درود (نیشابور)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از دررود)
پرش به: ناوبری، جستجو
درود
DARRUD
کشور  ایران
استان خراسان رضوی
شهرستان نیشابور
بخش زبرخان
سال شهرشدن ۱۳۳۲
مردم
جمعیت ۵٬۷۱۷ نفر (۱۳۹۵)
رشد جمعیت ۵٪+ (۵سال)
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱۵۸۰
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه ۹/۱۲
میانگین بارش سالانه ۴۳۵
اطلاعات شهری
شهردار مهندس نبوی
ره‌آورد گردو، آلو و…
پیش‌شماره تلفنی ۰۵۱۴
وبگاه www.Darrud.com
شناسهٔ ملی خودرو  ایران
کد آماری ۱۳۹۳
تابلوی خوش‌آمد به شهر
پانویس همه با هم درود را دوباره پر رونق کنیم.

دَرود[۱] شهری در بخش زبرخان شهرستان نیشابور استان خراسان رضوی ایران است. این شهر در طول جغرافیایی ۵۹٫۰۷، عرض جغرافیایی ۳۶٫۰۸ و ارتفاع ۱۵۶۰ متر ازسطح دریا، در ۳۴ کیلومتری جنوب شرق نیشابور، هفت کیلومتری شمال جادهٔ بین‌المللی مشهد– نیشابور، پنج کیلومتری شمال قدمگاه، ۳۸ کیلومتری جاغرق و ۱۰۰ کیلومتری مشهد قرار دارد. کوه داس در چهار کیلومتری شمال غربی و کوه چالیدر در شش کیلومتری شمال شرق آن واقع است. این شهر به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی، و عدم قرار گرفتن در مسیر جادهٔ اصلی شکل بسته‌ای دارد و از نظر ارتباطات سیاسی و اداری دارای مشکلاتی می‌باشد. درود دارای وسعتی بالغ بر ۱۶۶۷۶۷۹ متر مربع (۱۶۷هکتار) است که حدود ۴۸ هکتار (۳۰٪) را اراضی خالص شهری، ۷۰ هکتار را باغات (۴۲٪)، ۳۵ هکتار را زمین‌های بایر و ۱۳ هکتار را زمین‌های کشاورزی به خود اختصاص داده‌اند.

درود شهر آبشارها
درود شهر آبشارها
آبشار رودخانه شهر درود

جمعیت[ویرایش]

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۵٬۷۱۷ نفر (در ۱٬۸۴۶ خانوار) بوده است.[۲]

جمعیت تاریخی
سال جمعیت  %±
۱۳۵۵ ۵٬۷۷۹
۱۳۶۵ ۶٬۴۷۳ ۱۲٫۰ ٪
۱۳۷۵ ۶٬۰۳۸ ۶٫۷ ٪ −
۱۳۸۵ ۴٬۹۷۹ ۱۷٫۵ ٪ −
۱۳۹۰ ۵٬۴۴۹ ۹٫۴ ٪
۱۳۹۵ ۵٬۷۱۷ ۴٫۹ ٪

وجه تسمیه[ویرایش]

در واقع شهر درود نوزاد رودخانهٔ آن است و شرایط طبیعی حاکم بر این نقطه باعث سکونت جمعیت انسانی در این مکان بوده است. در فرایند تشکیل آبادی‌ها و شهرها عوامل طبیعی گوناگونی ازقبیل: رودخانه، دریا، چشمه و… تأثیر گذارند، درود نیز از این قاعده مستثنی نبوده است، عامل شکل گیری آن بخشی از نام آن را تشکیل داده است. درود می‌تواند شکل تغییر یافتهٔ کلمات "درهٔ رود"،"دورود"،" دَه رود"یاًدِه رود" باشد، که به نظر می‌رسد معنای دوم دور از واقعیت نباشد، زیرا رودخانهٔ درود متشکل ازدو رود است که از دو درهٔ کمر زرد و خانه سفید سرچشمه می‌گیرند و در مکانی به نام"دو رو"یعنی مکان پیوند دو رودخانه به هم می‌رسند. البته برخی معنای سوم را در نظر گرفته، معتقدند رودخانهٔ درود در گذشته از به هم پیوستن ده رود کوچک و بزرگ شکل می‌گرفته ولی مطالعات میدانی چنین نظری را تأیید نمی‌کند.

در کتاب فرهنگ جغرافیایی ایران (خراسان) تهیه شده توسط ستاد ارتش در سال ۱۳۲۹ش، آمده: درود سابقاً موسوم به"ده رود" بوده است؛ که البته مشخص نکرده منظور، ده رودخانه است یا دهی که در مجاورت رود قرار گرفته است. سید محسن امین در اعیان الشیعه در مورد درود می‌گوید: "درود کلمهٔ ای فارسی است و از ترکیب دو واژهٔ " در"به معنی" باب " به عربی و"رود" به معنی" نهر" است، زیرا این آبادی در دهانهٔ رود قرار گرفته است. در این جا این نکته را متذکر می‌شویم که نام این آبادی در منابع به چهار صورت: "درود"، "درود"،"ده رود" و "درّود" ثبت گردیده است. جالب است بدانیم در شهرستان جیرفت دو آبادی به نام"درود"، در شهرستان بم مکانی به نام "درود پایین"، در شهرستان‌های تربت حیدریه و بیرجند نیز آبادی‌هایی به نام"درودی" داریم. همچنین در شهرستان‌های بروجرد، تهران، مریوان و نقده نیز مکان‌هایی به نام "درود" داریم. در منابع عربی متعلق به قرون پنجم وششم هجری از روستایی به نام "طَخروذ" در منطقهٔ نیشابور یاد شده که احتمال دارد این کلمه شکل تغییر یافتهٔ "درود" باشد.[۳]

درود دارالمومنین[ویرایش]

شهر درود میزبان روحانیون مبارزی چون آیت‌الله سید رضا صدر، آیت‌الله شیخ تقی بهلول، آیت‌الله مطهری، مبارز دکتر شریعتی وخطیب پر آوازه هاشمی نژاد و آیات عظام حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، نوری همدانی، مکارم شیرازی بوده است.[۳] اهالی درود را اکثراً سادات تشکیل می‌دهند. قرار گرفتن مرقد امامزادگان عین علی و زین علی از نوادگان امام محمدتقی در این شهر نشان می‌هد که سادات این شهراز نسل آن امام بزرگوار هستند.

این شهر را دارالمومنین نیز نامیده‌اند که این لقب به خاطر جمعیت قریب به اتفاق سادات، ارادتمندی آنان به اهل بیت پیامبر و مساجد فراوان این شهر است. رحیم جعفری یگانه بخشدار سابق زبرخان (۱۳۵۰) در رساله بخشداری خود می‌نویسد «اهالی در مجالس عروسی با حلیم پذیرایی می‌شوند وعموما متعصب بوده و مشروبات الکلی در قدمگاه و درود اصولاً مصرفی ندارد.»

این شهر ۱۲ مسجد دارد که هفت باب آن از همه مهمترند بنام‌های: مسجد شاه پسند، مسجدسرمزار (خاتم‌الانبیاء)، مسجدسرمیدان (صاحب الزمان)، مسجدچنارستان (امام حسین)، مسجدسرپل (جوادالائمه)، مسجد شوده (پنج تن آل عبا)، مسجد بالاده (امیرالمؤمنین)

سایر مساجد دیگراین شهر بدین قرار می‌باشند: مسجدامام حسن، مسجد امام صادق، مسجد حضرت خضر و…

مسجد شاه پسند[ویرایش]

این مسجد در شمال شهر درود واقع شده است. نقل است احمدشاه قاجار شبی را دراین محل به قصد زیارت علی ابن موسی الرضا اتراق کرده است و دستور داده است که در این مکان مسجدی را بنا کنند. رباط و خانقاه قدیمی درود نیزدر این محل قرار داشته است که متأسفانه اکنون از آن اثری باقی نمانده است. در حال حاضراین مسجد موقعیت خود را از دست داده است و مسجد امام حسن به همراه شش مسجد دیگر جزء مساجد سبعه این شهر شناخته می‌شوند.

مسجد سرمزار[ویرایش]

این مسجد در مجاورت امامزادگان این شر و چنار کهنسال ۷۴۰ ساله قرار دارد و به همرا مسجد سرپل و مسجد چنارستان از قدیمیترین مساجد درود به شمار می‌آید.

مسجد سرمیدان (صاحب الزمان)[ویرایش]

این مسجد در مرکز شهر و در مجاورت میدان اصلی شهر، میدان شهید (شاهرضائی سابق) قرار دارد؛ و چون در گذشته این شهر تنها یک خیابان (خیابان شاهرضائی) و یک میدان داشت به آن مسجد سرمیدان اطلاق می‌شده است. این مسجد به عنوان مسجد جامع شهر شناخته می‌شود و محل برگزاری نماز جمعه و مراسمات رسمی شهر نیز است. جالب است بدانید حجت‌الاسلام نجفی قریب به پنجاه سال امامت جماعت این مسجد را به عهده داشت و این موضوع باعث شده بود که نماز جماعت این مسجد حال و هوای دیگری داشته باشد. اهالی محلی این مسجد را مسجد مونده به معنای میانه شهر نیز می‌شناسند.

مسجد چنارستان (امام حسین)[ویرایش]

این مسجد در شرق درود قرار دارد و علت اطلاق نام چنارستان، به خاطر چنارهایی بوده است که در دو طرف نهر آب گذری وجود داشته است.

مسجد سرپل (جوادالائمه)[ویرایش]

این مسجد در مجاورت مسجد صاحب الزمان قرار دارد و تنها مسجد شهراست که گنبد و مناره دارد و همان‌طور که قبلاً اشاره شد این مسجد به همراه مسجد سرمزار و چنارستان از مساجد قدیمی شهر هستند.

مسجد شوده (پنج تن آل عبا)[ویرایش]

این مسجد همان‌طور که از نامش پیداست در گذشته در انتهای شهر قرارداشته است و به همین دلیل به آن شوده اطلاق می‌شود.

مسجد بالاده (امیرالمؤمنین)[ویرایش]

این مسجد در بالای شهر درود واقع شده است و مجاورت آن با مسجد شاه پسند یکی از عوامل از رونق افتادن مسجد یاد شده است.[۴]

درود قطب ورزش کوهنوردی استان[ویرایش]

ورزش کوهنوردی بدون تردید در صدر رشته‌های مفرح و کم هزینه دسته جمعی قرار دارد. این دو ویژگی در کنار طبیعت زیبای درود و کوه‌های سر به فلک کشیده رشته‌کوه بینالود دلیل خوبی است تا جمع زیادی از ورزشکاران و کوهنوردان به این منطقه سرازیر شده و از این نعمت خدادادی بهره‌مند شوند. عطر پونه و اسوطوخودوس مسیر رودخانه نرمپا به همراه کوه‌های مملو از گون کوهی، زرشک و ریواس و ملر چیزی نیست که بشود به آسانی از کنار آن گذشت. از همه اینها که بگذریم قله زیبای فلسکه که در کنار بینالود و شیرباد از قله‌های مرتفع رشته‌کوه بینالود است چون مادری مهربان دامن خود را در این مسیر پهن کرده و همه را به این میهمانی پورشور فرا می‌خواند. اگر تصمیم به این سفر پر رمز و راز گرفتید کافی است که سپیده‌دمان در خنکای صبح از آبشار درود دل به کوه بسپارید، و آنگاه که خورشید بر بلندای آسمان نقش بست نماز عشق را بر قله سربه فلک کشیده فلسکه بخوانید و عصرگاهان در بارگاه شاه توس علی ابن موسی الرضا سر بر آستان بندگی بسایید.[۴]

همان‌طور که در نقشه دیده می‌شود از ویژگی‌های منحصربفرد این مسیر کوهنوردی، وجود انتخاب‌های متنوعی است که کوهپیمایان در برابر خود دارند. از درود که عازم کوهپیمایی می‌شوید در انتهای مسیر نرمپا به یک دو راهی می‌رسید که به دهنه دو رود معروف است و رودخانه درود از به هم پیوستن دو رودی که یکی به سمت خانه سفید و دیگری به سمت کمر زرد می‌رود سرچشمه می‌گیرد.

اگر از دره کمرزرد طی مسیر کنید به قله دهبار به ارتفاع ۲۹۴۳متر می‌رسید که پس از ادامه مسیر به روستای دهبار و از آنجا به طرقبه می‌رسید و اگر مسیر خانه سفید را انتخاب کنید پس از ارتفاع گرفتن به قله فلسکه به ارتفاع ۳۰۷۷متر می‌رسید. از اینجا به بعد سه مسیر پیش روی شماست. مسیر کردینه – جاغرق – طرقبه مسیر کنگ – شاندیز مسیر زشک - شاندیز در ادامه تصاویری منتخب از زیباییهای این مسیرهای کوهنوردی آورده شده است.[۴]

استعدادهای شهری[ویرایش]

در روزهای تعطیل درود پذیرای مسافران و خانواده‌هایی از شهرهای بزرگ همجوار (مشهد و نیشابور) و دیگر شهرهای ایران، که برای گذران وقت در دامن طبیعت به این منطقه خوش آب و هوا پناه می‌آورند. شهر درود در تابستان پذیرای بیشترین مسافر از تمام نقاط کشور است. با یک سفر در تابستان به درود می‌توانید اوج مسافر را در این شهر ببینید.

آب و هوای درود تابع آب و هوای عمومی منطقه بینالود می‌باشد. تابستان‌ها متعادل و زمستان‌ها سرد و مرطوب می‌باشد. میزان بارش باران و برف به مقدار قابل توجهی بیشتر از نیشابور و مشهد ولی تا حدودی کمتر از جاغرق می‌باشد. به غیر از منطقه‌ای که رود درود از آن می‌گذرد و نیز مناطق زیر کشت پوشش گیاهی درود عموماً لخت می‌باشد.

محصولات عمده این شهر (بیشتر مصرف داخلی) عبارت‌اند از: سیب و انگور، آلو سیاه و گردو و بادام، آلبالو و گیلاس، گندم و جو، زرشک و ریواس و غیره.

مناطق مختلف درود عبارت‌اند از: شهر (شامل بالاده، میان ده و پایین ده)، مهمانسرای زیبای توریستی، نرم پا (محل عبور رودخانه زیبای درود)، استمن، سماقزار، امرون، حوض شیطان، قدرت‌آباد، جعفرآباد، همت‌آباد و غیره.

شغل بیشتر مردم درود قالی بافی و کشاورزی و دامداری است. در سالهای اخیر مهاجرت جوانان برای کار به شهرهای مشهد، تهران و غیره رونق کشاورزی درود را کم کرده‌است.

گردشگری[ویرایش]

الف) اماکن تفریحی

مهمانسرای زیبای درود، آبشارهای درود، درخت چنار ۷۵۰ ساله درود، نرم پا (دره و رودخانه محصور بین کوه‌ها)، قله فلسکه سماقزار:(کوهی در شرق درود که پوشیده از درختچه‌های سماق است)، استیمن، همت‌آباد، سایت پرواز پاراگلایدر درود، جاده ساحلی درود، امرون و…

سد خاکی شهر درود واقع در جنوب شهر
دره نرم پا واقع در رودخانه شهر درود
مسیر رودخانه شهر درود
مسیر رودخانه شهر درود
ب) اماکن زیارتی

امامزادگان عین علی و زین علی، مساجد سبعه درود و…

ج) اماکن تاریخی

حمام‌های تاریخی، قلعه‌های تاریخی اطراف درود.[۴]

تاریخچه[ویرایش]

اگر چه گذشته تاریخی درود به درستی روشن نیست، اما می‌توان با نگاهی به اطراف و سیری در ساخت و سازهای پیرامون این شهر به شواهد تمدنی این خطه اشاراتی داشت. در حوالی منطقه امبرون خرابه‌هایی از استقرار سالیان دور را می‌توان دید که این استقرار بنا به دلایلی که به گمان قوی حملهٔ اقوام مهاجم که در محاورات محلی به ازبک‌ها معروفند و بی‌پناهی این ابادی‌ها باعث جابجایی ساکنین محدودهٔ مذکور به سمت محله بالاده فعلی و حوالی خانقاه شد که وجود سیستم انتقال اب جوی صحرا که با سو (کانال زیرزمین فرعی که دسترسی به مسیر قناتها را عموماً از سطح زمین ممکن می‌ساخته است) و پلکان در این محله قابل دسترسی است را می‌توان ازجمله شواهد این جابجایی و نیاز به دسترسی به اب رودخانه تحت شرایط حفاظت شده و همچنین قابل کنترل می‌باشد. خانقاه به خاطر قرار گیری در شیب تند دامنه قابلیت محصور بودن و دفاع را داشته است یا به عبارت بهتر از پدافند غیر عامل به خوبی بهره می‌برده است.

از سکونتگاه‌های نخستین اطراف درود می‌توان به منطقهٔ استیمن (هست ایمن) و جعفرآباد فعلی اشاره نمود که این دو منطقه نیز از اماکن قدیمی اطراف شهر محسوب می‌شده‌اند؛ که استیمن آن طور که به نظر می‌رسد با کوچ ساکنین به خانقاه به درود پیوسته است؛ ولی آثار و بقایای موجود از قبیل رباطها، امامزاده‌ها ی سنگی گذشته‌های مربوط به ۱۰۰۰ سال قبل، درختان چنار کهن‌سال با سن حدود ۷۰۰ سال بقایای محله پرجمعیتی بنام خانقاه، همه نشان از قدمت تاریخی این شهر ییلاقی و زیبای کوهستان دارد. براساس شواهد باستان شناختی با سفالهای بدست آمده از مکان قلعه سرخ در ابتدای شهر درود می‌توان قدمت این منطقه را به دوره تاریخی یعنی حدود ۲۵۰۰ نیز تخمین زد.

از آنجا که انسانها در اعصار کهن بر کنار رودخانه‌ها می‌زیسته‌اند می‌توان گفت به دلیل دائمی بودن رودخانه، این مکان می‌توانسته زیستگاه خوبی برای آنان باشد. پس احتمال بسیار می‌رود که قدمت این شهر به اعصار کهن نیز حتی پیش از تاریخ برگردد.

نواوری‌های شهر[ویرایش]

سایت پرواز پاراگلایدر
  • در سال‌های اخیر یک سایت پرواز پاراگلایدر در شهر درود احداث گردیده که شامل جاده اختصاصی دسترسی به محلهای تیک آف است که به سایتهای ۳۵۰ متر ،۹۵۰ متر و ۱۰۵۰ دسترسی دارد که در نوع خود یک سایت مسابقاتی محسوب شده و کم‌نظیر است.

در سال۱۳۷۸ اولین مسابقات پاراگلایدر قهرمانی ایران و نیز در پاییز ۱۳۸۷ در این سایت برگزار شد[نیازمند منبع]. اولین فستیوال پرواز پاراگلایدر (به اهتمام باشگاه پاراگلایدر آیریان) در درود برگزار شد.[نیازمند منبع] درود شهر پاراگلایدر ایران معرفی شد.[نیازمند منبع] تا به حال ۴ مسابقه و جشنواره در سایت پاراگلایدر درود برگزار شده است.

پانویس[ویرایش]