درگاه:نیشابور

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو


درگاه‌های شهرهای ایران
Bazar Arak.jpg
LostFile JPG 267905631.jpg
Pol Sefid 27.JPG
Maqbaratoshoara 4(Cropped).jpg
Falak-ol-aflak-Khorramaabaadcxxxx(Cropped).jpg
Panorama of Rasht municipality 1(Cropped).jpg
SoltAniye.jpg
Hafezieh (3985617187).jpg
Aramagh-e Shah Ne'matollah Vali, Mahan, Iran (1248454097).jpg
Taq-1.png
Ali al Ridha Dome - Aerial view (3).jpg
Menar Khosrovgerd.jpg
Hamedan Avecina Tomb and Museum-16.jpg
اراک اصفهان اهواز تبریز تهران خرم‌آباد رشت زنجان شیراز کرمان کرمانشاه مشهد سبزوار همدان
ابرشهر
به درگاه نيشابور خوش‌آمدید

درآمد

نِیْشابور دربارهٔ این پرونده تلفظ (فارسی نوشده از فارسی میانه:n y w sh h p w h r y  نیو شاهپوهر، به معنی: شهر نوساختهٔ شاهپور؛ به‌الفبای لاتین: Nishapur) شهری در استان خراسان رضوی، مرکز شهرستان نیشابور و دومین شهر بزرگ استان پس از مشهد است. در دامنه‌های بلندی‌های بینالود در شمال‌شرق ایران جای گرفته، از مهم‌ترین مراکز تاریخی، گردشگری، صنعتی برای کشور و منطقه می‌باشد و همچو نمادی از تاریخ و فرهنگ ایران نامبرده می‌شود.
شهر نیشابور برپایهٔ سرشماری همگانی ۱۳۹۰ ۲۳۹٬۱۸۵ نفر و همهٔ شهرستان، ۴۳۳٬۱۰۵ نفر جمعیت دارد. یک سوم باشندگانش، نوجوان‌‌اند و میزان جمعیت آن نسبت به استان ۷ درصد است. در ۲۰۱۰م به ICCN (شبکهٔ میان‌شهری همیاری فرهنگی ناپدیدار) پیوست و از ۲۰۱۵م عضو جامعهٔ کهن‌شهرهاست. شهرداری آن در ۱۳۱۰/ ۱۹۳۱م به‌جای دار الإمارة ساخته شده و اکنون سه منطقهٔ شهری را پوشش می‌دهد. دورهٔ چهارم شورای اسلامی شهر نیشابور، ۱۳ عضو دارد.
جایگاه تاریخی نیشابور در خراسان در فرایندی گام‌به‌گام با مشهد از دورهٔ صفویان جایگزین شده است. شکوفایی و پیشرفت همه‌جانبهٔ نیشابور و منطقهٔ آن (ربع نیشابور)، دورهٔ سده‌های میانه تا سلطنت خوارزمشاهیان بوده و در این دوران، همچون یک پایتخت فرهنگی برای ایران شمرده می‌شود. در سده یازدهم م با ۱۲۵ هزار تن جمعیت، هشتمین شهر بزرگ جهان (به‌انگارهٔ تمدن‌های شناخته‌شدهٔ آن زمان) بود.
تاریخ نیشابور از دورهٔ ساسانیان آغاز می‌شود و مرکز ساتراپی ابرشهر بوده است؛ در حدود دهه‌های میانی سده سومِ م به فرمان شاپور یکم بنیان‌گذاری یا بازسازی شده است. در سال ۶۴۳م با صلح‌نامهٔ کنارنگ و عبدالله عامر فتح اسلامی به آن درآمد. از ۸۲۱م تا ۸۷۳م پایتخت امیرنشین طاهریان بود، سپس پایتختِ نخستین سطلنت سلجوقیان به‌دست طغرل گزیده شد.
مسافت این شهر از راه جاده ۴۴ با مشهد ۱۲۴ ک. م، تا تهران ۷۶۸ ک. م است. باجگیران نزدیک‌ترین گذرگاه مرزی و عشق‌آباد با فاصلهٔ حدود ۱۹۰ کیلومتر، نزدیکترین پایتخت یک کشور به آن است.از ۱ مرداد ۱۳۳۵/ ۲۳ ژوئیه ۱۹۵۶ به راه‌آهن سراسری ایران پیوست. اقتصاد شهرستان نیشابور برپایهٔ کشاورزی-دام‌پروری، بازرگانی و برخی صنایع دستی و کارخانه‌ای استوار است. کاریزها (محلّی: قنات)، مهمترین منبع آبیِ کهن آن است که امروزه نیز کم‌وبیش اهمیت دارند.
دو روز ۲۵ فروردین و ۲۸ اردیبهشت در تقویم رسمی ایران، به نام دو تن از برجستگان جهانی اهل نیشابور، فریدالدین عطار و عمر خیام نامگذاری شده‌است. رسانه‌های ویژهٔ نیشابور دربرگیرندهٔ چند وبگاه خبرگزاری و هفته‌نامه‌های صبح نیشابور و خیام‌نامه است.

گفتاورد

نیشابور... شهری که وارث افتخارات گوناگون و وارث رنج‌های گوناگون در تاریخ سده‌های اسلامی است....

آیا می‌دانید

نگاره برگزیده

Iran sq - trees - nishapur - September 27 2013 11.JPG

میدان ایران، از میدان‌های مرکزی شهر نیشابور؛ ایران نامیدنِ آن برگرفته از نام سینمایی است که «بالاسان مِلیک ـ مِلکومیانس» در پیرامون این میدان با نام «ایران» ساخت که دومین سینمای نیشابور بود. این میدان رسماً پیش از ۱۳۵۷ش «شهناز» و سپس «امام خمینی» نامیده شده است.

مشاهیر نیشابور

Hamid Garmabi - 2016.jpg

حمید گرمابی (۱۹۶۱) سیاستمدار اصلاح‌طلب، مهندس شیمی، دانشگاهی ایرانی و نمایندهٔ نیشابور در دهمین دوره مجلس شورای اسلامی است. گرمابی دارای دکترای مهندسی شیمی با گرایش پلیمر از دانشگاه مک‌گیل کشور کانادا است. وی دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد خود را به ترتیب در دانشگاه صنعتی شریف و دانشگاه امیرکبیر گذرانده است. پیش از ورود به مجلس، ریاست دانشکده مهندسی پلیمر و رنگ دانشگاه امیرکبیر را برعهده داشت.
حمید گرمابی که در انتخابات مجلس دهم در فهرست امید قرار داشت و حمایت حسین انصاری راد دیگر نماینده با سابقه اصلاح‌طلب نیشابور را با خود به همراه، توانست با کسب ۷۵٬۶۸۶ رأی از مجموع ۲۳۸٬۷۱۱ رای مردم نیشابور به دوره دهم مجلس شورای اسلامی راه یابد. او پس از راهیابی به مجلس، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی شد.

تاریخ نیشابور

در سال ۱۰۱۱م، قحطی بزرگ در نیشابور روی داد که بر اثر بارش برف در سالی پیش از آن، سرما مزرعه‌ها، کشت‌زارها و باغستان‌ها را بی‌بازده ساخت. روایت شده است در این زمان برف زیادی بارید تا شصت و هفت بار. حتی ثروتمندان نیز بی‌غذا ماندند. بنا به آنچه در تاریخ یمینی ذکر شده، در این زمان هر روز در برخی محله‌های نیشابور بیش از چهارصد نفر جان می‌باختند. کسی نمی‌توانست به کار غسل و تدفین جان باختگان برسد. مرده‌ها از این‌رو با لباس در دل خاک جای می‌گرفتند «و مرد و زن و پیر و جوان فریاد می‌داشتند و نان نان می‌زدند و بر جای سرد می‌شدند». مردم در این قحطی از هر راهکاری برای رفع گرسنگی بهره می‌گرفتند. برخی با گیاهان خشک گرسنگی‌شان را برطرف می‌کردند. کم‌کم غذا بسیار نایاب شد، مردم گرسنه استخوان از میان زباله‌ها برداشته، خرد کرده و از آن غذایی فراهم آورده، می‌خوردند. سپس محمود غزنوی فرمانی صادر کرد تا حکومتیان انبارهای غله را بگشایند و آنچه که در انبارها است میان مردم تهی‌دست تقسیم کنند.

جای برگزیده

آرامگاه عمر خیام (گشایش: ۲ آوریل ۱۹۶۳م/ ۱۲ فروردین ۱۳۴۲) جای‌دفنِ عمر خیام، گیراترین جای گردشگری نیشابور و نمونهٔ برجستهٔ معماری نوین ایرانی است که طراحِّ آن هوشنگ سیحون بود. طرحش برگرفته از زندگی، زمانه و اندیشه‌های عمر خیام است که بر هر سه «ریاضی‌دان»، «اخترشناس» و «شاعر» بودنِ خیام استوار است و سازه‌های پیرامون آرامگاه، به پیشهٔ پدری خیام (خیمه‌دورزی) رویکرد دارد؛ ۲۲ متر بلندا دارد؛ پیکربندی‌اش بتنی با هستهٔ فلزی است؛ در باغی در حومهٔ شهر نیشابور جای دارد که آرامگاه و مسجد محمد محروق نیز در آن برپاست که به‌عنوان یک امام‌زاده نزد مسلمانان شیعه گرامی داشته می‌شود.

نیشابور در دیگر پروژه‌های ویکی‌مدیا

نیشابور در  ویکی‌گزارش  نیشابور در   ویکی‌گفتآورد  نیشابور در  ویکی‌نسک  نیشابور در  ویکی‌نبشته  نیشابور در  ویکی‌واژه  نیشابور در  ویکی‌دانشگاه  نیشابور در ویکی‌انبار
مرجع خبری با محتوای آزاد مجموعه‌ای از نقل قول‌ها متون و کتابچه راهنماهای آزاد متون پایه و مرجع آزاد فرهنگ واژه‌ها و اصطلاح‌نامه مرجع متون آموزشی منبع پرونده‌های چندرسانه‌ای عمومی
Wikinews-logo.svg
Wikiquote-logo.svg
Wikibooks-logo.svg
Wikisource-logo.svg
Wiktionary-logo.svg
Wikiversity-logo.svg
Commons-logo.svg