دیوا
دیوا (/ˈdiːvə/، ایتالیایی: [ˈdiːva]) واژهای لاتین به معنای «الهه» است که اغلب برای اشاره به زنان برجسته و صاحب استعداد در زمینههای اپرا، تئاتر، سینما، مد و موسیقی عامهپسند به کار میرود. هنگامی که این واژه دربارهٔ یک بازیگر به کار میرود، معنایی نزدیک به پریما دونا دارد. همچنین «دیوا» میتواند به شخصی، بهویژه در صنعت سرگرمی، اطلاق شود که به بداخلاقی، سختگیری یا توقعات زیاد شهرت دارد. امروزه کاربرد این اصطلاح فراتر از هنرهای نمایشی رفته و شخصیتهای برجستهٔ سیاسی و تجاری را نیز در بر میگیرد.
ریشهشناسی و اصطلاحشناسی
[ویرایش | اشتراکگذاری]دیوا نامی برگرفته از اسطورهشناسی روم است و با واژههای divus و diva به معنای «خدا» و «الهه»، و همچنین صفت divinius به معنای «الهی» یا «آسمانی» ارتباط دارد.[۵] این واژه در اواخر سدهٔ نوزدهم وارد زبان انگلیسی شد. منشأ آن اسم ایتالیایی diva است که به معنای «ایزدبانو» یا «الههٔ مؤنث» است. جمع این واژه در انگلیسی divas و در ایتالیایی dive [ˈdiːve] است. معنای اصلی این اصطلاح «الهه» است،[۶][۷] و صورت مؤنث واژهٔ لاتین divus (ایتالیایی: divo)، یعنی شخصی که پس از مرگ جایگاه الهی یافته است، یا واژهٔ لاتین deus به معنای «خدا» بهشمار میرود.[۸]
صورت مذکر این واژه، یعنی divo، در زبان ایتالیایی وجود دارد و معمولاً برای برجستهترین خوانندگان تنور، مانند انریکو کاروزو و بنیامینو جییی، به کار میرود. اصطلاح ایتالیایی divismo به نظام ستارهسازی در صنعت سینما اشاره دارد. در زبان ایتالیایی امروزی، diva و divo صرفاً به افراد مشهور و بسیار تحسینشده، بهویژه بازیگران زن و مرد سینما، اطلاق میشود و میتوان آن را به «ستارهٔ سینما» ترجمه کرد. بازیگر ایتالیایی لیدا بورلی پس از موفقیت در فیلم عشق ابدی، نخستین «دیوای سینما» شناخته میشود.[۹]
تحسین اغراقآمیز از دیواها یکی از عناصر رایج فرهنگ کمپ است.[۱۰]
کاربرد امروزی
[ویرایش | اشتراکگذاری]زنان زمانی «دیوا» خوانده میشوند که «دشوار، بداخلاق و پرتوقع» باشند.[۱۱] اپرای ملی ولز اشاره میکند که این عنوان در اوایل سدهٔ نوزدهم، همزمان با افزایش شمار خوانندگان زن در نقشهای اصلی، رواج یافت؛ خوانندگانی که در نگاه هوادارانشان «تقریباً جایگاهی همچون الهه» پیدا کرده بودند.[۱۱] این نهاد همچنین خاطرنشان میکند که رسانهها این واژه را برای بسیاری از سیاستمداران و هنرمندان زن نیز به کار بردهاند، نه صرفاً برای زنانی که مانند همتایان مرد خود جاهطلب و قاطع هستند.[۱۱]
بسیاری از ستارگان موسیقی پاپ از سوی رسانهها «دیوا» نامیده شدهاند؛ از جمله آریتا فرانکلین،[۱۲] آریانا گرانده،[۱۳] بیانسه،[۱۱] شر،[۱۴] کریستینا آگیلرا،[۱۵] دایانا راس،[۱۶] تینا ترنر،[۱۶] و ویتنی هیوستون.[۱۶] علاوه بر این، مدونا و ماریا کری در رسانهها «دیوای نهایی» نامیده شدهاند و خود نیز اغلب این عنوان را بهعنوان بخشی از شخصیت رسانهایشان پذیرفتهاند.[۱۷][۱۸] کری در گفتوگویی پادکستی با مگان، دوشس ساسکس اظهار داشت که رسانههای امروز از این واژه برای اشاره به «یک زن موفق» استفاده میکنند، اما همزمان آن را مترادف با «بیچ» نیز میدانند و این پیام را میرسانند که «برای یک زن پذیرفتنی نیست که رئیس باشد».[۱۹] موسیقیشناس لیلی ئی. هیرش نیز استدلال کرده است که این اصطلاح هنگام اشاره به زنِ رنگینپوست میتواند به شکلی جنسیتزده و نژادپرستانه به کار رود.[۲۰]
شماری از خوانندگان و گروههای موسیقی زن نیز آلبومها یا ترانههایی با عنوان «Diva» یا مشتمل بر این واژه منتشر کردهاند؛ از جمله آنی لنوکس،[۲۱] ان ووگ،[۲۲] بیانسه[۲۳] و سارا برایتمن.[۲۴]
شخصیت رسانهای و بازرگان انگلیسی جما کالینز نیز بهخاطر «شخصیت دیوامآبانه» خود شناخته میشود.[۲۵] او در سال ۲۰۱۸ کتابی با عنوان چگونه دیوا باشیم[الف] منتشر کرد و در مجموعهٔ تلویزیونی واقعنمای خود با نام Gemma Collins: Diva نیز به ایفای نقش پرداخت.[۲۶][۲۷]
در سال ۱۹۹۸، شبکهٔ ویاچوان نخستین کنسرت سالانهٔ VH1 Divas را با حضور ماریا کری، آریتا فرانکلین، سلین دیون، گلوریا استفان و شانیا تواین برگزار کرد.[۲۸] در کنسرتهای بعدی نیز هنرمندانی همچون ویتنی هیوستون، شِر، تینا ترنر، دایانا راس و دستینیز چایلد حضور یافتند.[۲۸]
از آوریل ۱۹۹۹، دبلیودبلیوئی از اصطلاح «دیوا» برای اشاره به کشتیگیران زن خود استفاده میکرد.[۲۹] این اصطلاح در سال ۲۰۱۶ کنار گذاشته شد و عنوان «زنانِ دبلیو دبلیو» جایگزین شد.[۲۹]
جستارهای وابسته
[ویرایش | اشتراکگذاری]پانویس
[ویرایش | اشتراکگذاری]- ↑ How to Be a Diva
منابع
[ویرایش | اشتراکگذاری]- ↑ "Mariah Carey Proves She's a Diva With Bottle Cap Challenge". Time. 8 July 2019. Archived from the original on 9 ژوئیه 2019. Retrieved February 19, 2020.
- ↑ Eskridge, Sonya (July 31, 2017). "The Diva Has Returned: Aretha Franklin Reveals Stunning Weight Loss". Hello Beautiful. Retrieved August 4, 2017.
- ↑ "The Ultimate Diva: Mariah Carey". Paper. March 27, 2015. Archived from the original on November 3, 2016. Retrieved February 19, 2020.
- ↑ Rambarran, Shara (2023). 'Proceed with Caution': Mariah Carey - The Ultimate Diva in Popular Music and Culture? in Diva: Feminism and Fierceness from Pop to Hip-Hop. ed. by Fairclough, K. , Halligan, B. , Hodges Persley, N. , Rambarran. , S. New York: Bloomsbury. ISBN 978-1-5013-6825-7.
- ↑ "Kratka imena koja nisu u top 50, a imaju posebno značenje". www.index.hr (in Croatian). Retrieved 2024-09-22.
- ↑ "diva | Origin and meaning of diva by Online Etymology Dictionary". www.etymonline.com.
- ↑ مجلهٔ Time در شمارهٔ ۲۱ اکتبر ۲۰۰۲ خود نوشت: «در اصل، واژهٔ دیوا برای خوانندگان بزرگ زن اپرا، که تقریباً همیشه سوپرانو بودند، به کار میرفت.»
- ↑ Warrack, John and West, Ewan (1992), The Oxford Dictionary of Opera
- ↑ ""Glee" Stars Pick Their Favorite Songs for All-Madonna Episode". Rolling Stone. November 12, 2009. Retrieved February 27, 2022.
- ↑ "Vamps, camps and archetypes: gay men, the diva phenomenon and the inner feminine" بایگانیشده در سپتامبر ۴, ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine by Andrew Milnes (2002)
- 1 2 3 4 "Diva: criticism or compliment?". Welsh National Opera (WNO). Retrieved January 5, 2022.
- ↑ Eskridge, Sonya (July 31, 2017). "The Diva Has Returned: Aretha Franklin Reveals Stunning Weight Loss". Hello Beautiful. Retrieved August 4, 2017.
- ↑ "Ariana Grande Opens Up About How Being Labeled A Diva F*Cked Her 'Up A Little Bit'". ELLE. 13 May 2020. Retrieved January 5, 2022.
- ↑ Bogursky, Sasha (October 16, 2013). "'The Voice' recap: Cher's diva antics exposed as contestants deliver intense performances". Fox News Channel. Retrieved January 18, 2016.
- ↑ "Christina Aguilera's 7 Best Diva Moments". Bustle. 19 May 2015. Retrieved July 28, 2021.
- 1 2 3 "Best Pop Divas of All Time". Live 365. August 2018. Retrieved January 5, 2021.
- ↑ "Madonna: An American life". NBC News. April 29, 2003. Retrieved February 27, 2022.
- ↑ ""Glee" Stars Pick Their Favorite Songs for All-Madonna Episode". Rolling Stone. November 12, 2009. Retrieved February 27, 2022.
- ↑ "Meghan Markle and Mariah Carey Want To Reclaim The Positivity Behind The Word 'Diva'". Grazia. 31 August 2022. Retrieved January 2, 2023.
- ↑ Hirsch, Lily E. (2023). Can't Stop the Grrrls: Confronting Sexist Labels in Pop Music from Ariana Grande to Yoko Ono. Lanham: Rowman & Littlefield. pp. 146–148. ISBN 978-1-5381-6906-3.
- ↑ Zacharek, Stephanie (15 May 1992). "Diva". Entertainment Weekly. Retrieved 18 July 2021.
- ↑ Promis, Jose F. "Funky Divas – En Vogue". AllMusic. Retrieved May 26, 2017.
- ↑ "Rap-Up TV: Bangladesh Reinvents Kelly Rowland And R. Kelly". Rap-Up. 2010-07-12. Archived from the original on 2012-10-16. Retrieved 2010-12-10.
- ↑ Sarah Brightman: Diva: The Singles Collection (in English), retrieved 2026-06-28
- ↑ Golby, Joel (17 August 2019). "Diva Forever: can a new reality show reveal the real Gemma Collins?". The Guardian (in English). Archived from the original on 17 August 2019. Retrieved 25 September 2021.
- ↑ "Gemma Collins: Diva Espana - what time is it on TV?". Radio Times. Archived from the original on 24 آوریل 2021. Retrieved 8 March 2020.
- ↑ "A fun read? Towie's Gemma Collins discusses her new guide to being a diva". The Irish News. 5 July 2018.
- 1 2 "VH1 Divas Live at 20: A Look Back at the Major Music Moment That Almost Never Happened". E!. 16 August 2018. Retrieved January 5, 2022.
- 1 2 WWE.com, Staff (April 3, 2016). "All-new WWE Women's Championship introduced at WrestleMania". WWE.com. Retrieved April 4, 2016.
کتابشناسی
[ویرایش | اشتراکگذاری]- Doane, Mary Anne (1991). Femmes Fatales: Feminism, Film Theory, Psychoanalysis. Routledge, New York. شابک ۹۷۸−۰−۴۱۵−۹۰۳۲۰−۲.
پیوند به بیرون
[ویرایش | اشتراکگذاری]- Crace, John (4 February 2006). "Who'd be an Opera diva?". The Guardian. Retrieved 17 August 2008.