دریای عمان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیEnglish
عکس از ساحل دریای مکران (عمان) در مسقط
ساحل دریای عمان

مختصات: ۲۵° شمالی ۵۸° شرقی / ۲۵°شمالی ۵۸°شرقی / 25; 58

تصویربرداری فضایی از دریای عمان (پایین عکس)
دریای عمان
بندر گوادر در سواحل پاکستان در دریای عرب

دریای عُمان (به عربی: خلیج عمان) در جغرافیای امروز به پهنه‌ای آبی گفته می‌شود که خلیج فارس را از طریق خاور تنگه هرمز به دریای عرب یا دریای مکران وصل می‌کند. سواحل خاوری ایران در شمال این دریا و سواحل شمال عمان و بخش کوچکی از امارات در جنوب آن جای دارند. به‌طور رسمی در سازمان‌های بین‌المللی و زبان‌های دیگر آن را خلیج عمان می‌نامند. اما در جغرافیای اسلامی دریای عمان نام دارد که در قدیم شامل منطقه فعلی دریای عرب نیز می‌شده‌است و گاهی به آن دریای مکران و دریای اخضر نیز می‌گفته‌اند. جزیره شیطان، یکی از جزایر بسیار کوچک ایران در این دریا واقع شده‌است.

حد و مرز[ویرایش]

بر اساس تعریف سازمان بین‌المللی آب‌نگاری مرز شمال غربی خلیج عمان خطی است که رأس لیمه (۲۵°57'N) در ساحل شبه‌جزیره عربستان را به رأس الکوه (۲۵°48'N) در ساحل ایران متصل می‌کند و مرز جنوب غربی آن خطی است که رأس‌الحد (۲۲°32'N) در پیشرفته‌ترین برآمدگی جنوب شرقی شبه‌جزیره عربستان، را به جیوانی (۶۱°43'E) در ساحل پاکستان متصل می‌کند.[۱]

نامهای تاریخی[ویرایش]

در نقشهٔ شاهنشاهی ایران، ۱۱۲۶ خورشیدی، دریای پارس، نام آب‌های آزاد جنوب شرقی ایران است.

در منابع تاریخی قدیمی تر تمام پهنه این خلیج و دریای عرب فعلی را مجموعاً به نام‌های دریای مکران و بحر اخضر و در بعضی منابع اروپایی قدیم با نام دریای اریترا و دریای رومیروم و دریای هندوس نیز یاد کرده‌اند که گاهی به کل اقیانوس هند و پهنه‌های آبی مرتبط با آن نیز گفته می‌شده‌است. نام این دریا به همراه دریای عرب امروزی از سوی جغرافی نویسان مسلمان، هندی هاو پارسیان مُکران -مکران که گویا تغییر یافته (مهی خوران) است و اروپائیان با تلفظ Mecran- Makran بکار برده‌اند. گاهی اوقات دریای مکران آبهای کل جنوب ایران و پاکستان فعلی قلمداد شده و دریای عمان نیز به سواحل عمان اطلاق شده‌است.

عمانای تاریخی در واقع نام یکی از شهرهای جنوب ایران و در فاصله غرب چابهار فعلی و بندر جاسک قرار داشته‌است. نگاه شود (به نقشه پریپلوس).[۲][۳][۴] عمان در طول تاریخ نام‌های مختلفی داشته‌است. از مشهورترین نام‌های عمان، «مگان» و تغییر یافته اش «مجان» بوده‌است، این نام به صنعت کشتی سازی و معادن مس «نحاس» در زمان سومریان ارتباط داشته‌است. البته مدتی نام عمان «مزون» بوده‌است.[۴] [۵] مردم محلی از این منطقه به عنوان دریای سیستان و بلوچستان، دریای جنوب و دریای چابهار نیز یاد کرده‌اند.

اهمیت ترانزیتی[ویرایش]

بندر راهبردی چابهار که تنها بندر اقیانوسی ایران است نیز در شمال این دریا قرار دارد و نزدیک‌ترین و آسان‌ترین راه دسترسی کشورهای آسیای میانه (که محصور در خشکی اند) به آبهای آزاد است. خورهای دریای عمان کمتر از خورهای خلیج فارس است. قرار است کریدور شمال-جنوب ایجاد و راه‌آهنی از بندر چابهار تا زاهدان و از آنجا به افغانستان و همچنین به راه‌آهن مشهد بافق وصل شود.

دریای اریترا+ عمانا+ پارس دریا

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • اسناد نام خلیج فارس، میراثی کهن و جاودان
  • همشهری مورخ ۱۶ دی ۱۳۹۳ سواحل مکران [۱]
  • عمان فی عام ۱۹۸۶ (عام الحصاد والتراث) إصدار وزارة الإعللام، دارالعرب للطباعة والنشر والتوزیع، ۱۹۸۶ میلادی
  • لفتنانت کولونیل، سیر آرنولد ویلسون، «(تاریخ عمان والخلیج)» ، انتشار سال ۱۹۸۸ میلادی.

پیوند به تارنما[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

Gulf of Oman
Khor Fakkan, a city in the Emirate of Sharjah, has one of the major container ports in the eastern seaboard of the United Arab Emirates.
U.S. Navy, French Navy, and Italian Navy aircraft carriers conduct operations in the U.S. 5th Fleet area of responsibility in the Gulf of Oman.

The Gulf of Oman or Sea of Oman (Arabic: خَلِيج عُمَانkhalīj ʿumān; Persian: دریای عمانdaryâ-ye omân) is a gulf that connects the Arabian Sea with the Strait of Hormuz, which then runs to the Persian Gulf. It borders Iran and Pakistan on the north, Oman on the south, and the United Arab Emirates on the west.

Extent

The International Hydrographic Organization defines the limits of the Gulf of Oman as follows:[1]

On the Northwest: A line joining Ràs Limah (25°57'N) on the coast of Arabia and Ràs al Kuh (25°48'N) on the coast of Iran (Persia)

On the Southeast: The Northern limit of the Arabian Sea [A line joining Ràs al Hadd, East point of Arabia (22°32'N) and Ràs Jiyùni (61°43'E) on the coast of Pakistan].

Bordering countries

Major ports

International trade

The area is near the Strait of Hormuz, a strategic route through which a third of the world's liquefied natural gas and 20% of global oil consumption passes from Middle East producers.[2]

Ecology

In 2018, scientists confirmed the Gulf of Oman contains one of the world's largest marine dead zones, where the ocean contains little or no oxygen and marine wildlife cannot exist. The dead zone encompasses nearly the entire 63,700-square-mile Gulf of Oman. The cause is a combination of increased ocean warming and increased runoff of nitrogen and phosphorus from fertilizers.[3]

See also

References

  1. ^ "Limits of Oceans and Seas, 3rd edition" (PDF). International Hydrographic Organization. 1953. Retrieved 7 February 2010.
  2. ^ "2 oil tankers were damaged in possible attacks in the Gulf of Oman". Vox. 13 June 2019.
  3. ^ "Scientists Confirm Florida-Sized Dead Zone in the Gulf of Oman". Yale Environment 360. 30 April 2018. Retrieved 30 April 2018.

Further reading

  • "The Book of Duarte Barbosa" by Duarte Barbosa, Mansel Longworth Dames. 1989. p. 79. ISBN 81-206-0451-2
  • "The Natural History of Pliny". by Pliny, Henry Thomas Riley, John Bostock. 1855. p. 117
  • "The Countries and Tribes of the Persian Gulf" by Samuel Barrett Miles - 1966. p. 148
  • "The Life & Strange Surprising Adventures of Robinson Crusoe of York, Mariner". by Daniel Defoe. 1895. p. 279
  • "The Outline of History: Being a Plain History of Life and Mankind". by Herbert George Well. 1920. p. 379.
  • "The New Schaff-Herzog Encyclopedia of Religious Knowledge" by Johann Jakob Herzog, Philip Schaff, Albert Hauck. 1910. p. 242

Coordinates: 25°N 58°E / 25°N 58°E / 25; 58