دریای عرب

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فارسیEnglish

مختصات: ۱۸° شمالی ۶۶° شرقی / ۱۸°شمالی ۶۶°شرقی / 18; 66

نقشه جغرافیایی دریای عرب

دریای عرب پهنه‌ای آبی است در شمال شرقی اقیانوس هند، میان شبه‌جزیره عربستان و هندوستان، در شمال متصل به دریای عمان که به خلیج فارس می‌پیوندد.

دریای عرب، جزئی از اقیانوس هند به‌شمار می‌آید. حداکثر پهنای دریای عرب را ۲٬۴۰۰ کیلومتر و حداکثر ژرفای آن را ۵٬۰۰۰ متر برآورد کرده‌اند. بزرگترین رودخانه‌ای که به این دریا فرومی‌ریزد رود سند است. کشورهایی که با این دریا کرانه دارند عبارتند از: عمان، ایران، یمن، پاکستان، هندوستان، و امارات متحده عربی. شهرهای کرانه‌ای آن عبارتند از بمبئی در (هندوستان) و کراچی در (پاکستان).

حد و مرز[ویرایش]

دریای عرب
حدود دریای عرب

امروزه دریای عرب بر اساس تعریف سازمان آب‌نگاری بین‌المللی و سازمان بین‌المللی کشتی نوردی پهنه آبی است که از خلیج عمان تا تمام سواحل هند و پاکستان و بخشی از ساحل شرق ایران و تا سواحل جیبوتی در شاخ آفریقا را در بر می‌گیرد. در قرن‌های ۱۸ و ۱۹ دریای عرب به سواحل یمن و جنوب عمان گفته می‌شد. اما امروزه طول و عرض جغرافیایی و محدوده مرزی آن بر اساس اعلام سازمان آبنگاری بین‌المللی چنین بیان شده‌است:

[۱]

در غرب. از مرز غربی خلیج عدن و جنوب شبه‌جزیره عربی تا غرب سواحل ایران و تمام سواحل پاکستان تا سواحل شبه قاره هند و پایین‌ترین نقطه جنوب آخرین جزیره کشور مالدیو Cape Guardafui (Ras Asir, 51°16'E)]. On the North. خط Ràs al Hadd, نقطه شرقی شبه جزیره عربی (۲۲°32'N) و Ràs Jiyùni (61°43'E) پاکستان. Addu Atoll (مالدیو), جهت شرقی راس هافونRàs Hafun (Africa, 10°26'N). On the East. حد غربی دریای لاکادیو خط مستقیمSadashivgad Lt. on West Coast of هند (۱۴°۴۸′ شمالی ۷۴°۰۷′ شرقی / ۱۴.۸۰۰°شمالی ۷۴.۱۱۷°شرقی / 14.800; 74.117) to Corah Divh (۱۳°۴۲′ شمالی ۷۲°۱۰′ شرقی / ۱۳.۷۰۰°شمالی ۷۲.۱۶۷°شرقی / 13.700; 72.167) Laccadive and Maldive Addu Atoll ادو اتل در مادیو].

اختلاف بر سر نام[ویرایش]

راه دریای ارتیره به دریای عرب

دریای عرب در اسناد و مکتوبات عربی و غیر عربی با نام‌های بحر فارس - بحر عجم- بحر المحیط العجم- بحراخضر - بحرمکران -دریای اریتره- دریای لکشادو - بحر هندوس - دریای سند- بحر دریا- Sea of Daria)[۲]-میره اندیکوم- بحر گجرات - دریای رومروم[۳] Sindhu Sagarسند سگر،[۴] دریای اریتره،[۵] and Sindh Sea.[۶] ,Mare Rumrum, Sinus Guzerat(Gujerat) نامیده شده‌است. به همین دلیل عده‌ای از نویسندگان در هند و پاکستان آن را بحر مکران می‌نامند و در ایران عده‌ای آن را دریای پارس می‌گویند. در میان جغرافی‌نویسان اسلامی نام دریای عرب برای اولین‌بار در دو قرن اخیر ظاهر شده‌است این نام را ابتدا استعمارگران اروپایی در نقشه‌ها رایج نمودند. در منابع عربی و اسلامی کلاسیک اعم از سفر و رحله نویسان و مسالک و ممالک نویسان و تاریخ نویسان نامی از بحر عرب نیامده بلکه آنها کل این دریا را بحر فارس نامیده‌اند. «تا سال ۱۹۵۸ هیج نوشته، سند و مکتوبی به زبان عربی وجود ندارد که عبارت خلیج عربی را برای خلیج فارس بکار برده باشد اما عکس موضوع صادق است یعنی در مکتوبات عربی بسیار زیادی' دریای عرب' امروزی با نام بحر فارس و بحر محیط العجم یا بحر مکران یا کرمان نام برده شده است».[۳] از جمله در آثار شخصیت‌های برجسته زیر دریای عرب امروزی بنامهای بحر فارس یا نامهایی غیر از دریای عرب بکار رفته است:

استخری، مسعودی، بیرونی، حمدالله مستوفی، یاقوت حموی، حمزه اصفهانی، ناصرخسرو قبادیانی، ابوریحان بیرونی - حافظ ابرو و …[۴] حافظ ابرو، عبدالله بن لطف بن عبدالرشید مورخ و جغرافیدان مشهور عصر تیموری (متوفای ۸۳۳ ق) صاحب آثاری در تاریخ اسلام و ایران، خاصه دروه تیمور و شاهرخ است. او در کتاب جغرافیای که بویژه در فصول مربوط به ایران و ماوراءالنهر پر از اطلاعات مهم تاریخی است و از مهمترین آثار او به شمار می رودکه خود او شاهد وقایع بوده است. ذکر دریاها و خلیج هارا در چند فصل شرح داده است.

فصل اول:

  1. خلیج چین
  2. گفتار دوم: «بحر الاخضر و هو بحرالهند». از نظر او بحر اخضر و بحر هند و بحر فارس یک دریا حساب می‌شوند. (او این دریا را شرح داده است همان محلی که امروزه دریای عرب نام دارد)
  3. بحر فارس و کرمان
  4. بحر قلزم (دریای سرخ)
  5. بحر بربر (مدیترانه)
  6. بحر اوقیانوس (اقیانوس اطلس یا بحر ظلمات)
Iran e Bozorg

یاقوت حموی در معجم البلدان: دریای محیط از طرف شرق به طرف غرب اول دریای چین است و بعد دریای هند که دو دریای بزرگ از آن منشعب می شود مانند دریای فارس که شرق آن تیز و مکران و غرب آن عمان است. کتاب تاریخ المستبصر، کتابی در جغرافیای جنوب و غرب عربستان، منسوب به ابن مجاور دمشقی (م. ۶۰۱–۶۹۰ق. هنگام بیان مرزهای مناطق عربی، از بحر فارس یاد کرده و آن را مرز شرقی سرزمین‌های عرب دانسته است. ((ص۵۲–۵۳، ۳۳۱)این کتاب، از منابع جغرافیایی جنوب و غرب شبه جزیره عربستان در سده هفتم ق. است. همچنین در کتاب البدایة والنهایةـ أبو الفداء إسماعیل بن عمر بن کثیر القرشی الدمشقی (المتوفی: ۷۷۴هـ) – دریای اخضر یُقَالُ لَهَا الْبَحْرُ الْأَخْضَرُ فَشَرْقِیُّهُ بَحْرُ الصِّینِ وَغَرْبِیُّهُ بَحْرُ الْیَمَنِ وَشَمَالُهُ بَحْرُ الْهِنْدِ وَجَنُوبِیُّهُ غَیْرُ مَعْلُومٍ *

الدمشقی در حالیکه در گفتار مفصل به بحر فارس پرداخته است اما نامی از بحر عرب نیاورده است ولی در عوض گفته است بحر اخضر شرق آن بحر چین و شمال آن بحر هند است جنوب آن شناخته شده نیست. این دقیقاً همان جایی است که امروزه دریای عرب می‌گویند.

در کتاب: الزیج المؤلف: البتانی صفحه ۱۴ (موقع الوراق) چنین آمده است؛ و می‌بینید که او تمام مناطق خلیج فارس – دریاهای اطراف هند و چین و آفریقا را شرح داده ولی هیچ نامی از بحر عرب نیاورده و آنجا را بحر اخضر نامیده است. و خلیج آخر یخرج نحو أرض أیلة وهو بحر القلزم (دریای سرخ) طوله ألف وأربعمائة میل و عرض طریقه الذی یسمی البحر الأخضر مائتا میل وعرضه فی الأصل سبعمائة میل. و خلیج آخر یخرج نحو أرض فارس یسمی الخلیج الفارسی وهو بحر (من) البصرة طوله ألف وأربعمائة میل وعرضه فی الأصل خمسمائة میل و عرض طریقه مائة وخمسون میلاً. ویکون بین هذین الخلیجین أعنی خلیج أیلة و خلیج فارس أرض الحجاز والیمن ویکون ما بین هذین الخلیجین ألفاً وخمسمائة میل. ویخرج منه أیضاً خلیج آخر إلی أقصی ارض الهند عند تمامه یسمی الخلیج الأخضر طوله ألف وخمسمائة میل.[۵]

نقشه سال ۱۷۱۸ میلادی اثر کورنلی لو برون. در این نقشه نام دریای عمان به شکل «خلیج هرمز» ثبت شده است. به علاوه نام «دریای عرب» به دریایی در ساحل یمن اطلاق شده و آنچه که امروزه دریای عرب نامیده می‌شود، به شکل کلی «دریای هند» آمده است.
نقشه ایران در قرن شانزدهم میلادی از آبراهام اورتلیوس که نام دریای فارس و دریای هند در آن دیده می‌شود

[۷][۸]

کشورهای کناره[ویرایش]

شهرهای کناره[ویرایش]

شناگاه‌ها[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. "Limits of Oceans and Seas, 3rd edition". International Hydrographic Organization. 1953. Retrieved 7 February 2010. 
  2. Geographica Indica - The Arabian Sea
  3. [۱],(par34-35)
  4. - The Arabian Sea
  5. The Periplus of the Erythraean Sea
  6. National Atlas of India Abridged Edition Edited by Dr. P.Nag. Lakshadweep sea(Arabian sea). National atlas and thematic mapping organization department of science & technology government of India 2002]
  7. http://catdir.loc.gov/catdir/toc/fy11pdf02/2010344035.pdf
  8. [۲], Documents on the Persian Gulf's name: the eternal heritage of ancient time Author:Ajam, Muḥammad.]],

جستارهای وابسته[ویرایش]

Arabian Sea
center
Arabian Sea map.png
Coordinates 14°N 65°E / 14°N 65°E / 14; 65Coordinates: 14°N 65°E / 14°N 65°E / 14; 65
Type Sea
Part of Indian Ocean
Basin countries India, Iran, Maldives, Oman, Pakistan, Somalia, United Arab Emirates, Yemen
Max. width 2,400 km (1,500 mi)
Surface area 3,862,000 km2 (1,491,000 sq mi)
Max. depth 4,652 m (15,262 ft)
Islands Astola island, Basavaraja Durga Island, Piram Island, Pirotan, Socotra

The Arabian Sea is a region of the northern Indian Ocean bounded on the north by Pakistan and Iran, on the west by northeastern Somalia and the Arabian Peninsula, and on the east by India. Historically the sea has been known by other names including the Erythraean Sea and the Persian Sea. Its total area is 3,862,000 km2 (1,491,000 sq mi) and its maximum depth is 4,652 metres (15,262 ft). The Gulf of Aden is in the southwest, connecting the Arabian Sea to the Red Sea through the strait of Bab-el-Mandeb, and the Gulf of Oman is in the northwest, connecting it to the Persian Gulf.

The Arabian Sea has been crossed by important marine trade routes since the third or second millennium BCE. Major seaports include Jawaharlal Nehru Port in Mumbai, the Port of Karachi and the Gwadar Port in Pakistan and the Port of Salalah in Oman. Other important ports include in India, Cochin Port, Kandla Port, and Mormugao in Goa. The largest islands in the Arabian Sea include Socotra (Yemen), Masirah Island (Oman), Astola Island (Pakistan) and Andrott (India).

Geography

Arabian Sea from space

The Arabian Sea's surface area is about 3,862,000 km2 (1,491,130 sq mi).[1] The maximum width of the Sea is approximately 2,400 km (1,490 mi), and its maximum depth is 4,652 metres (15,262 ft). The biggest river flowing into the Sea is the Indus River.

The Arabian Sea has two important branches — the Gulf of Aden in the southwest, connecting with the Red Sea through the strait of Bab-el-Mandeb; and the Gulf of Oman to the northwest, connecting with the Persian Gulf. There are also the gulfs of Khambhat and Kutch on the Indian coast.

17th century map depicting the locations of the Periplus of the Erythraean Sea

The countries with coastlines on the Arabian Sea are Somalia, Yemen, Oman, Pakistan, India and the Maldives. There are several large cities on the sea's coast including Mumbai, Surat, Karachi, Gwadar, Pasni, Ormara, Aden, Muscat, Keti Bandar, Salalah and Duqm.

Ormara beach, west side of the city

Limits

International Hydrographic Organization defines the limits of the Arabian Sea as follows:[2]

On the West. The Eastern limit of the Gulf of Aden [The meridian of Cape Guardafui (Ras Asir, 51°16'E)].

On the North. A line joining Ràs al Hadd, East point of Arabia (22°32'N) and Ràs Jiyùni (61°43'E) on the coast of Pakistan.

On the South. A line running from the South extremity of Addu Atoll (Maldives), to the Eastern extreme of Ràs Hafun (Africa, 10°26'N).

On the East. The Western limit of the Laccadive Sea [A line running from Sadashivgad Lt. on West Coast of India (14°48′N 74°07′E / 14.800°N 74.117°E / 14.800; 74.117) to Corah Divh (13°42′N 72°10′E / 13.700°N 72.167°E / 13.700; 72.167) and thence down the West side of the Laccadive and Maldive Archipelagos to the most Southerly point of Addu Atoll in the Maldives].

Alternative names

The Arabian Sea historically and geographically has been referred to by many different names by Arab travellers and European geographers, that include[3] Indian Sea, Persian Sea, Sindhu Sagar,[4] Erythraean Sea,[5] Sindh Sea,[citation needed] and Akhzar Sea.[citation needed]

Trade routes

The Arabian Sea has been an important marine trade route since the era of the coastal sailing vessels from possibly as early as the 3rd millennium BCE, certainly the late 2nd millennium BCE through the later days known as the Age of Sail. By the time of Julius Caesar, several well-established combined land-sea trade routes depended upon water transport through the Sea around the rough inland terrain features to its north.

Names, routes and locations of the Periplus of the Erythraean Sea

These routes usually began in the Far East or down river from Madhya Pradesh with transshipment via historic Bharuch (Bharakuccha), traversed past the inhospitable coast of today's Iran then split around Hadhramaut into two streams north into the Gulf of Aden and thence into the Levant, or south into Alexandria via Red Sea ports such as Axum. Each major route involved transhipping to pack animal caravan, travel through desert country and risk of bandits and extortionate tolls by local potentiates.

This southern coastal route past the rough country in the southern Arabian peninsula (Yemen and Oman today) was significant, and the Egyptian Pharaohs built several shallow canals to service the trade, one more or less along the route of today's Suez canal, and another from the Red Sea to the Nile River, both shallow works that were swallowed up by huge sand storms in antiquity. Later the kingdom of Axum arose in Ethiopia to rule a mercantile empire rooted in the trade with Europe via Alexandria.

Major ports

The Kochi Port located on the south-west coast of India is the nearest Indian port to the international shipping routes, as well as one of the largest and busiest ports serving the Arabian Sea. Seen here is the International Container Transshipment Terminal, the only such facility in India.

Jawaharlal Nehru Port in Mumbai is the largest port in the Arabian Sea, and the largest container port in India.

The Port of Karachi (Urdu: بندر گاہ كراچى, Bandargāh-i Karācī) is Pakistan's largest and busiest seaport, handling about 60% of the nation's cargo (25 million tons per annum). It is located between the Karachi towns of Kiamari and Saddar, close to the main business district and several industrial areas. The geographic position of the port places it in close proximity to major shipping routes such as the Strait of Hormuz. The history of the port is intertwined with that of the city of Karachi. Several ancient ports have been attributed in the area including "Krokola", "Morontobara" (Woman's Harbour) (mentioned by Nearchus), Barbarikon (the Periplus of the Erythraean Sea, and Debal (a city invaded and captured by the Muslim general Muhammad bin Qasim in 712 AD). There is a reference to the early existence of the port of Karachi in the "Umdah", by the Arab navigator Sulaiman al Mahri (AD 1511), who mentions "Ras al Karazi" and "Ras Karashi" while describing a route along the coast from Pasni to Ras Karashi.

Karachi is also mentioned in the sixteenth century Turkish treatise Mirat ul Memalik (Mirror of Countries, 1557) by the Ottoman captain Seydi Ali Reis, which is a compilation of sailing directions from the Portuguese island of Diu to Hormuz in the Persian Gulf. It warns sailors about whirlpools and advises them to seek safety in "Kaurashi" harbour if they found themselves drifting dangerously.

The gate facing the sea was called "Kharadar" (salt gate), and the gate facing the Lyari River was called "Mithadar" (sweet gate). The modern neighbourhoods around the location of the gates are called Mithadar and Kharadar. Surrounded by mangrove swamps to the east, the sea to the southwest, and the Lyari River to the north, the town was well defended and engaged in a profitable trade with Muscat and Bahrain.

The Port of Karachi in Pakistan's largest city, Karachi, with some of the city's residential areas visible. The port is one of the busiest in the Arabian Sea

The Gwadar Port is a warm-water, deep-sea port situated at Gwadar in Balochistan, Pakistan at the apex of the Arabian Sea and at the entrance of the Persian Gulf, about 460 km west of Karachi and approximately 75 km (47 mi) east of Pakistan's border with Iran. The port is located on the eastern bay of a natural hammerhead-shaped peninsula jutting out into the Arabian Sea from the coastline.

Port of Salalah in Salalah, Oman is also a major port in the area. From a modest start in 1997, the Omani container transhipment port has achieved consistent growth. It is a key container transhipment hub on the Arabian Sea and is often used as the first port of call for vessels whose crew have just been released from the clutches of Somali pirates following ransom payments for withheld vessels and crew. The port also plays host as a supply base for the visiting warships that provide protective escorts for merchant shipping in the sea lanes. From that dual role has emerged another, one as an intelligence network — both military and civilian — to exchange information on possible pirate sightings and near misses. Also, the International Task Force often uses the port as a base. There is a significant number of warships of all nations coming in and out of the port, which makes it a very safe bubble. The port handled just under 3.5m teu[clarification needed] in 2009[6]

Major Indian ports in the Arabian Sea are Mundra Port, Kandla Port, Nava Sheva, Kochi Port, Mumbai Port, and Mormugão.[7][8]

Islands

There are several islands in the Arabian Sea, with the largest being Socotra (Yemen), Masirah (Oman), Astola Island (Pakistan) and Andrott (India).

Astola is a Pakistani island just off the coast of Balochistan, Pakistan

Astola Island, also known as Jezira Haft Talar (Urdu: زروان ءِ ہفت تلارBalochi‎) or 'Island of the Seven Hills', is a small, uninhabited island in the northern tip of the Arabian Sea in Pakistan's territorial waters. It is a popular eco-tourism destination in the region. Overnight tourists camp on the island and bring their own provisions. Camping, fishing and scuba-diving expeditions are popular. It is also a site for observing turtle breeding. Endangered animals such as the green turtle (Chelonia mydas) and the Hawksbill turtle (Eretmochelys imbracata) nest on the beach at the foot of the cliffs. The island is also a very important area for endemic reptiles such as the Astola Viper (Echis carinatus astolae).

Landsat view over Socotra, a Yemeni island.

Socotra (Arabic: سُقُطْرَى‎‎ Suquṭra), also spelled Soqotra, is the largest island, being part of a small archipelago of four islands. It lies some 240 kilometres (150 mi) east of the Horn of Africa and 380 kilometres (240 mi) south of the Arabian Peninsula. The island is very isolated and through the process of speciation, a third of its plant life is found nowhere else on the planet. It has been described as the most alien-looking place on Earth.

Masirah (Arabic: مصيرة‎‎) is an island off the East coast of Oman. The main industries here are fishing and traditional textile manufacturing. Formerly, traditional ship building was important. The rugged terrain of the island and surrounding rough coastline has led to the appearance of many wrecked dhows on the beaches of the island, most of them well preserved by the salt water and intense heat. The ocean bottom environment surrounding Masirah is hostile as the majority of the area is covered in either sand or hard rock. Despite the poor quality ocean bottom, the area is very productive with marine fisheries, and any hard objects (barrels, engines) are immediately colonized by local fauna.

See also

Notes

  1. ^ Arabian Sea, Encyclopædia Britannica
  2. ^ "Limits of Oceans and Seas, 3rd edition" (PDF). International Hydrographic Organization. 1953. Retrieved 7 February 2010. 
  3. ^ "The Voyage around the Erythraean Sea". washington.edu. 
  4. ^ "Kamat's Potpourri: The Arabian Sea". kamat.com. 
  5. ^ The Periplus of the Erythraean Sea:Travel and Trade in the Indian Ocean by a Merchant of the First Century
  6. ^ Salalah’s versatility beats the slump Archived October 25, 2012, at the Wayback Machine., Port of Salalah
  7. ^ "TRAFFIC HANDLED AT MAJOR PORTS (LAST 7 YEARS)" (PDF). shipping.gov.in. 
  8. ^ "WORLD PORT RANKINGS" (PDF). aapa.files.cms-plus.com. 2009. 

References

 This article incorporates text from a publication now in the public domainChisholm, Hugh, ed. (1911). "Arabian Sea". Encyclopædia Britannica (11th ed.). Cambridge University Press. 

External links