ظهور

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از رخداد های پس از ظهور)
پرش به: ناوبری، جستجو

ظُهور به معنای «ظاهرشدن» است و در اصطلاح مذهب تشیع به ظهور مهدی موعود (امام زمان) شیعیان به‌کار می‌رود.

مفهوم ظهور در یهودیت و مسیحیت (با نام تجلی مسیح) و آیین زرتشتی وجود دارد.[نیازمند منبع]خصوصیات یاران امام زمان=سیصد وسیزده نفر یار خالص خدا

۱. توحید خالص:غیر از خدا کسی را نمی‌شناسند و برای خدا بندگی می‌کنند (سوره غافر -ایه ۱۴)-(سوره فرقان-ایه ۶۸). پیامبر فرمودند:بهترین ایمان به خدا، این است که یقین بدانی هرکجا باشی، خدا با توست.

۲. عاشق خدا (مائده-ایه ۵۴)و عاشق حزب خدا (مائده-ایه۵۶)در مناجات شعبانیه می‌خوانیم: «إلهی لم یکن لی حول فأنتقل به عن معصیتک إلا فی وقت أیقظتنی لمحبّتک» یعنی خدایا من حال و قوّه ای برای انتقال از عصیان تو در خود نمی‌بینم، الا در هنگامی که با محبت خویش نوعی بیداری و جذبه در من می‌آفرینی.

۳. یقین تزلزل ناپذیر:شک و دودلی در دل یاران حضرت راه ندارد (سوره حجرات -ایه۱۵)

۴. اطاعت محض (سوره توبه /۷۱)، در کلامی امام صادق (علیه السلام) می‌فرمایند: «ایمان این است که از خدا اطاعت شود و معصیت خدا صورت نگیرد.»

۵. ترس و رجا هستند؛ از یک سو امید به رحمت خدا دارند و از سوی دیگر احساس قصور می‌کند. یاران امام زمان ترس عاقلاانه و عاشقانه نسبت به خدا دارند (انفال /۲)

۶. دائماً ذاکر خدا هستند، لحظه ای قرار ندارند و دائماً در ذکر خدا هستند. کسانی که از یاد خدا غافل باشند، زندگی پرمشقتی دارند (طه/۱۲۴)-(سوره فاتحه-۵)تنها خدا وحزب خدا رو یاد می‌کنند.

۷. روحیه شکرگزاری دارند (سوره ابراهیم-۷)

۸. عبادت عاشقانه :یعنی غوطه ور شدن در عبادت با حضور قلب (سوره سجده _آیه ۱۵و۱۶)=نمازشب با حضور قلب برای قوت قلب (نماز شب یازده رکعت است: چهار تا دو رکعت {مثل نماز صبح} به نیت نماز شب و یک نماز دو رکعت {ر رکعت اول: یک بار سوره حمد + یک بار سوره قل هو الله احد + یک بار سوره قل اعوذ برب الناس + رکوع + سجده. - در رکعت دوم: یک بار سوره حمد + یک بار سوره قل هو الله احد + یک بار سوره قل اعوذ برب الفلق + قنوت + رکوع + سجده + تشهد + سلام}به نیت نماز شَفْعْ و یک نماز یک رکعتی{در رکعت اول: یک بار سوره حمد + سه بار سوره قل هو الله احد + یک بار سوره قل اعوذ برب الفلق + یک بار سوره قل اعوذ برب الناس} به نیت نماز وَتْر.. بعد{- در قنوت: خواندن کامل قنوت + در حالیکه دستهایتان در حالت قنوت است، (با انگشتان دست راست یا با تسبیح) چهل بار بگویید (اَللّهُمَّ اِغْفِر لِلْمومِنینَ وَ اَلْمومِناتْ وَ اَلْمُسلِمینَ وَ اَلْمُسلِماتْ)

«خدایا ببخش جمیع مؤمنین مرد و مؤمنین زن را». و بعد از آن هفتاد بار بگویید (اَسْتَغْفِرُ اللهَ رَبی وَ اَتُوبُ اِلَیه) «آمرزش می‌طلبم از خدایی که پروردگارم است و بسویش بازمی‌گردم». سپس هفت بار بگویید (هذا مَقامُ الْعائِذِ بِکَ مِنَ اَلْنار) «این است مقام کسی که از آتش قیامت به تو پناه می‌برد». سپس سیصد مرتبه بگویید (اَلْعَفو) «ببخش». + و سپس یک بار بگویید (رَبّ اغْفِرْلی وَ ارْحَمْنی وَ تُبْ عَلیَّ اِنَّکَ اَنْتَ التّوابُ اَلْغَفُورُ الرّحیم) «پروردگارا ببخش مرا و رحم کن به من و توبه مرا بپذیر به راستی که تو، توبه پذیرنده، بخشنده و مهربانی». + رکوع + سجد + تشهد + سلام + (پایان نماز) + تسبیحات فاطمة زهرا (س) (تسبیحات حضرت زهرا (سلام الله علیها): (۳۴ مرتبه، الله اکبر، ۳۳ مرتبه، الحمد لله و ۳۳ مرتبه، سبحان الله) در حدیثی آمده: خواندن تسبیحات فاطمه زهرا (سلام الله علیها) از هزار رکعت نماز مستحب، نزد خداوند بهتر است) —-نماز امام زمان{۱–۲ رکعت “به نیت امام زمان (عج)”

۲- در هر رکعت یک حمد و یک توحید خوانده شود.

۳- آیه «اِیّاکَ نَعبُدٌ و اِیّاکَ نَستَعین» در سوره حمد، ۱۰۰ مرتبه خوانده شود.

۴- ذکرهای رکوع و سجده هر کدام ۷ مرتبه خوانده شود. بعد از پایان نماز امام زمان

۱- یک بار «لا اله الا الله» گفته شود.

۲- یک بار تسبیحات فاطمه زهرا خوانده شود.

۳- به سجده رفته؛ «اللهم صل علی محمد و آل محمد» ۱۰۰ مرتبه خوانده شود.} ۹. روحیه توکل:یعنی خدا را وکیل در کارها قرار می‌دهند (سوره انفال-ایه ۲)-(سوره مزمل آیه ۲۰)

رضای در راه خدا:رضا از توکل بالاتر است، زیرا راضی هستند به آنچه خدا می‌داند

۱۰. صبورند (سوره احزاب-ایه۳۶)-(سوره معارج-ایه ۵)

۱۱. روحیه شهادت واز جان گذشتگی در راه خدا وحزب خدا (سوره عنکبوت -ایه۶)-(سوره صف-ایه۴)

۱۲. فروتن بودن برای خدا (سوره المومنون -ایه۲)-(سوره روم -ایه ۲۶)-نمازاول وقت به مرور باعث فروتنی می شوداز موجودات یاد بگیرد.

۱۳. از هر کار بیهوده و بی فایده روی گردان بودن (سوره المومنون-ایه۳)

۱۴. پرداخت کننده زکات هستن (سوره المومنون-۴)-(سوره توبه-ایه۱۸)وانفاق کردن در را خدا و حزب خدا (سوره بقره-ایه۳) ۱۵. با تمام وجود گناه نکردن (سوره المومنون -ایه۵و۶و۷)و درک اینکه اعمال شما رو خدا و پیامبر و مؤمنان یا حزب خدا می ببینند (سوره توبه-ایه ۱۰۵)

۱۶. وسیله ای برای تقرب به خدا بجویید (سوره مائده-ایه۳۵)-منظور این قسمت توجه به حزب خدا که همان نشانه‌های شگفت‌انگیز خدا که همان قیام امام حسین (سوره کهف -ایه ۹)-درک قیام امام حسین. دعا برای حزب خدا (سوره فرقان-ایه ۷۷). دعای عاشورا برای درک کردنش با معنی زبان خودتن بخونید.

۱۷. به امانت‌ها و پیمان‌های خود را رعایت می‌کنند (سوره المومنون-ایه۸)

۱۸. گام‌های شیطان پیروی نکردن (نور -ایه ۲۱)*تباه نکردن اعمال (سوره مائده-ایه ۵)*پاکدامن بودن (سوره نور -ایه ۲۷٫۲۸٫۲۹)*توجه به حزب خدا که وارثانند (سوره یونس-ایه ایه۲۴)(سوره یونس -ایه ۲۰)(سوره توبه-ایه۳۳)(سوره انفال-ایه ۳۹)

۱۹. توبه و استغفار زیاد کردن (صیحفه سجادیه معنی ان را درک کردن با زبان خودتن بخونید تا درک کنید)(دعای کمیل). *دوری از خشم (صلوات). *امر ونهی کردن (سوره لقمان -ایه۱۷). لعن کردن دشمنان خدا و حزب خدا (دعای عاشورا)

مهم‌ترین و برترین ویژیگی:۱-بینش عمیق نسیت به حق تعالی. دل‌هاشان ازپاره آهن سختر =یعنی دل هایشان همیشه در یاد خدا ۲:بینش عمیق نسبت به امام زمان =اعتقاد راسخ به امام زمان داشتن و او را شاهد همه اعمال خود در نظر گرفتن و وجود خود را از او حس کردن .۳:بینش عمیق نسبت به انسان و هستی =روحیه اجتهاد داشتن در کار خود و اهداف کم مایه رو دنبال نمی‌کنند و با تأمل در قدرو عظمت خود استعدادهای خود رو می‌یابند. برتری دروظیفه کاری خود .۴:رویکرد اخلاص و شهادت =همه زمان و مکان رو داشتن

بیعت کردن با امام زمان=دعای عهد هر روز صبح *****نمازامام زمان و نماز شب هرروز *****تعقیبات نماز معنی آن رو درک کردن *****با تمام وجود گناه نکردن هیچ وقت و هیچ زمان****

+++++در همه مراحل آزمایش شما رو می‌کنند تا ببین کی لیاقت دارد تا یار واقعی مشخص بشود نه عاشق (شاهد اعمال انسان{سوره توبه ۱۰۵} +++++توحید خالص و یاد خدا ویژگی برجسته=سیصد وسیزده نفر یار خالص خدا

نشانه‌های ظهور[ویرایش]

منظور از نشانه‌های ظهور[ویرایش]

شیعیان، آن دسته از رخدادها، که براساس پیش بینی امامان شیعه، پیش و یا در آستانه ظهور مهدی، پدید خواهند آمد را نشانه‌های ظهور می‌نامند. به باور شیعیان، بروز هر یک از این نشانه‌ها، علامتی از نزدیک تر شدن ظهور مهدی (قائم) است، به گونه‌ای که با بروز مجموعه رخدادهای پیشگویی شده و به دنبال آخرین نشانه ظهور، مهدی قیام خواهد کرد.

به باور شیعیان پدیدار شدن یک و یا چند نشانه از مجموعه نشانه‌های ظهور، چیزی جز نزدیک تر شدن زمان ظهور را نمی‌رساند. گرچه بسیاری از رویدادها و دگرگونی‌هایی را که امامان شیعه پیدایش آن‌ها را در دوران غیبت کبری پیش بینی کرده‌اند، یا شماری از آن‌ها را به عنوان نشانه ظهور شناسانده‌اند، پیش از این به وقوع پیوسته‌اند. مانند این که، شیعیان باور دارند در روایات، از اختلاف در میان امت اسلام،[۱] انحراف بنی عباس و از هم گسستن حکومت آنان،[۲] جنگهای صلیبی، فتح قسطنطنیه به دست مسلمانان[۳] درآمدن پرچم‌های سیاه از خراسان[۴] خروج مغربی در مصر و تشکیل دولت فاطمیان، وارد شدن ترک‌ها در منطقه جزیره، در میان رودان و عراق امروزی، وارد شدن رومیان در منطقه رمله و شام، رها شدن کشورهای عرب از قید استعمار، بالا آمدن آب دجله و سرازیر شدن آن به کوچه‌های کوفه، بسته شدن پل بر روی دجله، بین بغداد و کرخ، اختلاف بین شرق و غرب و جنگ و خون ریزی فراوان[۵][۶] خبر داده شده‌است، که ظاهراً به جز پنج نشانه قطعی و حتمی، که از شش ماه قبل از ظهور یک به یک شروع به رخ دادن می‌کنند، همه یا بسیاری از نشانه‌های دیگر تا به کنون، رخ داده‌اند.[۷]

رخدادهای پس از ظهور[ویرایش]

از دید شیعیان، پاره‌ای از رخدادهای پس از ظهور، عبارت است از:

تشکیل حکومت فراگیر جهانی[ویرایش]

از دید شیعیان حکومت و دولت امام دوازدهم ایشان، فراگیر و جهانی خواهد بود و قدرت و سلطهٔ او از شرق تا غرب دنیا را فرا خواهد گرفت؛ چنان‌که میرزا حسین نوری می‌نویسد: (از صفات و ویژگی‌های مهدی، فراگرفتن سلطنت او تمام روی زمین را از شرق تا غرب، برّ و بحر، معموره و خراب و کوه و دشت است. نماند جایی، مگر این که حکمش جاری و امرش نافذ شود و اخبار در این معنا متواتر است). لذا مهم‌ترین ویژگی حکومت جهانی مهدی از دید شیعیان، قرار گرفتن جهان تحت یک مدیریت واحد و کارآمد است؛ به طوری که خود رأیی‌ها، مقام پرستی‌ها و خودمحوری‌ها از بین خواهد رفت وهمه بر فرمانبرداری از یک فرمانروای مقتدر جهانی، اتفاق خواهند داشت. بر اساس روایات شیعی، مهدی جهان در آن زمان به ۳۱۳ بخش تقسیم شده و مهدی، ۳۱۳ تن از یاران نزدیک خود را بر باقی مانده انسان‌ها حاکم خواهد ساخت.[۸]

  1. از پیامبر اسلام نقل شده: «ویبلغ سلطانه المشرق والمغرب[۹]؛ دولت و پادشاهی مهدی همه شرق و غرب جهان را در بر می‌گیرد».
  2. (ولا یکون ملک الاّ للاسلام؛[۱۰] در آن روز حکومتی جز حکومت اسلامی نخواهد بود).
  3. از علی بن ابی طالب نقل شده: (مهدی شرق و غرب جهان را تحت سیطره خود درآورد… شرّ از جهان رخت بر بندد وتنها خیر باقی بماند).[۱۱]
  4. از محمد بن علی امام پنجم شیعیان منقول است: (مهدی ۳۰۹ سال حکومت می‌کند؛ چنان‌که اصحاب کهف مدت ۳۰۹ سال در غار خوابیدند! زمین را پر از داد می‌کند، آن چنان‌که پر از ستم شده باشد. خداوند شرق و غرب جهان را برای او فتح می‌کند).[۱۲]
  5. (هنگامی که مهدی) قیام کند، برای هر کشوری از کشورهای جهان فرمان‌روایی برمی‌گزیند..)[۱۳]
  6. از علی بن الحسین: (وقتی که مهدی قیام می‌کند، خداوند آفت را از شیعیان دور می‌کند و قلب آنان را همچون آهن، محکم و نیروی هر مرد به اندازه چهل مرد می‌سازد. آنان حکومت و ریاست همه مردم جهان را به دست خواهند گرفت).[۱۴]
  7. (مهدی) یارانش را در همه سرزمین‌ها پراکنده می‌کند و به آن‌ها دستور می‌دهد که عدل و احسان را شیوه خود سازند و آنان را فرمانروایان کشورهای جهان می‌گرداند و به ایشان فرمان می‌دهد که شهرها را آباد سازند).[۱۵]

دین یگانه جهانی[ویرایش]

در حکومت جهانی یکپارچه ای که شیعیان ترسیم می‌کنند، دین برتر و آیین پذیرفته شدهٔ مردم، اسلام خواهد بود و این نشان می‌دهد که برنامه مهدی، جهان شمول و فراگیر خواهد بود و مردم با رغبت و علاقه، یا زور و اکراه و اجبار دین اسلام را اختیار خواهند کرد و نجات و سعادت خود را در پیروی از آن خواهند دانست. در نتیجه، اخلاق دینی، در میان مردم حاکم شده و فساد، کفر و بی‌دینی از بین خواهد رفت.

  1. از پیامبر اسلام نقل شده‌است: (تا هر کجا که تاریکی شب وارد شود، این آیین ورجاوند نفوذ خواهد کرد).[۱۶]
  2. از حسن بن علی، دربارهٔ از بین رفتن کفر و بی‌دینی از جهان و پذیرش آیین واحد از سوی مردمان نقل شده که: (خداوند در آخر الزمان و دوران سختی روزگار و دوران نادانی مردم، مردی را برانگیزد واو را با فرشتگان خود، یاری دهد… و او را بر سراسر زمین چیره فرماید تا این که (مردم) از روی میل و یا از روی اکراه، دین را بپذیرند. او زمین را از داد و نور و برهان پر کند. شرق و غرب زمین از آیین او پیروی کنند. تا آن که کافری نماند، مگر این که ایمان آورد و گناه کار و فاسدی نماند، مگر این که نیکوکار شود. در حکومت او، درندگان با هم آشتی می‌کنند!)[۱۷] از دیگر ویژگی‌های برجسته این جامعهٔ جهانی، این است که همگان در آن یکتاپرستند و خدا را به یگانگی می‌پرستند و شریکی برای او قرار نمی‌دهند واز گناهان و مفاسد دوری می‌جویند.
  3. در سخنان علی بن ابی طالب آمده:(هیچ آبادی ای نخواهد ماند، مگر آن که در آن جا هر صبح و شام، به یکتایی خدا، شهادت داده خواهد شد).[۱۸]
  4. محمد بن علی امام پنجم شیعیان در سخنان خویش گفته: (هیچ یهودی و مسیحی وهیچ پرستش کنندهٔ غیر خدایی باقی نمی‌ماند، مگر این که به او ایمان می‌آورد و او را تصدیق می‌کند).[۱۹]

عدالت فراگیر جهانی[ویرایش]

از نظر شیعیان، عدالت تنها در حکومت جهانی مهدوی برآورده خواهد شد و عدل و قسط و مساوات، نماد اصلی حکومت او خواهد بود.

  1. مشهور است که از پیامبر اسلام دربارهٔ اوضاع زمین پس از ظهور امام دوازدهم شیعیان نقل شده که: (فَیَمْلَأُ اْلأَرْضَ قِسْطاً وعَدْلاً کَمَا مُلِئَتْ جَوْراً وظُلْماً)؛ (پس زمین را از عدل و داد لبریز می‌کند، پس از آن که از ستم وبیداد پر شده‌است).[۲۰]
  2. پیامبراسلام: (یَسَعُهُمْ عَدْلُهُ)؛ (عدالتش فراگیر شود).[۲۱]
  3. جعفر بن محمد: (به خدا سوگند! عدالت او)، در خانه هایشان وارد می‌شود؛ همچنان که گرما وسرما وارد می‌گردد).[۲۲]
  4. امام هشتم شیعیان:(هرگاه (مهدی موعود) خروج کند، زمین به نور پروردگارش روشن می‌شود وترازوی عدالت میان مردم برقرار می‌گردد. پس کسی به کسی ستم نخواهد کرد).[۲۳]

پیشرفت و رفاه جهانی[ویرایش]

از دید شیعیان، در دولت مهدی موعود، وضع اقتصاد و معیشت عمومی مردم، سامان خواهد یافت. در آن عصر، نعمت‌های الهی افزون، آب‌ها مهار، زمین‌ها حاصل خیز ومعادن ظاهر خواهد شد. هیچ فقیری باقی نخواهد ماند تا از بیت المال، کمک مالی دریافت کند. رونق و شکوفایی اقتصادی، باعث خواهد شد که همگان از برکات وآثار دولت او، برخوردار شوند و چهره کریه فقر، نابرابری، فساد مالی و… از جهان رخت برخواهد بست.

  1. پیامبر اسلام: (خداوند به وسیلهٔ مهدی، از امت، رفع گرفتاری می‌کند).[۲۴]
  2. همچنین وی می‌فرماید: (امت من در دوران مهدی، چنان متنعم شود که بسان آن، بهره‌وری را ندیده باشد. آسمان پیوسته باران (رحمت) خود را بر ایشان فرو می‌فرستد و زمین، روییدنی‌های خود را بیرون می‌ریزد. ثروت در آن روز بر روی هم انباشته می‌شود. (وقتی) مردی برپاخیزد وبگوید: ای مهدی! بر من عطا نما؛ گوید: دریافت کن).[۲۵]
  3. امام پنجم: (مهدی، اموال را میان مردم چنان به مساوات تقسیم می‌کند که دیگر محتاجی دیده نمی‌شود تا به او زکات دهند).[۲۶]
  4. و همچنین از او نقل شده: (آن چنان میان مردم، مساوات برقرار می‌سازد که حتی نیازمند به زکات را هرگز نخواهی دید).[۲۷]
  5. (امّت اسلامی در عهد او آن چنان از فراخی معیشت برخوردار می‌شود که هرگز نظیر چنین نعمت وآسایشی دیده نشده‌است).[۲۸]

رضایت و خشنودی جهانی[ویرایش]

یکی از ویژگی‌های مهم حکومت مهدی، تأمین خشنودی ورضایت همهٔ ساکنان زمین وآسمان است. از آن جایی که دولت او، دولت عدالت گستر، فقیر ستیز، دانش گستر، رفاه آور، ظلم ستیز ومردم دوست است، همگان از آن راضی خواهند بود ودر آرامش وشادی زندگی خواهند کرد. در روایات آمده‌است:

  1. (زمین را پر از عدالت می‌کند، آن چنان‌که پر از ستم شده‌است. در خلافت او اهل آسمان وزمین، حتی پرندگان آسمان خشنود می‌شوند).[۲۹]
  2. (اهل آسمان وساکنان آن برای ظهور او خوشحال می‌شوند؛ او زمین را پر از عدالت می‌کند، آن سان که پر از جور وستم شده باشد).[۳۰]
  3. از پیامبر اسلام آمده: (شما را به مهدی، مردی از قریش بشارت می‌دهم که ساکنان آسمان و زمین از خلافت وفرمانروایی او خشنودند).[۳۱]
  4. (ساکنان زمین وآسمان به او عشق می‌ورزند).[۳۲]

منابع[ویرایش]

  1. (کتاب الغیبة), محمدبن ابراهیم نعمانی ۲۵۱/, مکتبة الصدوق، تهران.
  2. (کتاب الغیبة), محمدبن ابراهیم نعمانی ۲۵۵/, مکتبة الصدوق، تهران.
  3. (سنن), ابو داود، سلیمان بن الأشعث السجستانی ج۱۰۹/۴ حدیث ۴۲۹۲, دار احیاء السنة النبویة، بیروت.
  4. (بحارالأنوار), ج۵۲
  5. (تاریخ الغیبة الکبری), سید محمد صدر، ج۴۷۲/۲, مکتبة الأمام امیرالمؤمنین (ع), اصفهان
  6. (بحارالأنوار), ج۲۱۰/۵, ۲۱۱.
  7. اسماعیل اسماعیلی. «بررسی نشانه‌های ظهور - مهر و آبان- آذر و دی ۱۳۷۴، شماره ۷۰ و ۷۱». پایگاه حوزه، ۱۳۷۴. 
  8. ابنا: ویژگی‌های یاران امام زمان
  9. کشف الغمه، ج ۳، ص ۲۹۷ (از امام باقر (علیه السّلام)، کمال الدین، ج ۱، ص ۳۳۱).
  10. الملاحم والفتن، ص ۶۶.
  11. منتخب الأثر، ص ۴۷۴.
  12. غیبت شیخ طوسی، ص ۲۸۳؛ بحارالأنوار، ج ۵۲، ص ۲۹۱.
  13. بحارالأنوار، ج ۵۲، ص ۳۶۵؛ غیبت نعمانی، ص ۷۲.
  14. همان، ج ۵۲، ص ۳۲۷.
  15. الامام المهدی، ص ۲۷۱.
  16. منتخب الأثر، ص ۱۶۰.
  17. بحارالأنوار، ج ۵۲، ص ۲۸۰.
  18. مجمع البیان، ذیل آیه ۹ سوره صف؛ بحارالأنوار، ج ۵۱، ص ۶۰.
  19. منتخب الأثر، ص ۴۳۶
  20. همان، ج ۳۶، ص ۳۱۶؛ کمال الدین، ج ۱، ص ۲۵۷
  21. همان، ج ۵۱، ص ۷۵
  22. بحارالأنوار، ج ۵۲، ص ۳۶۲
  23. بحارالأنوار، ج ۵۲، ص ۳۲۱؛ کمال الدین، ج ۳، ص ۳۷۲
  24. بحارالأنوار، ج ۵۱، ص ۷۵؛ غیبت شیخ طوسی، ص ۱۱۴.
  25. عقدالدرر، ص ۱۷۰.
  26. بحارالأنوار، ج ۵۱، ص ۸۴..
  27. اعلام الوری طبرسی، ص ۴۳۲.
  28. بحارالأنوار، ج ۵۱، ص ۱۰۴؛ منتخب الأثر، ص ۴۷۳. .
  29. لوائح الأنوار، ج ۲، ص ۷۰.
  30. غیبت شیخ طوسی، ص ۱۱۶.
  31. اثبات الهداة، ج ۳، ص ۵۲۴.
  32. بحارالأنوار، ج ۵۱، ص ۱۰۴.


پیوند به بیرون[ویرایش]