دوکوتاهآغاز
| دوهجاییها | |
|---|---|
| ˘ ˘ | دوکوتاهه pyrrhic, dibrach |
| ˘ ¯ | بلندانجام iamb |
| ¯ ˘ | بلندآغاز trochee, choree |
| ¯ ¯ | دوبلنده spondee |
| سههجاییها | |
| ˘ ˘ ˘ | سهکوتاهه tribrach |
| ¯ ˘ ˘ | دوکوتاهانجام dactyl |
| ˘ ¯ ˘ | دوسوکوتاه amphibrach |
| ˘ ˘ ¯ | دوکوتاهآغاز anapaest, antidactylus |
| ˘ ¯ ¯ | دوبلندانجام bacchius |
| ¯ ¯ ˘ | دوبلندآغاز antibacchius |
| ¯ ˘ ¯ | دوسوبلند cretic, amphimacer |
| ¯ ¯ ¯ | سهبلنده molossus |
| برای چهارهجاییها مقاله رکن را ببینید. | |
دوکوتاهآغاز (ἀνάπαιστος) (در انگلیسی: anapaest، همچنین بهصورت anapæst یا anapest و نیز با نام antidactylus[۱]) گونهای از پایههای عروضی در شعر رسمی است. در وزنهای کمیِ کلاسیک از دو هجای کوتاه و سپس یک هجای بلند تشکیل میشود؛ در وزنهای تکیهای، از دو هجا بیتکیه و سپس یک هجای پرتکیه ساخته میشود. میتوان آن را وارونهٔ دوکوتاهانجام دانست.[۲][۳][۴][۵]
بهسبب درازای خود و پایانیافتن بر هجای پرتکیه، دوکوتاهآغاز زمینهٔ قافیههای نیرومند و آهنگی روان میآفریند و به شاعر امکان میدهد تا سطرهایی بلند و پیچیده با تودرتوییهای فراوان بسراید.[۶]
جدای از کاربرد مستقل، دوکوتاهآغاز گاهی در شعر بلندانجامی جانشین میشود. در پنجپایهای بلندانجام سختگیرانه، دوکوتاهآغاز کمیاب است، اما در گونههای آزادتر از این وزن، همچون نمایشنامههای واپسین شکسپیر یا شعر غنایی سدهٔ نوزدهم، بیشتر دیده میشود.
نمونهها
[ویرایش]سهپایهای
[ویرایش]نمونهای در شعر ویلیام کوپر «ابیات پنداشتهشده از زبان الکساندر سلکرک» (۱۷۸۲) در وزن سهپایهای دوکوتاهآغاز:
- I must finish my journey alone
چهارپایهای
[ویرایش]نمونهٔ چهارپایهای دوکوتاهآغاز در «ملاقات با سنت نیکلاس» اثر کلمانت کلارک مور (۱۸۲۳):
- Twas the night before Christmas and all through the house
و نیز در شعر لرد بایرون «ویرانی سنحاریب»:
- The Assyrian came down like a wolf on the fold
- And his cohorts were gleaming in purple and gold
- And the sheen of their spears was like stars on the sea
- When the blue wave rolls nightly on deep Galilee.
ششپایهای
[ویرایش]نمونهای پیچیدهتر در آوارگیهای ئوشین (۱۸۸۹) اثر ویلیام باتلر ییتس است. او دوکوتاهآغاز و بلندپایان را در سطرهای ششپایهای در هم میآمیزد و سطری بسیار بلند میآفریند:
- Fled foam underneath us and 'round us, a wandering and milky smoke
- As high as the saddle-girth, covering away from our glances the tide
- And those that fled and that followed from the foam-pale distance broke.
- The immortal desire of immortals we saw in their faces and sighed.
این آمیختگی از شاخصههای شعر سدهٔ نوزدهم، بهویژه در آثار الگرنون چارلز سوینبرن است، همچون پیروزی زمان (۱۸۶۶) یا بخشهایی از آتالاتا در کالیدون (۱۸۶۵). او همچنین شعرهایی بهطور کامل در وزن دوکوتاهآغاز سروده است، از سهپایهای («دولورس») تا هشتپایهای («مارس: سرودی»).
هفتپایهای
[ویرایش]ترانهٔ "در طیارهای بر فراز دریا"[۷] از گروه نیوترال میلک هتل (اواخر سدهٔ بیستم) بیشتر در وزن هفتپایهای دوکوتاهآغاز سروده شده است.
- What a beautiful face
- I have found in this place
- That is circling all 'round the sun
- What a beautiful dream
- That could flash on the screen
- In a blink of an eye and be gone from me
- Soft and sweet
- Let me hold it close and keep it here with me
شعر طنزآمیز
[ویرایش]بیشترین کاربرد دوکوتاهآغاز در شعر انگلیسی در قالب طنز است: پایهٔ لیمریک، شعر شکار جانور شگفتانگیز (۱۸۷۶) از لوئیس کارول، کتاب بیمعنایی (۱۸۴۶) از ادوارد لیر، گربههای اهل عمل (۱۹۳۹) اثر تی. اس. الیوت، و بسیاری از کتابهای دکتر زوس.
منابع
[ویرایش]- ↑ این واژه از زبان یونانی ἀνάπαιστος، anápaistos، به معنای «باززدهشده» میآید که در بافت شعری به معنای «دوکوتاهانجام وارونه» است.
- ↑ ἀνάπαιστος. Liddell, Henry George; Scott, Robert; A Greek–English Lexicon at Perseus Project
- ↑ The Oxford Companion to English Literature 7th Ed. (2009)
- ↑ Oxford English Dictionary 2nd Ed. (1989)
- ↑ The Oxford Dictionary of Literary Terms (2008)
- ↑ Encyclopædia Britannica (2011)
- ↑ In the Aeroplane Over the Sea
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Anapaest». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۲۴ اوت ۲۰۲۵.