رابعه گلنوش سلطان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
رابعه گلنوش سلطان
Portrait of Rabia Gülnuş.jpg
پرتره نقاشی شده از رابعه گلنوش سلطان در قرن نوزدهم
والده سلطان
تصدی ۱۶۹۵–۱۷۱۵
پیشین دلآشوب سلطان
جانشین صالحه سلطان
خاصگی سلطان امپراتوری عثمانی
تصدی ۱۶۵۹–۱۶۸۷
پیشین هماشاه سلطان
جانشین لغو موقعیت
همسر محمد چهارم
فرزند(ها) مصطفی دوم
احمد سوم
خدیجه سلطان
فاطمه سلطان
نام کامل
دولتلو عصمتلو مه پاره امت الله رابعه گلنوش والده سلطان عالیت الشان حضرتلری
زادروز ایوانیا
۱۶۴۷
ونیز
مرگ ۶ نوامبر ۱۶۱۵ (۶۸ سال)
استانبول، امپراتوری عثمانی
خاک‌سپاری مسجد ینی والده، استانبول
دین و مذهب اسلام، پیش تر مسیحیارتودکس

رابعه گلنوش سلطان، همسر سلطان محمد چهارم هم‌چنین تنها خاصگی سلطان او بود. او والده سلطان، مصطفی دوم و احمد سوم و مادربزرگ محمود یکم و عثمان سوم بود. او بعد از کوسم سلطان تنها زنی بود که دو پسرش به سلطنت رسیدند هم‌چنین در سلطنت سلیمان دوم و احمد دوم نقش داشت و در تمام این دوره هم‌چون دوره سلطنت زنان اداره امور سیاسی را در دست داشت. گلنوش سلطان، آخرین زن قدرتمند در امپراتوری عثمانی بود.

زندگی[ویرایش]

او تبار یونانی داشت و دختر یک کشیش ارتدوکس یونانی بود.[۱][۲][۳][۴][۵][۶][۷][۸] که در سال ۱۶۴۷ در ونیز به‌دنیا آمد و نام اصلی‌اش ایوانیا بود که توسط نیروی‌دریای عثمانی‌ها در سال ۱۶۶۰ ربوده شد. تورخان والده سلطان، او را به‌دلیل زیبایی‌اش برای پسرش، سلطان محمد چهارم خریداری کرد و او را مه‌پاره به معنای تکه ای از ماه نامید و او را به‌طور مخصوص تربیت کرد.

خاصگی سلطان[ویرایش]

مه‌پاره در سال ۱۶۶۱ برای سلطان محمد چهارم فرستاده شد و سلطان را شیفته خود کرد و به او نام گلنوش به‌معنای گل همیشه زیبا داد. گلنوش سلطان در سال ۱۶۶۴ اولین پسرش، مصطفی دوم سپس در سال ۱۶۷۳ دومین پسرش احمد سوم را به‌دنیا آورد و مقام خاصگی سلطان را کسب کرد. گلنوش سلطان و سلطان محمد چهارم در سال ۱۶۸۴ بصورت رسمی ازدواج کردند. گلنوش سلطان همواره همسرش را در تمامی شکارهایش همراهی می‌کرد و همواره تحت پشتیبانی والده تورخان خدیجه سلطان بود و حتی بعد از برکناری همسرش در طول سلطنت سلیمان دوم و احمد دوم دارای قدرت و نفوذ بود و همواره به کاخ توپقاپی رفت‌وآمد داشت.[۹]

مرگ گل بیاز خاتون[ویرایش]

در سال ۱۶۷۰ کنیز جدیدی با نام گل بیاز وارد حرم‌سرا شد. او مورد توجه سلطان محمد قرار گرفت و این امر حسادت گلنوش را برانگیخت و باعث شد تا دشمنی میان گلنوش و گل بیاز شکل بگیرد، سرانجام به فرمان گلنوش سلطان وی را از صخره‌ای به درون دریا پرتاب کردند.

والده سلطان[ویرایش]

دوره اول[ویرایش]

پس از بر کناری همسرش، سلیمان دوم به‌سلطنت رسید، او همسرش را در دوران تبعید در ادیرنه همراهی کرد، در سال ۱۶۹۱ سلیمان دوم ازدنیا رفت و احمد دوم به‌سلطنت رسید، تا اینکه در سال ۱۶۹۴ همسرش، محمد و یک سال بعد احمد فوت شدند و گلنوش پسر بزرگش، سلطان مصطفی دوم را به سلطنت رساند و به‌مقام والده سلطان رسید، پسرش نیز هم‌واره در طول سلطنتش از والده‌اش راهنمایی می‌گرفت. رابعه گلنوش والده سلطان در طول سلطنت مصطفی دوم، تنها همدم پسرش بود.

دوره دوم[ویرایش]

درسال ۱۷۰۳ مصطفی دوم فوت شد و رابعه گلنوش سلطان، پسر کوچکش سلطان احمد سوم را به سلطنت رساند. احمد نیز مانند برادرش عمل می‌کرد، او همواره از مادرش گلنوش سلطان راهنمایی می‌گرفت. در سال ۱۷۰۹ جنگ میان عثمانی و روسیه آغاز شد و رابعه گلنوش سلطان با داشتن سیاست خارجه با ملکه روسیه نامه‌نگاری می‌کرد و سرانجام در سال ۱۷۱۲ جنگ پایان یافت و صلح میان دو حکومت برقرار شد. گلنوش سلطان علاوه‌بر ملکه روسیه با ملکه‌های انگلستان و فرانسه و اسپانیا و مریم بیگم، شاهدخت صفوی نامه‌نگاری می‌کرد و در تربیت محمود یکم و عثمان دوم نقش اساسی داشت.[۱۰] وی به مدت ۲۰ سال والده سلطان قدرتمندی بود.

فرزندان[ویرایش]

سلطان مصطفی دوم، (متولد ادیرنه ۱۶۶۴ – مرگ استانبول ۱۷۰۳، در آرامگاه مصطفی دوم در مسجد جدید دفن گردید) او بیست و دومین سلطان امپراتوری عثمانی بود که از سال ۱۶۹۵ تا سال ۱۷۰۳ به مدت هشت سال سلطنت کرد.

سلطان احمد سوم، (متولد ۱۶۷۳ دوبریچ – مرگ استانبول ۱۷۳۶ در آرامگاه احمد سوم در مسجد جدید دفن گردید) او بیست و سومین سلطان امپراتوری عثمانی بود که از سال ۱۷۰۳ تا سال ۱۷۳۰ به مدت ۲۷ سال سلطنت کرد

خدیجه سلطان (متولد ادیرنه ۱۶۶۲ – مرگ استانبول ۱۷۴۰) در سال ۱۶۷۵ با داماد فاضل مصطفی پاشا ازدواج کرد و در سال ۱۶۹۰ با داماد حسن پاشا ازدواج کرد.

فاطمه سلطان، (متولد ادیرنه ۱۶۷۰ – مرگ استانبول ۱۷۲۲) در سال ۱۶۸۵ با داماد کرکس ابراهیم پاشا ازدواج کرد و در سال ۱۶۹۷ با داماد توپال یوسف پاشا ازدواج کرد.

مرگ[ویرایش]

رابعه گلنوش سلطان در سال ۱۷۱۵ در زمان حکومت سلطان احمد سوم در ادیرنه در گذشت و در مسجد ینی والده دفن شد. او آخرین زن تأثیرگذار و قدرتمند و پرنفوذ در تاریخ امپراتوری عثمانی بود و با مرگش قدرت زنان بسیار کاسته شد.

Yeni Valide Mosque Uskudar interior dome.jpg
والده پیشین:
دل‌آشوب سلطان
گلنوش سلطان
دولتلو عصمتلو عالیت الشان حضرت مه پاره رابعه گلنوش والده سلطان
والده سلطان امپراتوری عثمانی

۶ فوریه ۱۶۹۵ تا ۶ نوامبر ۱۶۱۵

والده پسین: صالحه سلطان

پانویس[ویرایش]

  1. Baker, Anthony E (1993). The Bosphorus. Redhouse Press. p. 146. ISBN 975-413-062-0. The Valide Sultan was born Evmania Voria, daughter of a Greek priest in a village near Rethymnon on Crete. She was captured by the Turks when they took Rethymnon in 1645. 
  2. Freely, John (1996). Istanbul: the imperial city. Viking. p. 242. ISBN 0-14-024461-1. Rabia Gulnus a Greek girl who had been captured in the Ottoman invasion of Crete. Râbi'a Gülnûş was the mother of Mehmet’s first two sons, the future sultans Mustafa II and Ahmet III. 
  3. Bromley, J. S. (1957). The New Cambridge Modern History. University of California: University Press. p. 554. ISBN 0-521-22128-5. the mother of Mustafa II and Ahmed III was a Cretan. 
  4. Library Information and Research Service (2005). The Middle East. Library Information and Research Service. p. 91. She was the daughter of a Cretan (Greek) family and she was the mother of Mustafa II (1664–1703), and Ahmed III (1673–1736). 
  5. Thys-Şenocak, Lucienne (2006). Ottoman women builders. Ashgate. p. 46. ISBN 0-7546-3310-1. The sultan appears to have been in no hurry to leave his prized concubine from the Ottoman conquest of Rethymnon, Crete – the haseki Emetullah Gulnus, and their new son Mustafa. 
  6. Buturović, Amila; Schick, İrvin Cemil (2007). Women in the Ottoman Balkans: gender, culture and history. I.B.Tauris. p. 24. ISBN 1-84511-505-8. Mahpeikir [Kösem Mahpeyker] and Revia Gülnûş [Rabia Gülnûş] were Greek. 
  7. Freely, John (2000). Inside the Seraglio: private lives of the sultans in Istanbul. Penguin. p. 163. Mehmet had by now set up his own harem, which he took with him in his peregrinations between Topkapi Sarayi and Edirne Sarayi. His favourite was Rabia Gülnûş Ummetüllah, a Greek girl from Rethymnon. 
  8. Freely, John (2001). The lost Messiah. Viking. p. 132. ISBN 0-670-88675-0. He set up his harem there, his favourite being Rabia Giilniis Ummetiillah, a Greek girl from Rethymnon on Crete. 
  9. مشارکت کنندگان ویکی‌پدیا، Emetullah Rabia Gülnuş Sultan، ویکی‌پدیا انگلیسی = دانشنامه آزاد (بارگذاری ۲۹ اسفند ۱۳۹۵)
  10. مشارکت کنندگان ویکی‌پدیا Emetullah Rabia Gülnuş Sultan، ویکی‌پدیا انگلیسی، دانشنامه آزاد (بارگذاری ۲۹ اسفند ۱۳۹۵)

منابع[ویرایش]