دنیس هاپر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیDeutsch
دنیس هاپر
Dennis Hopper hat.jpg
نام اصلی دنیس لی هاپر
تولد ۱۶ مهٔ ۱۹۳۵
داچ سیتی، ایالت تگزاس
مرگ ۲۹ مهٔ ۲۰۱۰ (۷۵ سال)
ونیزبیچ، ایالت کالیفرنیا
سرطان پروستات
پیشه بازیگر، فیلمنامه‌نویس، کارگردان، عکاس و نقاش
سال‌های فعالیت ۲۰۱۰ - ۱۹۵۴
همسر(ها) بروک هیوارد (۱۹۶۱-۱۹۶۹)
میشل فلیپس (۱۹۷۰)
داریا هلپرین (۱۹۷۲-۱۹۷۶)
کاترین لنسا (۱۹۸۹-۱۹۹۲)
ویکتوریا دافی (۱۹۹۲-۲۰۱۰)
صفحه در وبگاه IMDb

دنیس لی هاپر (به انگلیسی: Dennis Lee Hopper) (زاده ۱۶ مه ۱۹۳۵ - درگذشته ۲۹ مه ۲۰۱۰) بازیگر، فیلمنامه‌نویس، کارگردان، عکاس و نقاش آمریکایی بود.

زندگی و حرفه[ویرایش]

او در شهر داج سیتی در ایالت تگزاس آمریکا به دنیا آمد. از همان سنین نوجوانی با شرکت در سریال‌های تلویزیونی نظیر پزشک (۱۹۵۴)، شاین (۱۹۵۵) و شوگرفوت (۱۹۵۷) وارد عرصه بازیگری شد. نخستین بار در سینما در وسترن کلاسیک نیکلاس ری به نام جانی گیتار (۱۹۵۴) به ایفای نقش پرداخت و پس از آن در فیلم دیگری از این کارگردان، شورش بی‌دلیل (۱۹۵۵) در کنار جیمز دین و ناتالی وود به ایفای نقش پرداخت.

با ادامه فعالیت‌هایش در حرفه بازیگری؛ در سال ۱۹۶۹ او با کمک پیتر فوندا و تری ساترن فیلم نامه‌ای تهیه و با فراهم آوردن مبلغ چهارصدهزار دلار فیلم ایزی رایدر (۱۹۶۹) به بازیگری پیتر فوندا و جک نیکلسن را کارگردانی کرد. موفقیت تجاری این فیلم سبب ایجاد موجی از اقتباس‌های هالیوودی از فیلم او شد. با این حال فیلم بعدی او با نام آخرین فیلم (۱۹۷۱) هم از دیدگاه منتقدان و هم از نظر فروش یک شکست بود. بعدها اقرار کرد که در دهه هفتاد به شدت درگیر مواد مخدر بود و این باعث نزول کیفیت کارهای او بوده‌است.

هشت سال بعد در اینک آخرالزمان (۱۹۷۹) اثر فرانسیس فورد کاپولا در کنار بازیگرانی به دقت دستچین شده به ایفای نقش پرداخت. در دهه ۸۰ توانست با تلاش فراوان اعتیاد خود را به الکل و موادمخدر ترک کند. در این سال‌ها با ساخت فیلمی به نام رنگ‌ها (۱۹۸۹) با استقبال منتقدان و تماشاگران رو به رو شد.

دنیس هاپر در صحنه‌ای از فیلم سواری جهنمی

از دیگر فیلم‌های او که به عنوان بازیگر در آن به ایفای نقش پرداخت می‌توان به: مخمل آبی (۱۹۸۶)، سرعت (۱۹۹۴) و دنیای آب (۱۹۹۵) اشاره کرد. آخرین مجموعه تلویزیونی او سریال ۲۶ قسمتی تصادف و واپسین نقش او در سینما آخرین جشنواره فیلم (۲۰۱۰) است.

افزون بر فعالیت در سینما دنیس هاپر به عکاسی و نقاشی نیز اشتغال داشت و آثارش به تناوب در گالری‌هایی در اروپا و آمریکا به نمایش گذاشته می‌شد. وی همچنین به عنوان یکی از مجموعه داران بزرگ آثار مدرن شناخته می‌شد.

وی در ۲۹ مه سال ۲۰۱۰ در خانه‌اش واقع در ونیزبیچ کالیفرنیا در اثر سرطان پروستات درگذشت.

فیلم‌ها[ویرایش]

سال نام فیلم جوایز
۱۹۵۴ پزشک (مجموعه تلویزیونی)
۱۹۵۴ جانی گیتار
۱۹۵۵ شاین (مجموعه تلویزیونی)
۱۹۵۵ هزاربار مردم
۱۹۵۶ غول
۱۹۵۷ شوگرفوت (مجموعه تلویزیونی)
۱۹۵۷ جدال در او.کی. کورال
۱۹۵۷ داستان بشریت
۱۹۵۷ سایونارا (فقط صدا)
۱۹۵۷ از جهنم تا تگزاس (در ایران: نعره انتقام)
۱۹۶۰ سرزمین جوان
۱۹۶۰ شاهد اصلی
۱۹۶۱ اتفاق شبانه
۱۹۶۵ پسران کتی الدر
۱۹۶۶ ملکه خون
۱۹۶۸ لوک خوش دست (در ایران: فرار از زندان)
۱۹۶۸ وحشت در شهر
۱۹۶۸ دارشان بزن (در ایران: طناب اعدام)
۱۹۶۹ شجاعت واقعی
۱۹۶۹ ایزی رایدر نامزد دریافت اسکار بهترین فیلمنامه
نامزد دریافت نخل طلای جشنواره کن
برنده جایزه بهترین فیلم اولی جشنواره فیلم کن
۱۹۷۱ آخرین فیلم
۱۹۷۷ سوی دیگر باد
۱۹۷۷ ضدضربه
۱۹۷۷ ردیابی‌ها
۱۹۷۷ دوست آمریکایی
۱۹۷۷ کارآموز جادوگری
۱۹۷۹ حمام خون
۱۹۷۹ اینک آخرالزمان
۱۹۸۰ بلای ناگهانی نامزد دریافت نخل طلای جشنواره کن
۱۹۸۶ تعطیلی اوسترمن
۱۹۸۶ لبه رودخانه
۱۹۸۶ مخمل آبی نامزد دریافت گوی طلایی (گلدن گلوب) بازیگر نقش مکمل
۱۹۸۷ مستقیم به جهنم
۱۹۸۷ hoosiers نامزد دریافت اسکار بازیگر نقش مکمل
نامزد دریافت گوی طلایی (گلدن گلوب) بازیگر نقش مکمل
۱۹۸۹ رنگ‌ها
۱۹۸۹ سرخ خونی
۱۹۹۰ رجعت به گذشته
۱۹۹۱ دونده سرخ‌پوست
۱۹۹۳ نقطه جوش
۱۹۹۳ داستان عاشقانه واقعی
۱۹۹۳ ردراک وست
۱۹۹۴ سرعت
۱۹۹۵ دنیای آب
۱۹۹۶ رهگیرهای فضایی
۱۹۹۷ یک زندگی خوب
۱۹۹۷ خاموشی
۱۹۹۸ با دیدلز آشنا شوید
۲۰۰۰ میکائیل فرشته
۲۰۰۰ در اسارت برای باج
۲۰۰۱ ولگردها
۲۰۰۲ ناگفتنی
۲۰۰۲ نوازنده پیانو
۲۰۰۳ شبی که به آن روز می‌گوییم
۲۰۰۴ میراث
۲۰۰۵ سرزمین مردگان
۲۰۰۵ آمریکایی
۲۰۰۷ سواری جهنمی
۲۰۰۸ خاطره
۲۰۰۸ خوابگردی
۲۰۰۸ مرثیه
۲۰۰۸ عکاسی در پالرمو
۲۰۰۸ تصادف (مجموعه تلویزیونی)
۲۰۱۰ آخرین جشنواره فیلم

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • ماهنامه سینمایی فیلم، سال بیست و هشتم، تیرماه ۱۳۸۹، شماره ۴۱۲، صفحهٔ ۵۸
Dennis Hopper, 2008

Dennis Lee Hopper (* 17. Mai 1936 in Dodge City; † 29. Mai 2010[1] in Los Angeles) war ein US-amerikanischer Schauspieler und Regisseur.

Leben[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Dennis Hopper wuchs auf einer Farm in Dodge City (Kansas) auf, bevor er mit seinen Eltern nach San Diego zog. Dort ermutigte ihn die Schauspielerin Dorothy McGuire Mitte der 1950er Jahre, nach Hollywood zu gehen und sein Glück im Filmgeschäft zu suchen.

Schauspieler und Regisseur[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Nach einigen Auftritten im Fernsehen wurde er von Warner Brothers unter Vertrag genommen. Zwei seiner ersten Filmrollen hatte er in den James-Dean-Klassikern …  denn sie wissen nicht, was sie tun und Giganten. Dean zählte auch privat zu seinen Freunden; sie beide verband die Leidenschaft für schnelle Autos und Motorräder. Da Hopper jedoch als stur und unbelehrbar galt, wurden ihm kaum Hauptrollen angeboten. Er besuchte die Lee-Strasberg-Schule The Actors Studio und trat in einigen Western in Nebenrollen auf. Über den B-Movie-Regisseur Roger Corman lernte er Peter Fonda kennen und freundete sich mit ihm an.

1969 drehten die beiden mit einem Budget von rund 400.000 US-Dollar das Roadmovie Easy Rider. Der Film wurde zum Kultfilm der Hippie-Bewegung und schließlich zur Legende, ebenso der berühmte Titelsong Born to Be Wild. Ein Grund dafür war, dass er sich grundlegend von allem unterschied, was man bis dahin im Kino gesehen hatte. Easy Rider passte in kein Schema, wirkte nicht angestaubt, sondern frisch – New Hollywood war geboren und hatte mit Dennis Hopper, Peter Fonda und Jack Nicholson drei seiner ersten Helden gefunden.

Hopper galt weiterhin als Exzentriker. Mit seiner nächsten Regiearbeit The Last Movie gewann er 1971 bei den Filmfestspielen in Venedig den Kritikerpreis für den besten Film. Doch in Hollywood erhielt Hopper durchgehend schlechte Kritiken. Da er durch seine Eigenwilligkeit mit den meisten Regisseuren in Konflikt geriet, stand er lange Zeit auf einer so genannten Schwarzen Liste. In den 1970er und 1980er Jahren hatte er aus diesem Grund kommerziell kaum einen Erfolg, mit Ausnahme seiner Nebenrolle als Journalist im preisgekrönten Meilenstein der New-Hollywood-Ära Apocalypse Now (1979).

Dennis Hopper (li.) mit Jack Nicholson bei der Oscarverleihung 1990

Dennis Hopper drehte viel in Europa und arbeitete u.  a. mit dem deutschen Regisseur Roland Klick für den Film White Star zusammen. Wim Wenders holte ihn für Der amerikanische Freund u. a. zusammen mit Bruno Ganz und Lisa Kreuzer vor die Kamera.

1986 erregte Hopper Aufsehen in der Rolle eines Sadisten in David Lynchs Blue Velvet. 1988 erreichte er mit seiner Regiearbeit Colors – Farben der Gewalt erstmals seit Easy Rider wieder ein breiteres Publikum. Nach einem längeren Aufenthalt in einer Therapieeinrichtung wegen seines hohen Drogen- und Alkoholkonsums zog er von Texas zurück nach Los Angeles. In den folgenden Jahren war er in mehreren Hollywoodproduktionen zu sehen – meist in Nebenrollen.

Einer seiner bekanntesten Filme aus den 1990er Jahren ist Speed, in dem er den psychopathischen Verbrecher Howard Payne spielt, der einen Bus in die Luft jagen will. Doch das ist nur eines von fast 50 Projekten, an denen Hopper in den 1990er Jahren mitwirkte. Insgesamt hat er über 140 Filme gedreht.

Der deutsche Synchronsprecher von Hopper war seit 1976 Joachim Kerzel.

Fotografie und Malerei[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Zwei seiner größten Leidenschaften neben der Schauspielerei waren die Fotografie und die Malerei. Seine Werke wurden weltweit ausgestellt. Seine Fotografien aus der Zeit von 1961 bis 1967 wurden erstmals in Europa unter dem Titel Dennis Hopper: The Lost Album vom Berliner Martin-Gropius-Bau im Herbst 2012 ausgestellt. Es sind Aufnahmen, die Hopper an verschiedenen Orten in den USA machte. Sie zeigen sowohl Alltagssituationen als auch Prominente der 1960er Jahre wie z. B. Paul Newman, Phil Spector, Jane Fonda, Ike & Tina Turner, Andy Warhol und Martin Luther King auf dem Marsch von Selma nach Montgomery. Teilweise waren die Fotografien bereits in Zeitschriften wie Vogue oder Artforum veröffentlicht worden.[2]

Dem bildenden Künstler Dennis Hopper widmete das Museum of Contemporary Art, Los Angeles (MOCA) 2010 eine Ausstellung: „Dennis Hopper Double Standard“.[3] Die Ausstellung wurde von Julian Schnabel kuratiert, der Hopper ein künstlerisches Vorbild nennt. Hopper war seit den 1960er Jahren auch als Kunstsammler tätig, Siebdrucke und Bilder von befreundeten Künstlern der Pop-Art waren seine ersten Ankäufe. Im November 2010 und Januar 2011[4] wurden große Teile seiner Kunstsammlung im New Yorker Auktionshaus von Christie's zu Gunsten seiner Erben versteigert.[5]

Privatleben[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Hopper war fünfmal verheiratet, und zwar mit

Er hatte vier Kinder von vier verschiedenen Frauen. Im Januar 2010 reichte Hopper die Scheidung von Duffy ein.

Hopper starb in seinem Haus in Venice an den Folgen von Prostatakrebs.[1][6] Er wurde in Taos, New Mexico, beerdigt.[7] An diesem Ort und dessen Umgebung entstanden weite Teile des Kultfilms Easy Rider.

Auszeichnungen (Auswahl)[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

  • Hopper war zweimal für einen Oscar nominiert: 1970 in der Kategorie Best Writing, Story and Screenplay Based on Material Not Previously Published or Produced für Easy Rider, 1987 als bester Nebendarsteller für seine Rolle in Freiwurf.

Internationale Filmfestspiele von Cannes 1969

    • Bestes Erstlingswerk
    • Nominiert für die Goldene Palme als bester Film (Easy Rider)
  • Directors Guild of America 1970
    • Nominiert in der Kategorie beste Regie (Easy Rider)

Étoile de Cristal 1970

    • Bester ausländischer Darsteller (Easy Rider)

Laurel Awards 1970

    • 5. Platz in den Kategorien Bestes Filmdrama und Bester Nachwuchsdarsteller (Easy Rider)

Filmografie (Auswahl)[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Als Schauspieler[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Als Regisseur[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Fotoausstellungen[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Literatur[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Dokumentarfilm[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

  • Dennis Hopper: Uneasy Rider. Dokumentarfilm, Deutschland, 2016, 55:04 Min., Buch und Regie: Hermann Vaske, Produktion: Emotional Network, ZDF, arte, NTR. Erstsendung: 21. August 2016 bei arte, Inhaltsangabe von ARD.

Weblinks[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

 Commons: Dennis Hopper – Album mit Bildern, Videos und Audiodateien

Einzelnachweise[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

  1. a b dpa/AP/Reuters/AFP: Ein junger Wilder bis zuletzt. In: Süddeutsche.de. 29. Mai 2010, abgerufen am 6. Juni 2010.
  2. Andreas Hartmann: „Ich bin ein Hippie“. In: taz, 26. September 2012.
  3. a b Dennis Hopper Double Standard. 07.11.10 – 09.26.10. (Memento vom 15. April 2013 im Webarchiv archive.is). In: MOCA
  4. dapd: Kunstsammlung von Dennis Hopper. 300 Werke des "Easy Rider" stehen zum Verkauf. In: Rheinische Post, 5. Januar 2011.
  5. Dennis Hopper, Künstler und Sammler. In: Monopol (Zeitschrift), 10. November 2010
  6. US-Schauspieler Dennis Hopper ist tot. In: SpOn. 29. Mai 2010, abgerufen am 6. Juni 2010.
  7. Prominenz bei Beerdigung. Bye bye, Dennis Hopper. In: n-tv. 3. Juni 2010, abgerufen am 6. Juni 2010.
  8. Shelby Grad: With Jack Nicholson looking on, a beaming Dennis Hopper joins the Hollywood Walk of Fame. In: LA Times. 26. März 2010, abgerufen am 6. Juni 2010.
  9. Dennis Hopper – The Lost Album. Vintage-Fotografien aus den 1960er Jahren. In: Martin-Gropius-Bau.