نیایش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از دعا)
پرش به: ناوبری، جستجو
پیرزن در حال نیایش، اثر نیکولاس ماس، نقاش هلندی، قرن هفدهم

نیایش یا دُعا شکلی از رفتار دینی است که هدف از آن، جستن ارتباط با موجودیتی است که فردِ نیایشگر او را به‌عنوان آفریدگار خود یا موجودی روحانی در نظر می‌گیرد. فرد نیایشگر در دعاهای خود معمولاً خواسته‌ای را از مخاطبِ نیایش خود طلب می‌کند یا از مخاطبِ دعا سپاسگزاری می‌کند.[۱] دعاها معمولاً با بیان‌کردن واژه‌هایی به‌صورت شفاهی یا تداعی آن واژه‌ها در ذهن انجام می‌گیرد و در برخی ادیان شکل رایج‌تر آن به‌صورت نیایش‌سرایی است.

در حقیقت دعا رفتاری مذهبی است که فرد با خلق نوعی زندگی خیالی واقعیت های ناخوشایند جهان مادی را موقتاً محو می کند.[۲]

نیایش می‌تواند به‌صورت فردی یا گروهی انجام شود. مخاطبان نیایش ممکن است ایزدها، ارواح، درگذشتگان، و حتی مفاهیم باشند. از انواع دعاها می‌توان دعاهای درخواستی، التماسی، سپاسگزارانه، اعترافی، توبه‌گرانه، پرستشی و همدم‌خواهانه را نام برد.

افراد برای منظورهای گوناگونی دعا می‌کنند؛ از جمله برای منفعت شخصی یا برای بهبود وضعیت فرد یا افراد دیگر. التماس از «ایزد» برای انجام کاری، اعتراف به «گناهان»، درمیان‌گذاشتن اندیشه‌ها با کسی که به‌عنوان آفریدگار در نظر گرفته می‌شود، ایجاد حسّ بودن با «ایزد» به‌منظور کاستن از حس تنهایی، ارتباط‌جستن با افرادِ درگذشته یا همراهی با هم‌دینان در سرودخوانی‌های نیایشی یا نمازها می‌توانند از دلایل نیایش باشند.[۳]

یکی از دعاهایی که مورد اهتمام مسلمانان است، دعا برای ظهور مهدی امام دوازدهم آنهاست.[۴]

پژوهش‌های علمی که برای بررسی تأثیرات احتمالی نیایش بر وضعیت روحی یا تندرستی افراد انجام شده، نتیجهٔ روشنی در بر نداشته و این پژوهش‌ها نتایج متضادی را ارائه داده‌اند.[۵][۶]

دعا در قرآن[ویرایش]

آتش ـ اثر یوسف عبدی‌نژاد ـ موضوع: نماز و نیایش در اسلام

در قرآن کریم دعاهایی از زبان خداوند یا پیامبران و افراد مؤمن بیان شده‌است که بهترین وسیلهٔ ارتباط با خداوند است. در زیر مواردی آمده‌است.

۱- إهدنا الصراطَ المستقیم (حمد ۵)
۲- ربنا علیک توکَّلنا و إلیک انبنا... (ممتحنة ۵)
۳- ربنا لاتجعلنا فتنة للّذین کفروا و اغفر لنا... (ممتحنة ۶)
۴- رب هَب لی حکما... (شعراء ۸۴)
۵- رب اغفر و ارحم و أنت خیر الراحمین (مؤمنون ۱۱۸)
۶- رب اجعلنی مُدخَلَ صدق و...
۷- ربنا لاتُزِغ قلوبَنا بعدَ إن هدیتَنا... (آل عمران ۸)
۸- ... سبحانک فَقِنا عذابَ النار... (آل عمران ۱۹۱)[۷]

نمونه کتابهای دعا[ویرایش]

  • کلیات مفاتیح الجنان( مجموعه ای از ادعیه، اعمال سنه، زیارات و نمازهای مستحبی، دعاهای آلام و اسقام، دعاهای ساعات روز حرزها و ...)[۸]
  • منتخب صحیفه مهدیه (مجموعه ای از نمازها، دعاها، و زیارتهایی که از مهدی امام دوازدهم شیعیان صادر شده و یا درباره او نقل شده است)[۴]
  • صحیفه فاطمیه (ادعیه صادره از فاطمه دختر محمد پیامبر مسلمانان)[۹]
  • صحیفه سجادیه (ادعیه صادره از زین العابدین امام چهارم شیعیان)[۱۰]
  • صحیفه رضویه (ادعیه صادره از علی بن موسی الرضا امام هشتم شیعیان)

نمونه دعاهای معروف[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. The free Dictionary، بازدید: نوامبر ۲۰۱۰.
  2. روان شناسی دین، نوشته دیوید ام وولف، ترجمه دکتر محمد دهقانی، انتشارات رشد ۱۳۸۶ ، صفحه ۱۹۹
  3. Samarin, William J. , Tongues of Men and Angels: The Religious Language of Pentecostalism. Macmillan, New York, 1972.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ مجتهدی، سید مرتضی. منتخب صحیفه مهدیه. نشر الماس، 1392. 16. شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۷۷۵۳-۰۴-۳. 
  5. Galton F. Statistical inquiries into the efficacy of prayer. Fortnightly Review 1872;68:125-35
  6. Byrd RC, Positive therapeutic effects of intercessory prayer in a coronary care unit population. South Med J 1988;81:826-9.
  7. فرهنگ موضوعی قرآن، ص۱۹۹
  8. قمی، عباس. کلیات مفاتیح الجنان. شابک ‎۹۷۸۹۶۴۸۹۹۹۰۳۷. 
  9. حضرت صدیقه طاهره سلام الله علیها. صحیفه فاطمیه. شابک ‎۹۷۸-۶۰۰-۷۲۱۸-۴۰-۲. 
  10. علی بن الحسین (ع)، امام چهارم. صحیفه سجادیه. شابک ‎۹۶۴-۶۵۶۶-۹۰-۱. 

پیوند به بیرون[ویرایش]