دور کوریگالزو
زیگورات دور کوریگالزو | |
| مکان | استان بغداد، عراق |
|---|---|
| منطقه | میانرودان |
| گونه | سکونتگاه |
| تاریخ | |
| ساختهشده | اواخر سده ۱۵ (پیش از میلاد) |
دور کوریگالزو (عَقَرْقُوف امروزی در استان بغداد، عراق) شهری در جنوب بین النهرین، در نزدیکی تلاقی رودهای دجله و دیاله، در حدود 30 کیلومتری غرب مرکز بغداد بود. توسط پادشاه کاسی بابل، کوریگالزو یکم (درگذشته حدود 1375 قبل از میلاد) تأسیس شد و پس از سقوط سلسله کاسی ها (حدود 1155 قبل از میلاد) متروک شد. این شهر از چنان اهمیتی برخوردار بود که در فهرستهای نامهای جغرافیایی معبد تدفینی فرعون مصر، آمنحتپ سوم (حدود ۱۳۵۱ پیش از میلاد) در کوم الهتان آمده است.[۱] پیشوند دور یک اصطلاح اکدی به معنای «قلعه» است، در حالی که گمان میرود نام سلطنتی کاسیها، کوریگالزو، به معنای «چوپان کاسیها» بوده باشد.[۲][۳] سنت نامگذاری شهرهای جدید به نام دور به دوره بابلی قدیم برمیگردد که نمونهای از آن دور-آمی-دیتانا است. این شهر شامل یک زیگورات و معابد اختصاص داده شده به خدایان بینالنهرین و همچنین یک کاخ سلطنتی با مساحت ۴۲۰۰۰۰ متر مربع بود.
زیگورات عقرقوف، با ارتفاع حدود ۵۲ متر، قرنهاست که یک بنای باستانی بسیار دیدنی بوده است. برای کاروانهای شتر و ترافیک جادهای مدرن، این زیگورات به عنوان نشانهای از نزدیکی به بغداد عمل میکرده است. به دلیل دسترسی آسان و نزدیکی عقرقوف به بغداد، این مکان یکی از پربازدیدترین و شناختهشدهترین مکانهای عراق بوده است. بازدیدکنندگان غربی از قرن هفدهم به بعد، اغلب زیگورات را با برج بابل اشتباه میگرفتند.
تأسیس
[ویرایش | اشتراکگذاری]دور کوریگالزو توسط کوریگالزوی یکم، پادشاه کاسی بابل در قرن ۱۴ پیش از میلاد به وجود آمد و پس از سقوط سلسلهٔ کاسیان بابل رها شد.
احتمال میرود که این زیگورات در اوایل قرن ۱۴ پیش از میلاد یا اواخر قرن ۱۵ پیش از میلاد ساخته شدهاست. حمدالله مستوفی گوید: «تل عقرقوف کیکاوس ساخت بعضی او را نمرود شمارند آنرا به سبب آن ساخت که چون ابراهیم را در آتش انداخته بود آنجا بر رفت...»[۴]
اهمیت
[ویرایش | اشتراکگذاری]این شهر در طول حاکمیت کوریگالزو، به عنوان پایتخت بابل و کاسیها یا حداقل به عنوان یک شهر مهم در تمام آن دوران بود. دور کوریگالزو بهطور مداوم تا سقوط سلسلهٔ کاسی بابل، در اواخر قرن ۱۲ پیش از میلاد، یک شهر با اهمیت استراتژیک و بازرگانی بود.
وجه تسمیه
[ویرایش | اشتراکگذاری]پیشوند دور- به معنای «قلعه» است. در حالی که نام کاسی سلطنتی کوریگالزو نام مؤسس این شهر بود (کوریگالزو یکم).
زیگورات عقرقوف
[ویرایش | اشتراکگذاری]
زیگورات عقرقوف یک زیگورات در شهر دور کوریگالزو است که به رغم گذشت زمان زیاد از تأسیس آن، به خوبی ظاهر خود را حفظ کردهاست. ارتفاع این زیگورات حدود ۵۲ متر است. این زیگورات میان قرنهای ۱۵ و ۶ پیش از میلاد (حتی بعد از سقوط سلسله) فعال بود. در زمانی که حتی این شهر رها شده بود. این زیگورات، تنها زیگورات مهم فعال در دورهٔ بابل نو نیز بود. در حد فصل قرون ۹ و ۱۴ میلادی، از این زیگورات به عنوان یک محل برای کفن و دفن اعراب نیز استفاده میشد.
خطرات
[ویرایش | اشتراکگذاری]تا قرن گذشته این شهر در معرض سیلابهای فصلی بود.
سایت آبی
[ویرایش | اشتراکگذاری]یک سایت آبی در غرب این شهر وجود داشت که بوسیلهٔ کانال ئیسا که با کانال پتی انیلیل مرتبط بود به آبهای فرات متصل بود.
پژوهشها
[ویرایش | اشتراکگذاری]پژوهشها دربارهٔ این شهر از سال ۱۸۱۱ میلادی آغاز شد. در سال ۱۸۳۷ توسط فرانسیس راودون مورد بازدید و بررسی قرار رفت. در همان سال نام عقرقوف (که بعدها باعنوان: عَکِرکوف، عَگِرکوف یا عَکَرکوف) نامگذاری شد. نام دور کوریگالزو نیز توسط هنری راولینسون کشف و شناسائی شد.
حفاریها
[ویرایش | اشتراکگذاری]حفاریها از سال ۱۹۴۲ تا ۱۹۴۵ توسط طاها باقر و سیتون لوید با یک حفاری مشترک توسط اداره کل باستانی استانهای عراق و دانشکدهٔ باستانشناسی بریتانیا در دور کوریگالزو انجام شد. بیش از ۱۰۰ قرص صورتی در آنجا پیدا و به موزهٔ ملی عراق تحویل داده شد.
حفاریها شامل زیگورات عقرقوف، معبد دور کریگالزو و بخشی از کاخ کوریگالزوی دوم بود. اداره کل امور باستانی در عراق در دههٔ ۱۹۷۰، برخی از حفاریها را در اطراف زیگورات به عنوان بخشی از یک پروژهٔ بازسازی تحت نظر صدام ادامه داد.
منابع
[ویرایش | اشتراکگذاری]- ↑ Edel, E./M. Görg (2005): Die Ortsnamenlisten im nördlichen Säulenhof des Totentempels Amenophis' III. Ägypten und Altes Testament 50. Wiesbaden
- ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref> غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامBrinkman1977وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ Balkan, K. (1954): Kassitenstudien 1. Die Sprache der Kassiten. AOS 37.
- ↑ لسترینج، گای (۱۳۹۳). جغرافیای تاریخی سرزمین های خلافت شرقی. تهران: علمی و فرهنگی. ص. ۷۲. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۴۴۵-۱۰۵-۸.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده)
- Taha Baqir, Aqar Quf, Directorate General of Antiquities in Baghdad, 1959
- O. R. Gurney, Texts from Dur-Kurigalzu, Iraq, vol. 11, no. 1, pp. 131–149, 1949
- O. R. Gurney, Further Texts from Dur-Kurigalzu, Sumer, vol. 9, pp. 21–34, 1953
- Tomabechi, Yoko. "Wall Paintings from Dur Kurigalzu." Journal of Near Eastern Studies 42 (1983): 123-131.
- Kühne, Harmut. "'Aqar Quf". The Oxford Encyclopedia of Archaeology in the Near East. Oxford, 1997. Vol. I, pp. 156–157.
- A. Al-Khayyat, Aqar Quf. Capitale des Cassites, Dossiers d'Archéologie, no. 103, pp. 59–61, 1986
- T Clayden, Moulded Mud-Brick at Dur Kurigalzu, Al-Rafidan, vol. 21, pp. 71–83, 2000
- Kramer, S. N. , Baqir, M. A. and Levy, S. J. , Fragments of a diorite statue of Kurigalzu in the Iraq Museum, Sumer, vol. 4, pp. 1–38, 1948
- Niek Veldhuis, Kurigalzu'S Statue Inscription بایگانیشده در ۴ مارس ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine, Journal of cuneiform studies, vol. 60, pp. 25–51, 2008
- The Collapse of a Complex State, A Reappraisal of the End of the First Dynasty of Babylon 1683-1597 B.C. , Seth Richardson, dissertation, Columbia University, 2002
- The Kassites of Ancient Mesopotamian: Origins, Politics, and Culture, Walter Sommerfield, vol 2 of J. M. Sasson ed. "Civilizations of the Ancient Near East", Charles Scribner's Sons, 1995