دهستان ریوند

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
دهستان ریوند
اطلاعات کلی
کشور  ایران
استان خراسان رضوی
شهرستان نیشابور
بخش بخش مرکزی شهرستان نیشابور
مرکز دهستان شادمهرک (شهمیر)
جمعیت ٨٨٣٥ نفر
ارتفاع مرکز
از سطح دریا
۱۱۰۰ متر
پیش‌شمارهٔ
تلفنی
مرکز
۰۵۱
وب‌گاه -
دهستان ریوند بر ایران واقع شده‌است
دهستان ریوند

مختصات: ۳۶°۱۰′۲۱″ شمالی ۵۸°۴۵′۵۱″ شرقی / ۳۶.۱۷۲۵۰۷° شمالی ۵۸.۷۶۴۲۸۹° شرقی / 36.172507; 58.764289

رِیْوَنْد؛ دهستانی از توابع بخش مرکزی شهرستان نیشابور در استان خراسان رضوی ایران است. این ناحیه به خاطر بناهای تاریخی گنبدهای آجرین مهرآباد و همچنین پیوند با ریوند باستانی نیشابور، از سرشناسی و شهرت برخوردار است.

موقعیت جغرافیایی[ویرایش]

دهستان رِیْوَنْد؛ در محدوده عرض ′4°36 تا ′14°36 شمالی و طول ′35°58 تا ′48°58 شرقی، واقع شده است.[۱][۲] این دهستان، با مساحت ٨/٢٣٨ كيلومتر مربع، به مرکزیت شادمهرک، از توابع بخش مرکزی شهرستان نیشابور است.[۳] ریوند در جبهه جنوب و جنوب غربی شهر نیشابور، گسترده شده است. خط راه‌آهن، در محدوده شمالی؛ جاده نیشابور - تهران، در محدود غربی؛ و رودخانه فصلی کال شور در محدوده جنوبی، سه عارضه شاخصی هستند که این دهستان را در میان گرفته‌اند.[۴] واحدهای جغرافیایی-سیاسی همجوار دهستان ریوند عبارتند از: دهستان مازول، در جبهه شمالی؛ دهستان درب‌‌قاضی در جبهه شرقی؛ دهستان عشق‌آباد (بخش میان‌جلگه) در جبهه جنوبی؛ و دهستان تحت جلگه (بخش مرکزی شهرستان فیروزه).[۵][۶]

نام‌شناخت و پیشینه[ویرایش]

واژه رِیْوَنْد، به معنی دارنده جلال و شکوه و فروغ[۷]، دگرگونی‌یافته واژه رَئِوَنت از زبان اوستایی به پهلوی است.[۸] در کتاب اوستا و متون پهلوی؛ رئونت یا ریوند، نام کوهی است در نیشابور که به سبب آتشکده بزرگ آذربرزین مهر که در آن بوده، شهرت یافته است.[۹][۱۰][۱۱][۱۲][۱۳] ریوند به عنوان یک نام جغرافیایی در سرتاسر دوران‌های تاریخ نیشابور حضور داشته و در منابع مختلف تاریخی و جغرافیایی؛ این نام بر کوه، ربع، شهر و بلوکی در جغرافیای تاریخی این منطقه، بازیابی می‌گردد.[۱۴] در نگاهی کلی به منابع جغرافیایی و تاریخی قدیم؛ ریوند، منطقه‌ای است که از شهر نیشابور آغاز شده و در جهات مختلف، تا مرزهای ولایت‌های طوس و بیهق و بُشت، گسترده شده و مرکز آن، شهر یا قریه‌ای به همین نام (ریوند) بوده است.[۱۵] ریوند دوره اسلامی، خاستگاه عالمان و مشایخ حدیث، همچون: سهل بن احمد ریوندی (ابوسعید مزکّی) و محمد بن احمد ریوندی (ابوبکر شافعی نیشابوری)، ابراهیم بن احمد بن محمد بن عبدالله ریوندی است.[۱۶][۱۷] دهستان ریوند (در تقسیمات جغرافیایی معاصر)، بخشی از ریوند تاریخی است که از یک سوی؛ پیوسته به شهر نیشابور است و از سوهای دیگر؛ ولایت‌های طوس و بیهق و بشت آن را در میان گرفته‌اند.[۱۸][۱۹] در گویش نیشابوری، ریوند با «ر» مکسور و به صورت (Reyvand = رِیْوَنْد) بیان می‌شود.[۲۰][۲۱]

جمعیت و سکونتگاه‌ها[ویرایش]

بر پایه سرشماری ١٣٩٠، دهستان ریوند سکونتگاه ٢٦٠٢ خانوار مشتمل بر ٨٨٣٥ نفر بوده[۲۲] بنابراین، تراکم نسبی این دهستان ٣٦.٩ نفر در هر کیلومتر مربع می‌باشد. همچنین این دهستان، دارای ٨٦ آبادی مشتمل بر ٤٤ آبادی داری سکنه و ٤٢ آبادی خالی از سکنه است.[۲۳]

آبادی‌های دارای سکنه[ویرایش]

آبادی‌های مسکونی دهستان ریوند، بر پایه سرشماری ١٣٩٠ و به ترتیب حروف الفبا و با یادکرد جمعیت عبارتند از: آب جقان (١١٢)؛ آرزومنده (٨٠)؛ آهنگران (٢٤٩)؛ اسلامیه (٤٥)؛ اله‌جگرد (٦١)؛ انجیدن (١٧٦)؛ بلقشه (١١١)؛ حسین‌آباد مختاری (٥٢)؛ حشمتیه (ذکر نشده)؛ حکیم‌آباد (١٦١)؛ ده‌حبه (١٠٥)؛ ده‌داروغه (١٢٦)؛ دهنو (١٠٤)؛ رحیم‌آباد (١٥٦)؛ روح‌آباد (١١٦)؛ سمرجان (ذکر نشده)؛ شادمهرک/مهرآباد (٧٥٧)؛ شاه‌آباد (ذکر نشده)؛ شاه‌آباد حسینی (ذکر نشده)؛ شفیع‌آباد (٢٩)؛ شمس‌آباد (١٢٠)؛ شمسیه (١٤١)؛ صالح‌آباد (١٦٢)؛ صومعه (٦٣)؛ طاهرآباد (٣٥)؛ علی‌آباد تکه (٥٩)؛ فرخ‌آباد (٨٦)؛ فیض‌آباد (ذکر نشده)؛ قاسم‌آباد (ذکر نشده)؛ قبد (٥٣)؛ کارجیج (١٦١)؛ گلشن (٣٧٦)؛ لطف‌آباد (١٠٢٧)؛ مبارکه (١٥٩٧)؛ محمدآباد (١٢٥)؛ محیط‌آباد (١٠٢٠)؛ مسیح‌آباد (ذکر نشده)؛ مظفرآباد (١٥٣)؛ ملکنده (١٥٧)؛ میرآباد (١٣٩)؛ نصرآباد (ذکر نشده)؛ هاشم‌آباد سلطانی (٨٢)؛ هلالی (٨٥٨)؛ هندآباد/حنط‌آباد (٣٤).[۲۴]

آبادی‌ها در منابع قدیم‌تر[ویرایش]

افزون بر آبادی‌هایی که در بالا آمد؛ در منابع قدیم‌تر، از آبادی‌های دیگری نیز در دهستان ریوند نام برده‌اند که (به ترتیب الفبا) عبارتند از: آبگینه، اردسمان، ارغشنه، الامیه، اله‌آباد، باغات دستگردان، باطان، بکاول، بوالحسنی، بیرم‌آباد، جغرتی (جغراتیجیران، چهاربرج، حاجی‌آباد، ‌حسن‌آباد خرابه، خضرآباد، خمار، داودآباد، دالاسان، دستگردان، دلقند، ده‌جوری، ده‌حاجی، ده‌زرگر، ده‌لاری، دهنو سربر، دیگلانی، دین‌علی، رحمت‌آباد، رمان، سعدآباد، سمرجان، سیاوش، شاداب، شریف‌آباد، عبدالله‌آباد، علی‌آباد شور، عین‌آباد، فرهاد، فیض‌آباد، قاضی‌آباد، گزاری، محسن‌آباد، محمدآباد مطلق، محمودآباد بازه، شایخ، معموری، معین‌آباد، موسی‌آباد، مهتاب‌آباد، میان‌آباد، نجم‌آباد، نصرآباد، نوکاریز، نیم‌ایستگاه و هلوله.[۲۵][۲۶]

شبکه‌ راه‌ها[ویرایش]

شبکه راه‌های دهستان ریوند در برگیرنده راه‌های شوسه و آسفالته می‌باشد. راه‌های شوسه، مواصلات محلی آبادی‌ها و اماکن دهستان را بر عهده دارند. شبکه راه‌ها در بخش شمالی دهستان که بیشترین آبادی‌ها در آن استقرار یافته‌اند دارای تراکم بالایی است و با نزدیک شدن به بخش‌های جنوبی‌تر، از تعداد آبادی‌ها و همچنین تراکم شبکه راه‌ها کاسته می‌شود.[۲۷][۲۸] دهستان ریوند، در جنوب شهر نیشابور گسترده شده و با در بر گرفتن جاده مواصلاتی نیشابور به کاشمر، از موقعیت ممتاز مواصلاتی در منطقه جنوب دشت نیشابور برخوردار است. جاده بین‌شهری نیشابور به کاشمر که با گذر از کران روستاهای مبارکه، شادمهرک، علی‌آباد، شفیع‌آباد، محمدآباد و صومعه، وارد بخش میان‌جلگه شده و سرانجام به شهر کاشمر می‌رسد مهم‌ترین راه مواصلاتی در شبکه راه‌های دهستان ریوند می‌باشد.[۲۹][۳۰]

پراکنش آبادی‌ها[ویرایش]

پراکنش آبادی‌ها و تراکم استقرار سکونتگاه‌ها در گستره دهستان ریوند، به سوی ناحیه شمالی گرایش دارد به گونه‌ای که ٦٠ درصد از آبادی‌ها در ناحیه شمالِ عرض جغرافیایی '10°36 استقرار یافته‌اند و تمامی آبادی‌ها در ناحیه شرقِ ′40°58 شرقی استقرار یافته‌اند. بطور کلی؛ الگوی استقرار آبادی‌ها در این دهستان، نمایانگر پراکنشی فزاینده، از جنوب به شمال و از غرب به شرق می‌باشد. ناحیه جنوب غربی و باریکه جنوبی (نزدیک کال شور) دهستان، فاقد آبادی و سکونتگاه دائمی است.[۳۱]

توپوگرافی و خاک‌شناسی[ویرایش]

دهستان ریوند که در ناحیه مسطح میانی دشت نیشابور، گسترده شده، تابع جهت کلی شیب این دشت؛ دارای شیبی ملایم، از شمال (شرقی) به جنوب (غربی) می‌باشد.[۳۲] ارتفاع این ناحیه، با نزدیک شدن به کال شور، در یک‌‌سوم جنوب غربی سرزمین دهستان، به ١١٠٠ متر و کمتر از آن، میل پیدا می‌کند.[۳۳] این دهستان از دیدگاه ویژگی‌های خاک‌شناسی، در سه ناحیه قابل بررسی است: ١) ناحیه شمالی: نیمه شمالی سرزمین دهستان؛ دشت‌ دامنه‌ای با شیب ملایم و بدون پستی و بلندی، و فرسایش آبی. ٢) ناحیه جنوبی: قسمت اعظم نیمه جنوبی دهستان؛ دشت سیلابی با آبراهه‌های کم‌عمق موازی متوسط تا زیاد، و شوری و قلیاییت زیاد. ٣) باریکه جنوب غربی: حوزه کرانه رودخانه کال شور؛ دشت‌ دامنه‌ای نسبتا مسطح، بدون پستی و بلندی، و فرسایش آبی، با شوری و قلیاییت متوسط تا زیاد.[۳۴]

اقلیم و زمین‌شناسی[ویرایش]

اقلیم ریوند، جلگه‌ای[۳۵] و دارای آب و هوای معتدل است.[۳۶] بخش عمده اراضی دهستان، به جز باریکه جنوبی، دارای کاربری زراعتی آبی است؛ و باریکه جنوبی) تقریباً در میان عرض‌های ′4°36 تا ′7°36)، مرتعی و دارای پوشش گیاهی ٥ تا ٢٥ درصد است.[۳۷] از دیدگاه زمین‌شناسی؛ بیشتر اراضی دهستان (در میان عرض‌های ′7°36 تا ′14°36)، دربرگیرنده دشت سیلابی پهنه‌رسی (Floodplain Mudflat)؛ و در باریکه جنوبی (حوزه رودخانه کال‌شور؛ تقریباً در میان عرض‌های ′4°36 تا ′7°36)، متشکل از ماسه‌ بادبزنی و پادگانه‌های جوان‌تر (Younger Gravel Fans and Terraces) می‌باشد.[۳۸]

جاذبه‌های گردشگری و آثار تاریخی[ویرایش]

دهستان ریوند، در حومه جنوبی شهر نیشابور واقع شده؛ کشتزارها و زمین‌های گسترده کشاورزی و بافت مسکونی روستایی در میان آن، چشم‌انداز عمومی این دهستان می‌باشد. این دهستان چندین بنا و محوطه تاریخی و فرهنگی را در خود جای داده که مهم‌ترین آنها عبارتند از:

گنبد‌های آجرین مهرآباد[ویرایش]

مهم‌ترین اثر تاریخی و فرهنگی دهستان ریوند؛ در کناره شرقی جاده نیشابور به کاشمر، پس از روستای شادمهرک، دو بنای آجری تاریخی به فاصله کمی از یکدیگر قرار گرفته‌اند که به نام‌های مِهرَوا، مهرآباد و یا شَه‌میر (شه‌مهر) خوانده می‌شوند.[۳۹] وجود کلمه مهر در نام‌‌های محوطه، از ارتباط تاریخی آن‌ با دوران رواج آیین مهرپرستی خبر می‌دهد. پژوهشگران، کاربردهای گوناگونی همچون آرامگاهی، نیایشگاهی، ستاره‌شناسی (رصد)، و ... را به این بناها نسبت داده‌اند. چهارسو و دالان‌ها (راهروها و نقب‌ها)ی زیرزمینی که در زیر بنای گنبد قرار دارد بر جنبه‌های رازآمیز این بناهای کهن آجرین افزوده است.[۴۰] این بناهای دوگانه به نام گنبد بزرگ و گنبد کوچک مهرآباد شناخته می‌شوند:

گنبد آجری بزرگ مهرآباد[ویرایش]

این بنای زیبای تاریخی، با پلان هشت‌ضلعی و دهانه‌های بلندبالای خود، از داخل و خارج، نماسازی شده و مجسم گویایی از گنبد سلطان محمد خدابنده، با ابعاد کوچکتر را به بیننده القاء می‌کند. مصالح به کار رفته در این بنا در زیرسازی و دیوارها، آجرهای پخته است. قدمت این بنا به دوره سلجوقی می‌رسد. فائق توحیدی، باستانشناس پیشکسوت معاصر، در توصیف این بنا نوشته است: «گنبد آجری بزرگ مهرآباد؛ در نوع خود، یکی از شاهکارهای معماری به شمار می‌آید. نحوه‌ی آجرچینی و اجرای قوس‌ها و طاق‌ها و پلان آن در زمره‌ی یک کار بسیار موفق و قابل افتخار محسوب می‌گردد.» این بنا در تاریخ ١٣٥٦/١٠/٠٥ به شماره ١٥٤٩ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۴۱]

گنبد آجری کوچک مهرآباد[ویرایش]

این بنای آجرین تاریخی، از داخل دارای پلان مربع و از خارج دارای هشت ضلع می‌باشد. شواهد موجود گویای این است که این بنا بر روی یک بنای دیگر که مصالح آن، چینه و گل بوده است ساخته شده. نکته قابل توجه در این بنا، بزرگی بیش از حد فیلپوش‌ها و نورگیرها نسبت به دیواره‌های بنا است. سبک معماری در این بنا متناسب بوده و از سایر سبک‌های موجود در معماری دوره ایلخانیان پیروی می‌کند. این بنا با قدمت دوره ایلخانی در تاریخ ١٣٧٥/٠٧/٢٥ به شماره ١٨٠٤ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۴۲]

آستان امامزاده هلال[ویرایش]

این زیارتگاه، مشهور به «شاهزاده هلال» و «مزار هلالی»، در روستای هلالی در شمال دهستان ریوند واقع شده است. امامزاده هلال از نوادگان امام سجاد (علیه السلام) و بسیار مورد توجه اهالی است. بنای آرامگاه، بقعه‌ای به شکل هشت‌ضلعی و دارای دو مناره می‌باشد. زمین زیارتگاه بیش از پنج هزار متر مربع است.[۴۳]

تپه باستانی رحیم‌آباد[ویرایش]

این تپه در ١٠٠ متری شمال شرق روستای رحیم‌آباد از توابع دهستان ریوند واقع شده. یافته‌ها و بررسی‌های باستانشناسی بر مسکونی بودن این محوطه در گذشته، دلالت می‌نمایند. قدمت آثار تاریخی این محوطه به قرن ٤ تا ٧ هجری می‌رسد. این تپه باستانی در تاریخ ١٣٨/٠/٠٣ به شماره‌ ١٩١٢٦ در فهرست آثار ملی ایران، ثبت گردیده است.[۴۴]

تپه باستانی جیران[ویرایش]

این تپه باستانی در دهستان ریوند و در حاشیه جاده نیشابور-تهران قرار گرفته است. از ویژگی‌های این محوطه، مواد فرهنگی متنوع آن است که که نشانگر غنی بودن آن می‌باشد. این تپه باستانی که قدمت آن به دوره‌ اسلامی (قرن ٤ تا ٦ هجری) می‌رسد، در تاریخ ١٣٨٦/٠٣/٠٣ به شماره‌ ١٩١٩٦ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۴۵]

یخدان دولت‌آباد[ویرایش]

این بنای یخدان قدیمی، در یک کیلومتری غرب روستای دولت‌آباد دهستان ریوند واقع شده است. این بنا دارای پلانی مدور به ارتفاع ٨ متر، به قطر ٥/٣٢ متر و محیط داخل ٥/٢٤ متر، بوده و دارای ورودی کم‌خیز ضربی است. عمق این یخدان در حدود ٢ متر، و مصالح به کار برده شده در ساخت بنا، خشت با ملات و اندود کاه و گل است. این بنای یخدان قدیمی که قدمت آن به دوره‌ی قاجار می‌رسد، در تاریخ ١٣٨٤/١٢/٢٤ و به شماره‌ی ١٥٢٤٠ در فهرست آثار ملی ایران، ثبت شده است.[۴۶]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس‌ها[ویرایش]

  1. دفتر نقشه و اطلاعات مکانی مرکز آمار ایران – دفتر آمار و اطلاعات استانداری خراسان رضوی. نقشه‌های دهستان‌های کشور؛ دهستان ریوند، کد 0917040002. مرکز آمار ایران، ١٣٩٠. 
  2. «نقشه شبکه زهکشی دهستان ریوند». گروه نقشه و GIS معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان رضوی. بازبینی‌شده در ٦ آبان ١٣٩٥. 
  3. عباسعلی مدیح. نیشابور و استراتژی توسعه. نیشابور: شهر فیروزه، نوای غزل، ١٣٨٥. ص١٢٢. 
  4. دفتر نقشه و اطلاعات مکانی مرکز آمار ایران – دفتر آمار و اطلاعات استانداری خراسان رضوی. نقشه‌های دهستان‌های کشور؛ دهستان ریوند، کد 0917040002. مرکز آمار ایران، ١٣٩٠. 
  5. «نقشه تقسیمات «شهرستان نیشابور»». دفتر آمار و اطلاعات معاونت آمار و برنامه‌ریزی استانداری خراسان رضوی. بازبینی‌شده در ٦ آبان ١٣٩٥. 
  6. «نقشه تقسیمات «شهرستان فیروزه (نام قبلی: تحت جلگه)»». دفتر آمار و اطلاعات معاونت آمار و برنامه‌ریزی استانداری خراسان رضوی. بازبینی‌شده در ٦ آبان ١٣٩٥. 
  7. اوستا؛ کهن‌ترین سرودها و متنهای ایرانی. ترجمهٔ گزارش و پژوهش جلیل دوستخواه. تهران: انتشارات مروارید، ١٣٧٥. ج٢، ص٩٩٠. 
  8. پایتخت‌های ایران. ترجمهٔ به کوشش محمدیوسف کیانی. تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور، ١٣٧٤. ص٣٢٧. 
  9. خسرو قلی‌زاده. فرهنگ اساطیر ایرانی بر پایه متون پهلوی. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه، ١٣٩٢. ص٢٣١. 
  10. یشت‌ها. ترجمهٔ تفسیر و تألیف ابراهیم پورداود. تهران: انتشارات اساطیر، ١٣٧٧. ج٢، ص٣٣٠. 
  11. جهانگیر اوشیدری. دانشنامه مزدیسنا؛ واژه‌نامه‌ی توضیحی آیین زرتشت. تهران: نشر مرکز، ١٣٨٦. ص٢٩٩. 
  12. رستم شهزادی. واژه‌نامه پازند. تهران: موسسه فرهنگی انتشاراتی فروهر، ١٣٨٦. ص٨. 
  13. فرنبغ دادگی. بندهش. ترجمهٔ گزارنده مهرداد بهار. تهران: توس، ١٣٩٠. ص١٧٢. 
  14. سیدحسن مجتبوی. فرهنگ جغرافیای تاریخی نیشابور. نیشابور: دانشگاه آزاد اسلامی، ١٣٩٢. ص١١٩-١٢٠. 
  15. ابوعبدالله حاکم نیشابوری. تاریخ نیشابور. ترجمهٔ محمد بن حسین خلیفه نیشابوری، مقدمه و تصحیح و تعلیقات محمدرضا شفیعی کدکنی. تهران: آگه، ١٣٧٥. ص ٢١٤-٢١٥، ٢٨٢-٢٨٣. 
  16. سیدغلامرضا تهامی. فرهنگ اعلام تاریخ اسلام. تهران: شرکت سهامی انتشار، ١٣٨٥. ج٢، ص١١٣٨. 
  17. ابوعبدالله حاکم نیشابوری. تاریخ نیشابور. ترجمهٔ محمد بن حسین خلیفه نیشابوری، مقدمه و تصحیح و تعلیقات محمدرضا شفیعی کدکنی. تهران: آگه، ١٣٧٥. ص١٧٤،١٦٣،١٥٥. 
  18. «نشان ریوند در جغرافیای صورة‌الارض ابن حوقل». کارنامک ریوند. بازبینی‌شده در 6 آبان 1395. 
  19. «در قلمرو فیروزه‌ای ایرانشهر؛ رئونت، ریوند و کان فیروزه». کارنامک ریوند. بازبینی‌شده در ٦ آبان ١٣٩٥. 
  20. «رهیافتی بر جایابی برزین‌مهر؛ بازشناسی ریود بیهق و ریوند نیشابور». پورتال جامع اطلاع‌رسانی روزنه. بازبینی‌شده در ٦ آبان ١٣٩٥. 
  21. «چشم فیروزه‌ای بوم ریوند؛ شهر ریوند کجاست؟». کارنامک ریوند. بازبینی‌شده در ٦ آبان ١٣٩٥. 
  22. «نتایج سرشماری جمعیت خراسان رضوی سال ١٣٩٠». وبگاه مرکز آمار ایران. بازبینی‌شده در ٦ آبان ١٣٩٥. 
  23. «سالنامه آماری استان خراسان رضوی-١٣٩٠، فصل اول؛ سرزمین و آب و هوا». وبگاه استانداری خراسان رضوی. ص٧٥. بازبینی‌شده در ٦ آبان ١٣٩٥. 
  24. «نتایج سرشماری جمعیت خراسان رضوی سال ١٣٩٠». وبگاه مرکز آمار ایران. بازبینی‌شده در ٦ آبان ١٣٩٥. 
  25. «ایجاد و تشکیل تعداد ١٥ دهستان شامل روستاها، مزارع و مکانها در شهرستان نیشابور تابع استان خراسان؛ مصوبه شماره 117952ت917 در تاریخ ١٣٦٤/٠٤/١٠». سامانه قوانین وبگاه مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. بازبینی‌شده در ٦ آبان ١٣٩٥. 
  26. فریدون گرایلی. نیشابور؛ شهر فیروزه. نیشابور، ١٣٧٥. ص٦٩٥-٦٩٦. 
  27. «نقشه آبادیها و راههای دهستان ریوند». گروه نقشه و GIS معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان رضوی. بازبینی‌شده در ٦ آبان ١٣٩٥. 
  28. نقشه «دهستان ریوند». ترجمهٔ طراحی و ترسیم مجید انجیدنی. نیشابور: واحد فنی و مهندسی دهیاریهای بخش مرکزی نیشابور. 
  29. «اریوند، نامی پیشنهادی برای مهم‌ترین خیابان مواصلاتی جنوب نیشابور». وبگاه نی نیوز، ٢٦ تیر ١٣٩٣. بازبینی‌شده در ٦ آبان ١٣٩٥. 
  30. فریدون گرایلی. نیشابور؛ شهر فیروزه. نیشابور، ١٣٧٥. ص٥٧٠. 
  31. «نقشه آبادیها و راههای دهستان ریوند». گروه نقشه و GIS معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان رضوی. بازبینی‌شده در ٦ آبان ١٣٩٥. 
  32. علی طاهری. درآمدی بر جغرافیا و تاریخ نیشابور. نیشابور: ابرشهر، ١٣٨٤. ص٧-٨. 
  33. «نقشه توپوگرافی دهستان ریوند». گروه نقشه و GIS معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان رضوی. بازبینی‌شده در ٦ آبان ١٣٩٥. 
  34. «نقشه خاک دهستان ریوند». گروه نقشه و GIS معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان رضوی. بازبینی‌شده در ٦ آبان ١٣٩٥. 
  35. عباسعلی مدیح. نیشابور و استراتژی توسعه. نیشابور: شهر فیروزه، نوای غزل، ١٣٨٥. ص١٢٤. 
  36. فرهنگ جغرافیائی ایران. انتشارات دایره جغرافیائی ستاد ارتش، ١٣٢٩. ج٩، ص١٩٥. 
  37. «نقشه کاربری اراضی دهستان ریوند». گروه نقشه و GIS معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان رضوی. بازبینی‌شده در ٦ آبان ١٣٩٥. 
  38. «نقشه زمین‌شناسی دهستان ریوند». گروه نقشه و GIS معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان رضوی. بازبینی‌شده در ٦ آبان ١٣٩٥. 
  39. علی طاهری. درآمدی بر جغرافیا و تاریخ نیشابور. نیشابور: ابرشهر، ١٣٨٤. ص١٢١-١٢٢. 
  40. فریدون گرایلی. نیشابور؛ شهر فیروزه. نیشابور، ١٣٧٥. ص٣٦١-٣٦٢. 
  41. فائق توحیدی. گزارش ثبتی «بنای گنبد آجری مهرآباد». وزارت فرهنگ وهنر، اداره کل حفاظت آثار باستانی و بناهای تاریخی ایران، تابستان ٢٥٣٦. 
  42. گزارش ثبتی «بنای گنبد آجری مهرآباد». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، ١٣٧٥. 
  43. «آستان مقدس امامزاده شاهزاده هلال (علیه‌السلام)- هلالی». وبگاه اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان نیشابور. بازبینی‌شده در ٦ آبان ١٣٩٥. 
  44. مرضیه کردان. گزارش ثبتی تپه رحیم‌ آباد. سازمان میراث فرهنگی و گردشگری خراسان رضوی، ١٣٨٤. 
  45. مرضیه کردان. گزارش ثبتی تپه جیران. سازمان میراث فرهنگی و گردشگری خراسان رضوی، ١٣٨٦. 
  46. مرضیه کردان. گزارش ثبتی یخدان دولت‌آباد. سازمان میراث فرهنگی و گردشگری خراسان رضوی، ١٣٨٤. 

منابع[ویرایش]

  • «اوستا؛ کهن‌ترین سرودها و متنهای ایرانی»، گزارش و پژوهش جلیل دوستخواه، تهران: مروارید، ۱۳۷۵.
  • «پایتخت‌های ایران»، به کوشش محمدیوسف کیانی، تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور، ۱۳۷۴.
  • «بندهش»، فرنبغ دادگی، گزارنده مهرداد بهار، تهران: توس، ۱۳۹۰.
  • «تاریخ نیشابور»، ابوعبدالله حاکم نیشابوری، ترجمه محمد بن حسین خلیفه نیشابوری، مقدمه و تصحیح و تعلیقات محمدرضا شفیعی کدکنی، تهران: آگه، ۱۳۷۵.
  • چشم فیروزه‌ای بوم ریوند؛ شهر ریوند کجاست؟، پژوهش و نگارش کارنامک ریوند.
  • «دانشنامه مزدیسنا»، جهانگیر اوشیدری، نشر مرکز، تهران: ۱۳۸۶.
  • «درآمدی بر جغرافیا و تاریخ نیشابور»، علی طاهری، نیشابور: ابرشهر، ۱۳۸۴.
  • «فرهنگ اساطیر ایرانی، بر پایهٔ متون پهلوی»، خسور قلی‌زاده، تهران، شرکت مطالعات نشر کتاب پارسه، ۱۳۹۲.
  • «فرهنگ اعلام تاریخ اسلام»، سیدغلامرضا تهامی، تهران: شرکت سهامی انتشار، ١٣٨٥.
  • «فرهنگ جغرافیای تاریخی نیشابور»، سیدحسین مجتبوی، جواد محقق نیشابوری، حسن نظریان، نیشابور: دانشگاه آزاد اسلامی، ۱۳۹۲.
  • نتایج سرشماری جمعیت خراسان رضوی سال ١٣٩٠، وبگاه مرکز آمار ایران.
  • نشان ریوند در جغرافیای صورة‌الارض ابن حوقل، پژوهش و نگارش کارنامک ریوند
  • نقشه‌های دهستان ریوند، گروه نقشه و GIS معاونت برنامه‌ریزی استانداری خراسان رضوی.
  • «نقشه‌های دهستان‌های کشور؛ دهستان ریوند، کد 0917040002»، تهیه‌کننده دفتر نقشه و اطلاعات مکانی مرکز آمار ایران – دفتر آمار و اطلاعات استانداری خراسان رضوی، ناشر مرکز آمار ایران، ١٣٩٠.
  • «نیشابور، شهر فیروزه»، فریدون گرایلی، چاپ چهارم، ۱۳۷۵.
  • «نیشابور و استراتژی توسعه»، عباسعلی مدیح، نیشابور: شهر فیروزه، نوای غزل، ١٣٨٥.
  • «واژه‌نامه پازند»، رستم شهزادی، تهران: موسسه فرهنگی انتشاراتی فروهر،١٣٨٦.
  • «یشت‌ها»، تفسیر و تألیف ابراهیم پورداود، تهران: اساطیر، ۱۳۷۷.