درگاه:زیست‌شناسی تکاملی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیEnglish

زیست‌شناسی تکاملی

Tree of life.svg

فَرگَشت یک نظریهٔ علمی است که در زیست‌شناسی مطرح شده‌است. فرگشت توضیح می‌دهد که چگونه حیوانات و گیاهان طی زمانی طولانی تغییر یافتند و چگونه به صورتی که امروزه هستند، رسیدند.

سنگواره‌ها نشان می‌دهند که زمین عمری بس دراز دارد. بر مبنای سنگواره‌ها می‌یابیم که جانداران امروزی متفاوت از گذشته هستند و به میزانی که به گذشته‌های دورتر می‌نگریم، فسیل‌ها متفاوت‌تر می‌شوند. فرگشت چگونگی این رخداد را توضیح می‌دهد.

بر این اساس، فرگشت در پی تغییر بسامد یک عامل انتقال ارثی در یک حوض ژنتیکی پدید می‌آید. این‌گونه تغییرها در پی یک گزینش طبیعی یا کشش ژنتیکی پدید می‌آیند. این دگرگونیها در بازه‌های دراز زمانی به تغییراتی در گونه یا ریخت (فنوتیپ) می‌انجامند. برای فرگشت روندهای دیگری مانند گونه زایی نیز بسیار مهم اند.

نظریه فرگشت پایه و اساس زیست‌شناسی نوین است و با شواهد بسیاری پشتیبانی می‌گردد. هیچ چیز در زیست‌شناسی بدون آن معنا نمی‌یابد. همزمان در جزئیات اختلاف نظر هست و پرسش‌های بسیاری نیازمند پاسخ هستند که زیست شناسان تکاملی به آن‌ها می‌پردازند.

نوشتار برگزیده

Huxley - Mans Place in Nature.jpg

تکامل انسان، بخشی از نظریهٔ بزرگ‌تر تکامل زیست‌شناختی است و سر و کارش با تکامل زیست‌شناختی انسان به عنوان یکی از گونه‌های جانوری است. مقولهٔ تکامل انسان و خاستنش از کَپی‌های قدیم‌تر - یا در تداول عامیانه میمون (گرچه این استعمال دقیق نیست) - از جنجالی‌ترین مباحث در چند سدهٔ اخیر بوده‌است. نگرش علمی امروزین به مسئلهٔ تکامل انسان یا خاستگاه وی، مدیون طبیعی‌دان معروف چارلز داروین است.

از زمان داروین شواهد مبنی بر این نظریه به‌طور قابل ملاحظه‌ای محکم‌تر و فراگیرتر شده‌است و علوم زیست‌شناختی اخیر چون ژنتیک، بیوشیمی، فیزیولوژی، بوم شناسی، رفتارشناسی جانوری و به ویژه زیست‌شناسی مولکولی با فراهم آوردن شواهد محکم‌تر و جزئیات بیشتر بر نظریه تکامل صحه گذاشته‌اند. چنان که امروزه زیست‌شناسان و مردم‌شناسان در سرتاسر دنیا بر روی گونه‌ای از ارتباط تکاملی میان انسان و دیگر گونه‌های کپی‌ها توافق دارند هر چند در مورد جزئیات آن اختلاف وجود دارد.
بیشتر...

نگارهٔ برگزیده

Origin of Species title page.jpg

خاستگاه گونه‌ها یا منشا انواع مهم‌ترین اثر چارلز داروین دانشمند و طبیعی‌دان انگلیسی است که در سال ۱۸۵۹ چاپ شد. داروین در این کتاب نظرات جدیدی دربارهٔ تکامل، پیدایش و انقراض انواع موجودات بیان کرد که در زمان خود جنجال‌های فراونی را به وجود آورد.

چارلز داروین پس از پنج سال سفر دریایی با کشتی بیگل به آمریکای جنوبی نخستین پیش‌نویس این کتاب را در سال ۱۸۴۲ نوشت. پس از آن تا سال ۱۸۴۴ نوشتهٔ اولیه را گسترش داد و به حدود ۲۳۰ صفحه رساند. او برای اولین بار تئوری خود را در ژوئیهٔ سال ۱۸۵۸ علنی کرد و یک سال بعد کتاب خاستگاه گونه‌ها در لندن منتشر شد. ۱۲۰۰ نسخه چاپ اول در همان روز نخست انتشار به فروش رفت. عنوان کتاب در ابتدا اصل انواع به کمک انتخاب طبیعی یا بقای نژادهای اصلح در تنازع بقا بود ولی این نام طولانی به مرور زمان جای خود را به خاستگاه گونه‌ها داد. در پی انتشار این اثر کلیسا آن را برای دین مضر خواند و سیل مخالفت‌ها آغاز شد.

رده‌ها

زندگی‌نامهٔ برگزیده

Jean-Baptiste Lamarck.jpg

ژان باپتیست لامارک زیست شناس فرانسوی که اولین بار نظریه تکامل را ارائه کرد. وی واضع دیدگاه لامارکیسم است.

لامارک برای بیان چگونگی وقوع تکامل دو نظریه استعمال و عدم استعمال اندامها و ارثی‌بودن صفات اکتسابی را عنوان کرد. وی مشاهده کرد که اگر اندامی از بدن یک جاندار استفاده شود، بزرگ و کارآمدتر می‌شود و اگر عضوی بکار نیفتد، کوچک شده و تحلیل می‌رود . بنابراین جاندار در نتیجه ناهماهنگی در استفاده و عدم استفاده اندامهای مختلف بدن در طول عمر فرد، ممکن است تا حدی تغییر یابد و بعضی از صفات را کسب کند. لامارک اینگونه صفات اکتسابی را ارثی و قابل انتقال به اخلاف دانست.

آیا می‌دانید...

آن‌چه می‌توانید انجام دهید

ویکی‌پروژه‌ها

موضوعات مرتبط

درگاه‌های وابسته

در دیگر پروژه‌های ویکی‌مدیا

حافظهٔ نهان سرور را پاکسازی کنید

The Evolutionary Biology Portal

Introduction

Tree of life.svg

Evolutionary biology is the subfield of biology that studies the evolutionary processes (natural selection, common descent, speciation) that produced the diversity of life on Earth. In the 1930s, the discipline of evolutionary biology emerged through what Julian Huxley called the modern synthesis of understanding, from previously unrelated fields of biological research, such as genetics and ecology, systematics and paleontology.

The investigational range of current research widened to encompass the genetic architecture of adaptation, molecular evolution, and the different forces that contribute to evolution, such as sexual selection, genetic drift, and biogeography. Moreover, the newer field of evolutionary developmental biology ("evo-devo") investigates how embryogenesis, the development of the embryo is controlled, thus yielding a wider synthesis that integrates developmental biology with the fields of study covered by the earlier evolutionary synthesis.

Selected article - show another

Objections to evolution have been raised since evolutionary ideas came to prominence in the 19th century. When Charles Darwin published his 1859 book On the Origin of Species, his theory of evolution (the idea that species arose through descent with modification from a single common ancestor in a process driven by natural selection) initially met opposition from scientists with different theories, but eventually came to receive overwhelming acceptance in the scientific community. The observation of evolutionary processes occurring (as well as the modern evolutionary synthesis explaining that evidence) has been uncontroversial among mainstream biologists since the 1940s.

Since then, most criticisms and denials of evolution have come from religious groups, rather than from the scientific community. Although many religious groups have found reconciliation of their beliefs with evolution, such as through theistic evolution, other religious groups continue to reject evolutionary explanations in favor of creationism, the belief that the universe and life were created by supernatural forces. The U.S.-centered creation–evolution controversy has become a focal point of perceived conflict between religion and science. Read more...

Selected picture - show another

Thylacine
Credit: Matilda

The last known Thylacine photographed at Hobart (formerly Beaumaris) Zoo in 1933. A scrotal sac is not visible in this or any other of the photos or film taken, leading to the supposition that "Benjamin" was a female, but the existence of a scrotal pouch in the Thylacine makes it impossible to be certain

Related portals

Did you know...

Question.png
  • ...that adaptations enable living organisms to cope with environmental stresses and pressures?
  • ...that maintained gene flow between two populations can also lead to a combination of the two gene pools, reducing the genetic variation between the two groups?
  • ...that all forms of natural speciation have taken place over the course of evolution, though it still remains a subject of debate as to the relative importance of each mechanism in driving biodiversity?
  • ...that despite the relative rarity of suitable conditions for fossilization, approximately 250,000 fossil species are known?
  • ...that genetic sequence evidence thus allows inference and quantification of genetic relatedness between humans and other apes?

Categories

Tasks you can do

Related topics

WikiProjects

Associated Wikimedia

Portals

Purge server cache