دوگان‌سازی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

دوگان سازی (به انگلیسی: Reduplication) به فرایندی صرفی در زبان می‌گویند که در آن بخش یا تمام واژه‌ای عیناً تکرار می‌گردد. به عبارت دیگر، در این فرایند ساختواژی، یک هجا، یک تکواژ یا یک واژه مضاعف می‌شود.[۱]

انواع دوگان سازی[ویرایش]

دوگان سازی را می توان به دو نوع تقسیم کرد: دوگان سازی ناقص (به انگلیسی: Partial Reduplication) و دوگان سازی کامل (به انگلیسی: Full Reduplication). در دوگان سازی ناقص تنها بخشی از یک واژه تکرار می شود، اما در دوگان سازی کامل ، یک واژه تماماً تکرار می گردد.

دوگان ساخت[ویرایش]

به کلمه ای که از طریق فرایند صرفی دوگان سازی ساخته شده است در اصطلاح دوگان ساخت می گویند.

دوگان سازی در زبان فارسی[ویرایش]

از دوگان ساخت‌های متداول در زبان فارسی می‌توان به «چرت و پرت»، «چرند و پرند»، «دعوا معوا»، «طلا ملا»، «سبیل مبیل» و «رخت و پخت» اشاره کرد. در این مثال‌ها دوگان سازی ناقص صورت گرفته است، چون تنها بخشی از کلمه تکرار شده است. در قید «تند تند» و صفت «راهراه» دوگان سازی کامل رخ داده است چون تمام کلمه تکرار شده است تا واژه جدیدی شکل گیرد.

دوگان سازی در زبان انگلیسی[ویرایش]

از نمونه های دوگان ساخت در زبان انگلیسی می توان به واژگان helter-skelter به معنی «درهم برهم»، shilly-shally به معنی «فس فس کردن»، teensy-weensy به معنی «کوچولو موچولو» و hurly-burly به معنی «همهمه» اشاره کرد.[۲][۳]

دوگان سازی در زبان‌های دیگر[ویرایش]

در زبان تاگالوگ واژهٔ tatlo به معنی «آنجا» و کلمهٔ tatatlo به معنی «فقط آنجا» است. در زبان مالایی نیز واژهٔ anak به معنی «کودک» و کلمهٔ anak anak به معنی «کودکان» به کار می‌رود.[۱]

پیوند به بیرون[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ Richards, Jack C. et al, P. 310
  2. Fromkin, Victoria et al, P. 558
  3. Crystal, David, P. 391

منابع[ویرایش]

  • Richards, Jack C. et al, Dictionary of Language Teaching and Applied Linguitics, Longman, 1992.
  • Fromkin, Victoria et al, An Introduction to Language, USA: Boston, 2007.
  • Crystal, David, A Dictionary of Linguistics and Phonetics, 5th Edition, Blackwell Publishing, 2003.