دلیران تنگستان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
دلیران تنگستان
گونه مجموعه تلویزیونی
نویسنده همایون شهنواز
بر اساس کتاب «دلیران تنگستانی» نوشته محمدحسین رکن‌زاده آدمیت
کارگردان همایون شهنواز
ابراهیم مختاری[۱]
بازیگران محمود جوهری
منوچهر فرید
اسماعیل داورفر
نعمت‌الله گرجی
ولی شیراندامی
عنایت‌الله شفیعی
مستانه جزایری
شهروز رامتین
کاظم افرندنیا
منوچهر آذر
مهری ودادیان
علی ژکان
حسین محجوب
آتش خیر
جهانبخش کردی‌زاده
کاوه مخبری
هاشم ارکان
قاسم سیف
قاسم پورشکیبا
هایگار استپانیان
هایگار حامدی
یدالله محمدنژاد
راوی منوچهر آتشی[۲]
کشور سازنده  ایران
زبان‌(های) اصلی فارسی
تعداد قسمت‌ها ۱۴ قسمت
تولید
تهیه‌کننده ملک‌ساسان ویسی
تدوین‌گر منوچهر اولیایی
داود یوسفیان
فیلم‌برداری مهرداد فخیمی
فریدون قوانلو
وانوش وارطانیان
انتشار
شبکه اصلی تلویزیون ملی ایران
انتشار اولیه ۱۳۵۳ – ۱۳۵۴

دلیران تنگستان، مجموعه‌ای تلویزیونی است دربارهٔ تاریخ مبارزان رئیس‌علی دلواری، تنگستان، دشتی، دشتستان و بوشهر در جنوب ایران در مقابل امپراتوری بریتانیا.
این سریال در ۱۴ قسمت و در طول دو سال از ۱۳۵۲–۱۳۵۰ به کارگردانی همایون شهنواز و تهیه‌کنندگی «ملک‌ساسان ویسی» ساخته شد[۳] و نخستین بار، در اسفندماه ۱۳۵۳ از تلویزیون ملی ایران به نمایش درآمد و پخش آن، تا بهار ۱۳۵۴ ادامه داشت.[۴][۵]

خلاصهٔ داستان[ویرایش]

انگلستان به بهانه محاصره هرات، به جنوب ایران حمله می‌کند. «احمد تنگستانی» به همراه ۳۰۰ نفر دلاور، در قلعه‌ای ویران، به دفاع از ایران می‌پردازند. دو انگلیسی به دست مردم قطعه قطعه می‌شوند و دولت انگلیس به خونخواهی آنان، از آب و خشکی به مردم جنوب حمله می‌کند. «رئیس‌علی دلواری»، مردم دلوار و تنگستان را متشکل و مسلح می‌کند و به دفاع از خاک میهن در مقابل تجاوز بیگانگان می‌پردازد.

فیلمنامه[ویرایش]

مجموعه تلویزیونی دلیران تنگستان برداشت آزادی بود از کتاب «دلیران تنگستانی» «محمدحسین رکن‌زاده آدمیت». البته جدا از این برداشت آزاد، «همایون شهنواز» (نویسنده و کارگردان اثر) برای ساخت این اثر از ۱۱ کتاب ترجمه شده، ۷ کتاب ترجمه‌نشده و روزنامه‌های حبل‌المتین، عصر جدید و همچنین از ۱۱۰ فقره سند و ۱۸۰۰ قطعه عکس و یادداشت‌های رهبران و بازماندگان جنبش تنگستان به‌عنوان منابع اصلی استفاده کرد.[۳] این سریال دو بخش تاریخی را تحت پوشش قرارمی‌دهد؛ ابتدا به دوره کوتاه مبارزات «احمد تنگستانی» و چند سال بعد، به ادامه‌دهنده راه او، «رئیس‌علی دلواری» می‌پردازد.

مکان ساخت و فیلمبرداری[ویرایش]

سریال دلیران تنگستان در ۱۴ قسمت در طول دو سال ساخته شد و یک گروه ۵۰۰ نفری به کارگردانی شهنواز در بوشهر، منطقهٔ تنگستان شامل اهرم، چغادک، تنگک، بندر سیراف (طاهری)، ده سولقان، شیراز و تهران و ده کمپ، فیلمبرداری به طریق ۱۶ میلیمتری را انجام دادند. پخش این فیلم به علت نبود سیستم پخش رنگی، به صورت سیاه و سفید انجام شد.[۴]

بازیگران[ویرایش]

عوامل تولید[ویرایش]

  • نویسنده و کارگردان: همایون شهنواز (براساس نوشته‌ای از محمدحسین رکن‌زاده آدمیت)
  • دستیاران کارگردان: سامی تحصنی، احمد سلیمانی و وازریک درساهاکیان[۲]
  • فیلمبرداران: مهرداد فخیمی، وانوش وارطانیان و فریدون قوانلو
  • کمک‌فیلمبردار: همایون پایور[۲]
  • دستیار فیلم‌بردار: نقشینه
  • منشی صحنه: عباس قهرمانی[۲]
  • تدوین: داود یوسفیان و منوچهر اولیائی
  • موسیقی متن: احمد پژمان و علی رهبری
  • طراح گریم: فرهنگ معیری
  • دکور: حسن مرتضوی[۲]
  • صداگذار: مصطفی مصطفی زاده
  • خواننده: جهانبخش کوهی‌زاده[۲]
  • مدیر دوبلاژ: هوشنگ لطیف‌پور[۲] (منوچهر والی زاده به جای رئیس علی صحبت کرده است)

تدارکات: محمد کنی[۲]

  • نوع فیلمبرداری: ۱۶ میلیمتری، سیاه و سفید
  • تعداد قسمت‌ها: ۱۳ قسمت[۲]
  • سال تولید: ۱۳۵۲–۱۳۵۰
  • سال اولین پخش: اسفند ۱۳۵۳ - بهار ۱۳۵۴

حواشی سریال[ویرایش]

«محمود جوهری» بازیگر اصلی سریال (در نقش «رئیس‌علی دلواری») پس از پایان ساخت سریال، در حادثه تصادف اتومبیلش در نوروز ۱۳۵۵ کشته شد. وی که با پیکان جوانان قرمز رنگش و بهمراه همسر و کودک خردسالشان راهی مسافرتی نوروزی به جنوب کشور بودند، طی مسیر دچار سانحه گشته و در این سانحه، بهمراه همسرش جان به جان‌آفرین تسلیم کرد؛ اما کودک خردسالشان زنده ماند. فرزند آنها، هم‌اکنون ساکن کرج است.[۴][۶][۷]

منابع[ویرایش]

  1. فرهنگ سریالهای تلویزیونی ایران از آغاز تا امروز؛ ماهنامه سینمایی «فیلم»، شماره ۲۴۵، ۱۵ آذر ۱۳۷۸، صفحهٔ ۱۰۴
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ ۲٫۶ ۲٫۷ ۲٫۸ ماهنامهٔ سینمایی فیلم، سال پنجم، شمارهٔ ۵۷، صفحهٔ ۲۳، آذر ۶۶
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ «روایت مبارزه علیه اشغالگر». وبگاه روزنامه همشهری (همشهری‌آنلاین)، ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۲۸ مرداد ۱۳۹۲. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ «مروری بر بازآفرینی گذشته در تلویزیون: سریال دلیران تنگستان». پایگاه اطلاع‌رسانی اداره کل آموزش و پژوهش معاونت سیما. بازبینی‌شده در ۲۸ مرداد ۱۳۹۲. 
  5. علی شیرازی. «یادی از محمود جوهری، بازیگر نقش رئیس‌علی دلواری: گوهری نجیب و زیبا». وبگاه ماهنامه سینمایی فیلم، ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۲۷ خرداد ۱۳۹۳. 
  6. «گفتگو با همایون شهنواز، کارگردان سریال دلیران تنگستان:دوست ندارم به گذشته رجوع کنم!». خبرگزاری میراث فرهنگی، ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۱. بازبینی‌شده در ۲۹ مرداد ۱۳۹۲. 
  7. «نقش و بازیگر؛ محمدسعید محصصی». «ومستند» (سایت سینمای مستند)، ۵ مرداد ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ۲۹ مرداد ۱۳۹۲. 

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]