جنگ ، رسیدن به حالت تحمل کردن طرف مقابل بود .

پس از عبدالوهاب ، رستمیان از نظر نظامی ضعیف شدند و در ٩٠٩ م. ، فاطمی‌های اسماعیلی مذهب مصر به راحتی ایشان را برانداختند .

رستمیان ، محیط فرهنگی آزادی برای ادیان فراهم نموده بودند که در آن مسیحیان و مسلمانان غیر هم مذهب ایشان به راحتی زندگی میکردند.[۳]

فرمانروایان رستمی[ویرایش]

فرمانروا زندگی فرمانروایی
۱ عبد الرحمن بن رستم بن بهرام .... -.... ۷۷۶–۷۸۴
۲ عبد الوهاب بن عبد الرحمن .... -.... ۷۸۴–۸۳۲
۳ أبو سعید الأفلح بن عبد الوهاب .... -.... ۸۳۲–۸۷۱
۴ أبو بکر بن الأفلح .... -.... ۸۷۱–۸۷۱
۵ أبو الیقضان محمد بن الأفلح .... -.... ۸۷۱–۸۹۴
۶ أبو حاتم یوسف بن محمد الحکم .... -.... ۸۹۴–۸۹۷
۷ يعقوب بن الأفلح .... -.... ۸۹۷–۹۰۱
۸ أبو حاتم يوسف بن محمد الحكم .... -.... ۹۰۱–۹۰۶
۹ يقظان بن محمد أبي اليقظان بن أفلح .... -.... ۹۰۶–۹۰۹

منابع[ویرایش]

  1. الموسوعة المیسرة فی تراجم أئمة التفسیر والإقراء والنحو واللغة. مجلة الحکمة - بریطانیا، ۱۴۲۴–۲۰۰۳. ۳۱۴۹.  ص ١١٥٦ تا ١١٥٨
  2. C.E. Bosworth, The New Islamic Dynasties, (Columbia University Press, 1996), 31.
  3. John P. Entelis, Algeria: The Revolution Institutionalized, page 14.

موسی، احمد، نوشتاری از عجم با استفاده از: پیوندهای تاریخی و فرهنگی ایران و مغرب؛ فصلنامهٔ پارسی، سال ۵، شمارهٔ ۴.