دنبلان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
دنبلان بز برای فروش (اسپانیا)

دُنبالان به بیضه چارپایان اهلی مانند بز، گوسفند و گاو گفته می‌شود. دنبالان غده‌ای سفید و پر چربی است که وزن آن به ۱۰۰ گرم نیز می‌رسد. در خاورمیانه و کشورهای مدیترانه‌ای دمبالان را به عنوان خوراک تهیه می‌کنند. در کشورهای دیگر دنبالان گاو پرطرفدار است.

معنی واژه[ویرایش]

واژهٔ دنبالان مشتقی از واژه دنب و دنباله‌است. در فرهنگ دهخدا، در توصیف دنبلان آمده‌است: تخم گوسپند، خایه گوسفندو بزغاله و غیره. بیضه غنم. خصی المواشی، بیضه گوسفند که کباب کرده خورند.

در اسلام[ویرایش]

بیشتر مراجع تقلید شیعه خوردن دمبالان را حرام می‌دانند. ولی در نظر اهل سنت وقتی حیوانی به روش شرعی ذبح شده باشد، هیچ کدام از قسمت‌هایش حرام نیست ولی به نظر برخی علما ممکن است مکروه باشد.[۱][۲]

قارچ دنبالان(که در کردی به آن گودبی یا کاریه گرو ور (قارچ توپی) می گویند )[ویرایش]

(تشابه اسمی) قارچ دنبالان حلال می باشد. قارچ دنبلان در بیشه‌های منطقه ارسباران، مخصوصا در نزدیکی‌های روستای دریلو به وفور یافت می‌شود.همچنین در بخش یامچی در آذربایجان شرقی نیز بسیار یافت میشود. و از محصولات اقتصادی این منطقه می باشد. دنبلان بخش یامچی دارای مرغوبیت بالایی هستند و بسیاری از اهالی شهر یامچی در خرید و فروش دنبالان حتی در بازارهای جهانی نیز نقش دارند. قابل توجه است که دنبالان در زبان ترکی متورم معنی می‌دهد[۱۵]؛ بدین ترتیب که این قارچ در حین رشد خاک‌های بالای خود را اندکی بالا می‌آورد و اهالی از همین نشانه قارچ را پیدا می‌کنند. بعلاوه، همین نام با مسمی بر قدمت استفاده از این قارچ غذایی در منطقه ارسباران دلالت می‌کند. جالب است اشاره کنیم که tuber، ریشه لاتینی کلمه Truffle، نیز تورم یا برآمدگی معنی می‌دهد.[۱۶] اهالی ارسباران، آنچنانکه باید از گرانی فوق‌العاده دنبالان در اروپا اطلاع ندارند. آنها، دنبالان را خرد کرده در نیمرو می‌ریزند.

گونه‌ای از نادرترین قارچ‌های دنبالان کوهی جهان در برخی از مراتع شهرستان دامغان استان سمنان شناسایی و در دانشگاه سمنان بررسی شده‌است. قارچ دنبالان کوهی با گیاهان مرتعی هم‌زیستی دارد و در سال‌های پر باران و فصل پاییز و نیز از اول اسفند تا نیمه اول فروردین در مراتع شهرستان دامغان رشد می‌کند. بیش از ۱۵ نوع پروتئین در این قارچ‌ها شناسایی شده‌است.[۱۷] گونه‌ای از دنبالان در کوههای سعادت روستای ولدیان شهرستان خوی واقع در آذربایجان غربی نیز یافت می‌شود که در اوایل فصل بهار یکی از تفریحات مردم این منطقه چیدن دنبالان و صحبت در مورد آن است. و به قیمت بالایی به فروش می‌رسد. در منطقه دشت مغان در اواخر فروردین و اوایل اردیبهشت در این منطقه با بارش های بهاری برخی از مردم این مناطق در دشتهای این جلگه وسیع در جستجوی قارچ دنبلان هستند .

منابع[ویرایش]

http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/devon/3651400.stm http://www.sheepscreek.com/recipes/donbalaan.html