دودکش جن

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

در جغرافیا به ستونی از رسوبات آبرفتی که در زیر تخته‌سنگی قرار گرفته است و اطراف آن براثر عمل فرسایش از بین رفته است دودکش جن گفته می‌شود.

دودکش‌های جن، کوه‌سرها یا مناره‌های سنگی نازک و بلندی هستند که از زیر یک حوضچه خشک و بایر یا زمین سنگلاخ و بدبوم بیرون آمده‌اند. این دودکشهای زمین‌شناختی که ممکن است از ۱/۵ تا ۴۵ متر بلندا داشته باشند، معمولاً دربردارنده سنگهای نرم هستند که بر روی آن سنگهای سخت‌تر و کمترفرسوده‌ای قرار گرفته که این خود آنها را در برابر عناصر فرساینده نگهداری می‌کند.

این پدیده عموماً در سنگ‌های رسوبی یا سنگ‌های آتشفشانی دیده می‌شود.

شکل دودکش، در واقع نوعی سنگ قارچی‌شکل است که براثر فرسایش پدید آمده و به مناره‌ای بلند و نازک می‌ماند که سنگ دیگری روی آن قرار گرفته است.[۱]

این پدیده بیشتر در آمریکا دیده می‌شوند. تصاویر آنها در «برایس کنیون» بسیار مشهور است. در غرب رودخانهٔ می‌سی‌سی‌پی و شرق کوه‌های راکی آمریکا و کانادا هم دیده شده‌اند. در کپه داغ‌های ترکیه مردم در درون آن‌ها زندگی می‌کنند. در بخش فرانسوی کوه‌های آلپ، در صربستان و تایوان نیز وجود دارند. دودکش پری در روستای «وردیج» (نزدیک منطقه وردآورد) در استان تهران هم نمونه‌هایی دارد.[۱] اما شناخته شده‌ترین آن در ایران در شهرستان ماهنشان زنجان که مردم محلی آن را «دودکش جن» نام گذاشته‌اند.[۱] تعداد قابل توجهی از آن نیز در محور میناب-جاسک وجود دارد.[۲]

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ «جن و پری در زنجان!». ایسنا، ۴ تیر ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۲۰ دی ۱۳۹۵. 
  2. انجمن ایرانی ژئومورفولوژی. «گزارش کارگاه میدانی مکران غربی و زاگرس شرقی- قسمت پانزدهم». کانال تلگرام ژئومورفولوژی. بهمن 1395.