ویکیپدیا:ربات
| سیاستها |  | |
|---|---|---|
| آشنایی | ||
| آموزشها | ||
| درخواستها |
 | این یک صفحهٔ اطلاعات است. این نوشتار یکی از سیاستها و رهنمودهای ویکیپدیا نیست؛ بلکه هدف آن توضیح جنبههای خاصی از هنجارها، آداب و رسوم، نکات فنی، یا شیوههای ویکیپدیا است. ممکن است سطوح متفاوتی از اجماع و بررسی را منعکس کند. |
 | این صفحه در یک نگاه: در ویکیپدیا، رباتها حسابهای کاربری کنترلشده توسط رایانه هستند که وظایف مختلفی را برای حفظ دانشنامه انجام میدهند. رباتها برای اهداف بسیاری استفاده میشوند، به عنوان مثال حذف خرابکاریهای آشکار و بایگانی صفحات بحث. همهٔ رباتها قبل از استفاده باید توسط یک گروه خاص تأیید شوند. |
یک ربات ابزار خودکار یا نیمهخودکاری است که کارهایی تکراری انجام میدهد تا از ۶٬۰۲۴٬۵۲۱ صفحهٔ موجود در ویکیپدیای فارسی نگهداری کند. رباتها میتوانند با سرعت بالایی ویرایش کنند و به همین خاطر اگر به صورت نادرستی طراحی یا استفاده شوند میتوانند در ویکیپدیا اختلال ایجاد کنند. به همین خاطر سیاستی برای استفاده از آنها وجود دارد.
ویکیپدیای فارسی درحال حاضر ۱۸۹ ربات دارد.
تاریخچه رباتها در ویکیپدیا
[ویرایش]رباتها در ویکیپدیا به منظورهای مختلفی به کار گرفته شدهاند که از آن جمله میتوان به ایجاد مقالهها در تعداد زیاد، ایجاد و اصلاح پیوندهای میانویکی (بین ویکیپدیا در زبانهای مختلف) و انجام اصلاحات نگارشی نیز اشاره کرد.
انواع رباتها
[ویرایش]رباتهای صفحهساز
[ویرایش]رباتهایی هستند که به صورت خودکار صفحه (شامل مقاله، الگو و غیره) ایجاد میکنند. این صفحات معمولاً شبیه هم بوده و ایجاد فلهای آنها برای بسترسازی نیاز است.
رباتهای اصلاحگر
[ویرایش]رباتهایی هستند که در متن تغییراتی میدهند؛ مثلاً نویسههای غیراستاندارد را تبدیل به معادل استانداردشان میکنند یا غلطهای املایی و نگارشی را رفع میکنند.
رباتهای ویکیساز
[ویرایش]رباتهایی هستند که در ویکیسازی صفحات کمک میکنند؛ مثلاً پیوندهای میانویکیایجاد میکنند.
سیاست رباتیک
[ویرایش]سیاست رباتیک ویکیپدیا تأکید دارد که رباتها باید بیضرر و سودمند باشند، مجوز داشته باشند، از حسابی جداگانه به کار گرفته شوند و مسئولانه به کار گرفته شوند.
گروه مجوزدهندگان ربات
[ویرایش]گروه مجوزدهندگان ربات (بهطور مخفف: گمر) شامل مجموعهای از کاربران است که میتوانند درخواست مجوز رباتها را تأیید یا رد کنند. اعضای این گروه با روش نوشتن و اجرای ربات آشنایی دارند و روند اعطای مجوز و سیاست رباتها را میشناسند.
ساختن ربات
[ویرایش]بسیاری از رباتهای ویکیپدیا با استفاده از کدهای Pywikibot ساخته میشوند. این کدها مبتنی بر زبان برنامهنویسی پایتون است. برای ساختن بسیاری از رباتها برخورداری از دانش کافی از برنامهنویسی و نوشتن عبارات باقاعده لازم است برای مشاهده نمونه کدهای ساخته شده به درخواست ربات مراجعه نمائید.
راهنمای برخورد با ربات
[ویرایش]از کاربران ویکیپدیا انتظار میرود نسبت به رباتها کرم پیشهکرده و سعهٔ صدر داشته باشند. اگر رباتی در صفحهٔ مورد علاقهٔ شما خرابکاری کرد لطفاً ربات یا صاحب ربات را به باد فحش و ناسزا مگیرید.
برای بهینهسازی روابط میان رباتها و انسانها تدابیری اندیشیده شده است. این تدابیر به کاهش اصطکاک و تنش میان انسانها و رباتها کمک میرساند. نخست یکبار دیگر سیاستها و توصیهنامههای ویکی را مرور کرده و اطمینان حاصل کنید که تغییر ربات با توجه به قوانین و سنتهای ویکیپدیا خرابکاری محسوب میشود. بعد از حصول اطمینان در صفحهٔ بحث ربات و/یا صاحب ربات پیغام بگذارید و مراتب اعتراض خود را اعلام کنید. اگر رباتی از روی لجاجت (نه نداشتن قابلیت) به خرابکاری ادامه داد مراتب را به مراجع ذیربط اطلاع دهید (مثلاً گذاشتن پیام در صفحهٔ بحث اینجا).
ورود ربات ممنوع
[ویرایش]اگر صفحهای از صفحات مورد نظر شما ماهیتاً بهگونهای است که احتمالاً هر تغییری که ربات در آن صورت دهد خرابکاری محسوب خواهد شد میتوانید در آغاز یا پایان آن صفحه الگوی {{ورود ربات ممنوع}} (الگو:Nobots) را بیفزایید. در آن صورت ربات تغییری در آن صفحه نخواهد داد؛ مثلاً به احتمال زیاد نمیخواهیم یک ربات در صفحهای که ایرادهای نگارشی معمول در ویکی را فهرست کرده است (تا کاربران از آنها اجتناب کنند) تغییری صورت داده و آن ایرادها را رفع کند!
- به واژهٔ خرابکاری در بند بالایی دقت کنید. تغییراتی که در راستای یکی از توصیهنامهها، شیوهنامهها یا سیاستهای ویکیپدیا صورت میگیرند خرابکاری محسوب نمیشوند؛ مثلاً اگر شما دوست دارید که میکنند را به صورت میکنند بنویسید یا فرضاً کیبوردتان یها را به صورت ی وارد میکند ولی دوست دارید که یها همچنان عربی باشند نباید از این الگو استفاده کنید. چرا که هردو مورد در وپ:شیوه نادرست شمرده شدهاند. مسلماً شما همچنان مختارید که شیوهٔ نگارشی خود را دنبال کنید (گرچه در بسیاری از موارد اصرار بر آن حمل بر سوء نیت خواهد شد) ولی نباید جلوی تمیزکاری ربات را بگیرید.
- برای صفحه کاربری خود زیرصفحات آن میتوانید از این الگو استفاده کنید حتی اگر تمام قوانین و اسلوب نگارشی ویکی را نقض کردهاید.
- به علاوه پیش از استفاده از این الگو اطمینان حاصل کنید که در سایر موارد نیز بخشی از قوانین یا توصیههای ویکی را زیر پا نگذاشتهاید؛ مثلاً اگر در صفحهای غلطهای املایی را معرفی میکنید اطمینان حاصل کنید که یهاتان عربی نیست. البته در مواردی میتوان ربات را فقط از تغییرات خاصی منع کرد نه همهٔ تغییرات که در ادامه به آنها نیز اشاره خواهد شد. اگر در استفاده از این الگو شک دارید، لطفاً در قهوهخانه یا صفحهٔ بحث اینجا مطرح کنید.
عبارتهای عربی
[ویرایش]گاهی لازم است که متنی که به زبان عربی است بدون تغییر در مقالهای بیاید (مثلاً نام یک کتاب، متن یک حدیث یا نقل قول عربی و…) در این صورت اگر تمهیدات لازم پیشبینی نشود، آن متن توسط رباتها اصلاح خواهد شد. برای جلوگیری از این کار باید متن عربی را اگر متن کوتاهی است (مثل عنوان یک کتاب) با استفاده از الگوی {{عبارت عربی|عبارت عربی موردنظر}} به شکل زیر بنویسید:
{{عبارت عربی|اللغة العربیة}}
اگر عبارتی که میخواهید بیاورید بلندتر از اینها باشد باید از دو الگوی {{آغاز عربی}} و {{پایان عربی}} در ابتدا و انتهای متن استفاده کنید:
{{آغاز عربی}}
إِنَّا مَکَّنَّا لَهُ فی الاَرْضِ وَ أَتَیْنَهُ مِن کلِّ شیْءٍ سبَبا
{{پایان عربی}}
با این کار میتوانید مطمئن باشید که ربات متن عربی شما را تغییر نخواهد داد. البته یکی از آثار جانبی استفادهٔ چنین الگویی در یک صفحه این است که بعضی از رباتها دیگر بقیهٔ قسمتهای متن آن صفحه را نیز برای اشکالاتی از این دست یا از انواع دیگر بررسی نمیکنند.
اشتباهات رباتها
[ویرایش]رایانهها و رباتها همواره در معرض اشتباهکردن قرار دارند. با اینکه بسیاری از اشتباهاتی که از آنها سر میزند ناشی از قانون «ورودیِ مهمل، خروجیِ مهمل»* و در اصل اثر اشتباه کاربر انسانی است که در معیار ماشینی تکرار شده است، اما منطق حکم میکند که برای بهینهسازی کارکرد رباتها اشتباه ایشان فهرست شده و بررسی گردد.
کدهای ربات به زبان پایتون
[ویرایش]کدهای استاندارد
[ویرایش]| توضیحات کد ربات | نام انگلیسی کد ربات |
|---|---|
| ویکیپدیا:ربات/خوشآمدگویی | welcome.py |
| ویکیپدیا:ربات/میانویکی | interwiki.py |
| ویکیپدیا:ربات/انتقال رده | category.py |
| ویکیپدیا:ربات/جایگزین کننده | replace.py |
| ویکیپدیا:ربات/صفحه از فایل | pagefromfile.py |
| ویکیپدیا:ربات/تغییرمسیر دوتایی | redirect.py |
کدهای ساخت کاربرها
[ویرایش]جستارهای وابسته
[ویرایش]مقالهها
ردهها
فراویکی
دیگر
- ویکیپدیا:گروه مجوزدهندگان ربات
- تابلوی اعلانات رباتها
- درخواست مجوز
- ویکیپدیا:اختیارات گروههای کاربری
- ویکیپدیا:اتوویکیبراوزر
جعبههای کاربری و نشانها