دیوار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از دیوارهای حفاظتی)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
دیوار بزرگ چین، طولانی‌ترین و بزرگترین سازه مهندسی تدافعی نظامی از لحاظ زمان ساخت در جهان است.
دیوار آجری باغ‌وحش برلین که منقش به نقش‌برجسته از حیوانات است.
دیواری چندجداره از شیشه، استفاده‌شده در یک ساختمان مدرن.
یک دیوار آجری کوتاه مارپیچ در پردیس دانشگاه ویرجینیا.
یک دیوار رو به ویرانی، روی دیوار نوشته شده: «در این مکان پارک نکنید، خطر ریزش دیوار»

دیوارسازه‌ای است برای نگهداری بخش یا یک بخش از بخش دیگر در یک بنا.[۱]

گونه‌های دیوار[ویرایش]

دیوار گلی یا دای: که از گل مخصوصی به نام گل دای ساخته می‌شود. گل دای به گلی گفته می‌شود که مقدار آب آن کمتر از سایر گل‌ها است و خاک آن فاقد شنهای ریز است. برای ساخت دای ابتدا ردیفی از گل دای به ارتفاع حداقل چهل سانتیمتر ساخته می‌شود. پس از خشک شدن این ردیف ردیفی دیگر روی آن قرار داده می‌شود تا در نهایت دیوار تکمیل شود. به هر کدام از این ردیف‌ها یک چینه گفته می‌شود[۲]. برای استقامت دای، ضخامت چینه‌های پایین بیشتر از چینه‌های بالا است، که در نتیجه سطح مقطع دای برخلاف دیوار خشتی که مستطیل است به شکل ذوزنقه است.

در اثر عبور راه‌آهن از مناطق کوهستانی و مجاورت با رودخانه‌ها بمنظور حفظ و تحکیم خاکریز و بستر خط از دیوارهای مختلف استفاده می‌گردد. این دیوارها بیشتر بصورت وزنی بوده و برحسب محل بصورت بتنی یا سنگی احداث می‌گردد که در بیشتر مناطق راه‌آهن بصورت سنگی است.

دیوار بالی: دیواری است که بصورت حاده نسبت به پایه‌ها در طرفین پل ساخته می‌شود ودر مواردی که آب مسیر خود را بدون کمک دیوار می‌تواند طی کند، جلوی ریزش خاکریز را می‌گیرد.

دیوار برگشتی: دیواری است که بطور موازی با محور خط وعمود برپایه‌ها ساخته می‌شود که بر روی پلهای کوچک با خاکریز بلند مورد استفاده قرار می‌گیرد.

دیوار ربع مخروطی: این دیوار در مواقعی که ارتفاع پایه‌ها زیاد باشد از شسته شدن خاکریز طرفین پایه جلوگیری می‌نماید.

دیوار هدایت آب: این دیوار از فاصله دور سیلاب‌ها را جمع کرده و به دهانه پل هدایت می‌نماید. در مواقعی به کار می‌رود که حوزه آبریز تقریباً سطح نو در بارنگی‌های شدید ممکن است سیلاب بطرف خاکریز حرکت و به آن آسیب برساند.

دیوار ضامن: برای جلوگیری از رانش خاکریز در پای خاکریزها احداث می‌شود و چنانچه شیب طبیعی زمین خیلی زیاد باشد از دیوار ضامن از خشکه چینی پشت استفاده می‌شود.

دیوار حایل: این دیوارها در جلوی ترانشه‌ها احداث می‌گردد؛ و چون زمین پشت دیوار دست نخورده و طبیعی است و چسبندگی لازم را دارد ابعاد این دیوار از دیوار ضامن کوچکتر است.

دیوار پوششی: برای پوشش ترانشه‌هایی که جنس سخت دارند بکار می‌رود فشار وارده به دیوار پوششی خیلی ناچیز است.

دیوار ساحلی: این دیوارها در ساحل رودخانه جهت هدایت آب به دهانه پل و جلوگیری از پخش شدن آب در مواقع طغیان رودخانه معمولادر خط الزامی ساحل ایجاد می‌شود.

دیوار گابیون: عبارت است از خشکه چینی نظم در داخل توری‌های فلزی مکعب مستطیلی که به منظور جلوگیری از حرکت خاک و شسته شدن پاشنه خاکریزها و غیره بکار می‌رود.

دیوار رسوبگیر: دیواری است که بصورت مشبک و وزنی در مسیل بالاست پلها به منظور جلوگیری از حرکت رسوبات درشت به سمت پل احداث می‌شود رسوبات انباشته در حوضچه پشت این دیوارها جمع‌آوری و بر حسب حجم حوضچه و مقدار رسوبات حمل شده توسط سیلاب بایستی با برنامه‌های پیش بینی شده تخلیه گردد.

دیگر گونه‌ها:

بسیار متنوع بوده و مهم‌ترین انواع آن را به نحو زیر می‌توان خلاصه کرد:

تقسیم‌بندی دیوارها[ویرایش]

دیوارها را می‌توان به انواع داخلی و خارجی تقسیم کرد. از طرف دیگر دیوارها بر حسب تحمل فشار به چهار نوع تقسیم می‌شوند:

  • دیوارهای خارجی حامل یا تحمل‌کننده بار
  • دیوارهای خارجی غیر حامل
  • دیوارهای داخلی حامل
  • دیوارهای داخلی غیر حامل

نکاتی در مورد نحوهٔ کار[ویرایش]

  • چنانچه لازم باشد در امتداد دیواری با ارتفاع زیاد که در حال ساختن آن هستیم بعداً دیوار دیگری ساخته شود باید لاریز انجام دهیم.
  • هرگاه ابتدا و انتهای یک دیوار در طول دیوار دیگری بهم متصل شود، به آن دیوار در تلاقی گفته می‌شود.
  • نام دیوارهای جداکننده و تقسیم پارتیشن نام دارد.
  • سیمان نوع اول برای دیوارها و فونداسیون‌های معمولی استفاده می‌گردد.
  • حداقل درجه حرارت برای بتن ریزی ۱۰ درجه می‌باشد.
  • در بتون‌ریزی دیوارها و سقفها، صفحات قالبی فلزی مناسب ترند.
  • لاریز یعنی ادامه بعدی دیوار بصورت پله پله اتمام پذیرد.
  • وجود بند برشی در پیوند مقاومت دیوار را ضعیف می‌کند.
  • پارتیشن می‌تواند از جنس چوب، پلاستیک و فایبرگلاس باشد.
  • ملات در دیوار چینی ساختمان حکم چسب را دارد.
  • معمولاً برای کرم بندی دیوارهای داخلی ساختمان (اتاق‌ها) از ملات گچ و خاک استفاده می‌شود.
  • وجود نمک در ملات کاه گل موجب می‌شود که در آن گیاه سبز نشود.
  • بتون مسلح یعنی بتن با فولاد.
  • دیوار اطراف محل آسانسور معمولاً از مصالح بتون آرمه می‌سازند.

دیوار گلی یا دای که از گل مخصوصی به نام گل دای ساخته می‌شود. گل دای به گلی گفته می‌شود که مقدار آب آن کمتر از سایر گل‌ها است و خاک آن فاقد شنهای ریز است. برای ساخت دای ابتدا ردیفی از گل دای به ارتفاع حداقل چهل سانتیمتر ساخته می‌شود. پس از خشک شدن این ردیف ردیفی دیگر روی آن قرار داده می‌شود تا در نهایت دیوار تکمیل شود. به هر کدام از این ردیف‌ها یک چینه گفته می‌شود[۳]. برای استقامت دای، ضخامت چینه‌های پایین بیشتر از چینه‌های بالا است، که در نتیجه سطح مقطع دای برخلاف دیوار خشتی که مستطیل است به شکل ذوزنقه است.

حفاظ‌های روی دیوار[ویرایش]

حفاظ روی یوار اغلب به صورت میله های صاف میباشد و به دو دسته کلاسیک و نسل جدید حفاظ روی دیوار تقسیم بندی میشوند

حفاظ روی دیوار کلاسیک یا حفاظ سنتی که روی اغلب دیوارهای قدیمی نصب شده معمولا با استفاده از پروفبل ساده یا میلگرد یا چهارسو ساخته میشود

انواع حفاظ کلاسیک برای روی دیوار عبارتند از :

  • حفاظ کلاسیک ساده با سرنیزه
  • حفاظ کلاسیک آبشاری یک و دو طرفه
  • حفاظ کلاسیک زاویه دار یک و دوطرفه
  • حفاظ کلاسیک فرفورژه

با توجه به اینکه حفاظ های کلاسیک و سنتی زیبایی لازم را نداشتند و امنیت کافی را تامین نمیکردند لذا نسل جدید لوکس حفاظ طراحی و تولید گردید که بصورت کامل روی دیوار را پوشش میدهند و با شاخ های نوک تیز بسیار زیادی که دارد عملا عبور از روی آنها بسیار دشوار و بعضا ناممکن میباشد.

نسل جدید لوکس حفاظ برای روی دیوار عبارتند از :

  • حفاظ شاخ گوزنی
  • حفاظ لیلیوم
  • حفاظ نیزار ( نیزار )
  • حفاظ بوته ای

حفاظ بوته‌ای[ویرایش]

نوعی نرده برای روی دیوار است که برای جلوگیری از ورود افراد و سارقان به داخل بنا استفاده می‌شود و برای طراحی آن از بوته‌های بزرگ و خارهای زیاد روی آن طراحی شده‌است. نرده‌های کلاسیک و سنتی عرضی در حدود ۴ سانتیمتر دارند و عرض دیوارها بیشتر از ۳۰ سانتیمتر است به همین علت روی دیوار از هر دو طرف فضایی در حدود ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر باقی می‌ماند که بهترین جای ایستادن و گرفت دست سارقان می‌باشد. به دلیل همین ضعف حفاظ بوته ای طراحی و تولید شده که عرض آن بیش از ۵۰ سانتیمتر با شاخک‌های زیاد و تیز و برنه می‌باشد.

حفاظ بوته‌ای نوعی از سازه‌ای فلزی است که از میلگردهای تیز و فرم یافته‌است و شاخه‌های آن با دقت و شکل خاصی در کنار هم قرارگرفته و در سایز و اندازه‌های مهندسی‌شده، جوشکاری می‌شود و با رنگ‌آمیزی دو پوششه، نمایی از یک بوته خار را جلوه‌گر می‌سازد. خصوصیت حفاظ بوته‌ای شاخه‌های خار نامنظم آن است و هر یک به جهتی رشد یافته‌اند و با ایجاد یک شبکه درهم‌تنیده، عبور را غیرممکن می‌سازند. حفاظ‌های رایج که معمولاً از پروفیل و میلگرد ساده ساخته می‌شوند، از امنیت و زیبایی کافی برخوردار نیست و به همین علت برخی از فعالان صنعت حفاظ با استفاده از نظر آرشیتکت‌ها و معماران و سازنده گان ساختمان، نسل جدید حفاظ روی دیوار را طراحی نموده‌اند که هم زیبایی و هم امنیت را یک‌جا دارند. نسل جدید حفاظ روی دیوار با نام‌های مختلفی از قبیل حفاظ شاخ گوزنی، حفاظ بوته‌ای، حفاظ نی زار، حفاظ لاله‌ای ساخته می‌شوند.

وقتی حفاظ بوته ای روی دیوار نصب شود نه تنها کل فضای روی دیوار را اشغال می‌کند بلکه مقداری هم بیرون‌زدگی دارد و باعث می‌شود سارقان نتوانند از روی آن عبور کنند. وجود شاخکهای زیاد که با گیوتین تیز و برنده شده‌اند مانند بوته‌های بزرگ خار مانع از عبور افراد می‌شوند. این نوع حفاظ از نرده‌های لوکس و از سری نسل جدید حفاظ روی دیوار می‌باشد. این نوع نرده حفاظ شبیه حفاظ شاخ گوزنی می‌باشد با تراکم بیشتر. این حفاظ زیبا و امن در اندازه‌های زیر تولید می‌شود:

  • ارتفاع: از ۷۰ تا ۱۰۰ سانتیمتر
  • عرض: بسته به ارتفاع از ۵۰ تا ۸۰ سانتیمتر
  • طول: در شاخه‌های ۲ متری
  • تراکم: از تراکم ۷ تا ۱۳ ردیف در ۲ متر تولید می‌شود

لازم است ذکر شود که اندازه‌های فوق قابل تغییر بر اساس سفارش می‌باشد

حفاظ لیلیوم[ویرایش]

یک نرده لوکس برای روی دیوار می‌باشد. این نرده که یک حفاظ لوکس برای روی دیوار است نه تنها بسیار زیبا است بلکه از نظر امنیتی نیز بسیار قابل اطمینان می‌باشد به اندازه ای که از این حفاظ برای تأمین امنیت دیوارهای اردات دولتی مهم استفاده شده‌است. از سری نسل جدید حفاظ روی دیوار می‌باشد و اناواع دیگر حفاظ لوکس عبارتند از:

حفاظ شاخ گوزنی[ویرایش]

از سری نسل جدید حفاظ روی دیوار می‌باشد. حفاظ‌ها جزو مصالح ساختمانی و عناصر معماری هستند که می‌توانند تا حد زیادی در امنیت خانه‌ها مؤثر باشند. حفاظ شاخ گوزنی از سری نسل جدید محافظ روی دیوار است که توسط تولیدکنندگان نرده تولید می‌شود. این نرده جدید با الهام گرفتن از شاخ گوزن طراحی شده و دارای شاخکهای بسیار تیز و برنده از میلگردهای آهنی است. در عین زیبایی و شباهت به شاخ گوزن از نظر امنیتی یک حفاظ امن برای محافظت از جان و مال انسان می‌باشد. شاخک‌های بسیار زیاد و در هم پیچیده و در عین حال منظم آن زیبایی خاصی به دیوارهای ساختمان می‌دهد.

«حفاظ شاخ گوزنی» با الهام از شاخ گوزن طراحی شده‌است. در این حفاظ شاخ‌های گوزن کاملاً منظم و با الگوریتم خاصی کنار یکدیگر رشد یافته، به‌طوری‌که به‌سختی می‌توان اختلاف چشمگیری میان شاخ‌های گوزن یافت. امروزه بیش از ۹۵ در صد حفاظ‌های تولیدشده در بازار ایران حفاظ شاخ گوزنی است.[۴][۵]

مراحل ساخت حفاظ شاخ گوزنی:

ابتدا میلگردها از کارخانه ساخت میلگرد خریداری شده و به محل تولید حمل می‌شود، میلگردها در اندازه‌های مختلف و طبق سفارش مشتری برشکاری می‌شوند. برشکاری شاخه‌های اصلی و فرعی و شاخک‌های کوتاه باید بصورت زاویه دار و بوسیله گیوتین باشد تا به اندازه کافی تیز و برنده شوند. سپس این قطعات با دستگاه پرس و در قالب‌های مختلف به شکل‌های مورد نظر خم کاری می‌شوند و در اختیار جوشکار قرار داده می‌شوند تا طبق سفارش و بر اساس الگو با چیدمان منظم و خاص هر اندازه تولید شود.

پس از جوشکاری در قسمت رنگ کاری بعد از پاشش رنگ پودری داخل کوره پخت می‌شود و در انبار آماده حمل به محل نصب می‌شود.

این نوع نرده آهنی روی دیوار با توجه به نیاز مشتری در هر ابعاد و اندازه ای قابل تولید می‌باشد ولی بطور معمول با ابعاد و تراکم ذیل تولید می‌شود.

از نظر طولی به‌طور معمول در شاخه‌های ۲ متری ساخته می‌شود ارتفاع‌های ۷۰ سانتیمتر تا ۱۰۰ سانتیمتر عرض آنها با توجه به ارتفاع از ۵۰ سانتیمتر تا ۷۰ و بیشتر می‌باشد تراکم معمول آنها از ۷ تا ۱۳ ردیف در دو متر منظور از تراکم تعداد شاخه‌های اصلی در ۲ متر می‌باشد. شاخه‌های اصلی معمولاً در ردیف وسط قرار دارند و از سایر شاخک‌ها بلندتر می‌باشند. بطور مثال منظور از تراکم ۱۳ این است که در هر ۲ متر تعداد شاخک‌های اصلی ۱۳ ردیف می‌باشد. فاصله تقریبی شاخ‌ها در تراکم ۱۳ در حدود ۱۵ سانتیمتر می‌باشد. شاخ‌های اصلی باید مستقیم به شاسی جوش خورده باشند و شاخک‌های فرعی به آن جوشکار شوند. برخی از تولیدکنندگان شاخک‌های فرعی را نیز جزء تراکم محسوب می‌کنند و تراکم‌های بشتر از ۱۳ مثلاً ۲۰ یا ۱۰۰ یا حتی بیشر را اعلام می‌کنند که البته صحیح نمی‌باشد و فقط جنبه تبلغاتی دارد.

حفاظ نیزار[ویرایش]

حفاظ نیزار یکی از انواع نرده روی دیوار می‌باشد. حفاظ نیزار یک نرده فلزی ساخته شده از میلگرد فولادی با نوک‌های بسیار تیز است که برای جلوگیری از ورود افراد از روی دیوار به داخل ساختمان استفاده می‌شود. حفاظ نیزار بر روی دیوار نصب می‌شود. این حفاظ از سری نسل جدید حفاظ روی دیوار محسوب می‌شود و علاوه بر اینکه یک حفاظ لوکس بشمار می‌رود از امنیت بسیار بالایی برخوردار است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ویکی‌پدیای انگلیسی
  2. لغتنامه دهخدا
  3. لغتنامه دهخدا
  4. «نصب حفاظ برای خانه چقدر هزینه می‌برد؟» خبرآنلاین به نقل از اقتصاد نیوز، دوشنبه ۱۰ اسفند ۱۳۹۴، کد مقاله ۲۲۴۳۹.
  5. هفته‌نامهٔ پیام ساختمان، «کدام کالای ساختمانی برای شما مناسب تر است: حفاظ بوته‌ای؛ از سرنیزه تا شاخ گوزن» گروه بازار ساختمان.