دوموس اورئا (خانهٔ زرین)

دوموس اورئا
Domus Aurea
بقایای دوموس اورئا در تپهٔ اسکویلین
اطلاعات کلی
سبک معماری	معماری روم باستان
موقعیت	رم، ایتالیا
کشور	ایتالیا
آغاز ساخت	64 میلادی
پایان	حدود 68 میلادی
مالک	نرون
مساحت زیربنا	حدود ۲۵۰ هکتار
طراحی و ساخت
معمار	سوروس و سلر

دوموس اورئا (لاتین: Domus Aurea، به معنی «خانهٔ زرین») کاخی مجلل در رم باستان بود که به دستور نرون، امپراتور روم، پس از آتش‌سوزی بزرگ سال ۶۴ میلادی ساخته شد. این مجموعهٔ عظیم نه تنها اقامتگاه سلطنتی بلکه نمادی از قدرت، تجمل و جاه‌طلبی نرون بود.

دوموس اورئا با باغ‌ها، دریاچهٔ مصنوعی، تالارهای مرمری و تزئینات پر زرق‌وبرق خود، یکی از شگفت‌انگیزترین کاخ‌های امپراتوری روم به شمار می‌آمد. بسیاری از بخش‌های آن پس از مرگ نرون تخریب یا با بناهای دیگر پوشانده شد، اما بقایای آن همچنان در رم باقی است و امروزه یکی از مهم‌ترین محوطه‌های باستان‌شناسی شهر محسوب می‌شود.

تاریخچه

پس از آتش‌سوزی بزرگ سال ۶۴ میلادی، بخش بزرگی از رم ویران شد. نرون فرصت را غنیمت شمرد و دستور ساخت کاخی بزرگ و مجلل داد. دو معمار مشهور، سوروس و سلر، مأمور طراحی این مجموعه شدند.

دوموس اورئا شامل تالارها، باغ‌ها، دریاچهٔ مصنوعی و یک مجسمهٔ عظیم برنزی از نرون به ارتفاع بیش از ۳۰ متر بود که به «کلوسوس نرونیس» معروف شد. این بنا بیش از ۲۵۰ هکتار وسعت داشت و تپه‌های پالاتین، اسکویلین و اوپین را در بر می‌گرفت.

پس از خودکشی نرون در سال ۶۸ میلادی، جانشینان او از جمله وسپاسیان، کاخ را متروک کرده و بخش‌هایی از آن را تخریب کردند. در محل دریاچهٔ مصنوعی نرون، کولوسئوم ساخته شد که نام آن از همان «کلوسوس نرونیس» گرفته شده است.

معماری

دوموس اورئا شاهکاری از مهندسی و هنر روم بود. سقف‌ها و دیوارها با مرمر، طلا، عاج و جواهرات تزئین شده بود. اتاق‌های غذاخوری گردان، تالارهای وسیع و حمام‌های مجلل بخشی از این کاخ بودند.

یکی از ویژگی‌های مهم دوموس اورئا، نقاشی‌های دیواری و تزیینات ظریف آن بود. این نقاشی‌ها که بعدها به «گروتسک» معروف شدند، الهام‌بخش هنرمندان رنسانس چون رافائل و میکلانژ شدند.

کشف مجدد

برای قرن‌ها، دوموس اورئا زیر خاک مدفون بود. در اواخر قرن پانزدهم میلادی، هنرمندان رنسانس به طور اتفاقی به تونل‌های آن دست یافتند و نقاشی‌های دیواری شگفت‌انگیز را مشاهده کردند. این کشف تأثیر عمیقی بر هنر رنسانس گذاشت.

حفاری‌های علمی از قرن نوزدهم آغاز شد و همچنان ادامه دارد. امروزه بخشی از این مجموعه برای بازدید عمومی باز است، هرچند شرایط حفاظتی آن به دلیل رطوبت و فرسایش دشوار است.

اهمیت فرهنگی

دوموس اورئا به‌عنوان نمادی از تجمل و افراط نرون در تاریخ ثبت شده است. این کاخ همچنین در تاریخ هنر و معماری اهمیت بسزایی دارد زیرا نوآوری‌های معماری آن مانند گنبدهای بزرگ و نقاشی‌های دیواری به الگویی برای دوران‌های بعدی بدل شد.

گالری

• 
  نمایی از بقایای دوموس اورئا
• 
  مجسمه مرتبط با دوموس اورئا
• 
  نقشهٔ عمومی بنا
• 
  دید پانورامیکی از بنا
• 
  نمای اتاق هشت‌ضلعی داخلی

جستارهای وابسته

• نرون
• کولوسئوم
• معماری روم باستان

منابع

• Ball, Larry F. The Domus Aurea and the Roman Architectural Revolution. Cambridge University Press, 2003.
• Beard, Mary. The Fires of Vesuvius: Pompeii Lost and Found. Harvard University Press, 2008.
• Encyclopaedia Britannica, "Domus Aurea".

پیوند به بیرون

• Domus Aurea – Official site