دامنه سطح‌بالای کد کشوری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیEnglish

دامنه سطح‌بالای کُد کشوری (به انگلیسی: country code Top Level Domain) (به اختصار ccTLD)، یک دامنه‌اینترنتی سطح بالا است که بطور عمومی برای یک کشور، یک منطقه خودمختار، یا منطقه وابسته به قلمرو یک کشور مورد استفاده قرار گرفته یا رزرو شده‌است.

همه دامنه‌های سطح بالای کد کشوری با شناسه استاندارد اسکی (به انگلیسی: ASCII) دارای دو حرف می‌باشد، بطوری‌که می‌توان گفت همه دامنه‌های سطح بالای دو حرفی دامنه سطح بالای کد کشوری است.

در سال ۲۰۱۰، شرکت آیانا پیاده‌سازی دامنه سطح بالای بین‌المللی شده کد کشوری، متشکل از حروف زبان‌های محلی را برای استفاده کاربرها آغاز کرد. ایجاد و نمایندگی دامنه‌های سطح بالای کد کشوری در پرونده RFC 1591 شرح داده شده‌است.

علاوه بر دامنه‌های مبتنی بر استاندارد اَسکی، در حال حاضر چهار دامنه سطح‌بالای کد کشوری به زبان‌های روسی و عربی وجود دارند که کد بین‌المللی کشوری نامیده می‌شوند. دامنه سطح‌بالای کشوری ایران نقطه-آی‌آر (.ir) و نقطه-ایران (ایران) است. در حاضر نزدیک به ۹۰۰ هزار دامنه آی‌آر در مرکز کشوری دامنه، ایرانیک ثبت شده‌است.[۱]

کاربرد نامتداول[ویرایش]

سادگی در محدودیت‌های اجرایی ثبت نام بعضی از دامنه‌های سطح‌بالای کد کشوری نتیجه خود را در نام دامنه‌هایی چون i.am , fa.st , tip.it , start.at و go.to به نمایش می‌گذارد. تغییرات دیگر در استفاده از دامنه سطح‌بالای کد کشوری در جاییکه نام دامنه و دامنه سطح‌دوم و دامنه سطح‌بالای کد کشوری با هم یا نام دامنه و دامنه سطح‌بالای کد کشوری با هم برای تشکیل یک واژه یا عبارت استفاده می‌شود هک دامنه (به انگلیسی: Domain Hack) نامیده می‌شود. نتیجه این امر را می‌توان در دامنه‌هایی چون blo.gs (دامنه .gs مربوط به جزایر جورجیای جنوبی و ساندویچ جنوبی) , del.icio.us (دامنه .us مربوط به ایالات متحده آمریکا)، و cr.yp.to (دامنه .to مربوط به تونگا) مشاهده کرد. دامنه .co برای کلمبیا علاقه قابل توجهی را به عنوان هماورد شایسته‌ای برای دامنه‌های سطح‌بالای عمومی برای استفاده تجاری به عنوان مخففی از واژه company ایجاد کرد. در ژوئن و جولای سال ۲۰۱۰ دامنه .co برای ثبت عمومی آزاد شد.

دامنه‌های سطح‌بالای کد کشوری غیرمتعارف (مانند .cm) ممکن است بیشتر در اثر اشتباه نگارش نوشته شود. علاقه به دامنه .cm برای کامرون از آنجا ناشی شد که امکان دارد مردم بر اثر اشتباه نگارش حرف o را از دامنه وب‌سایت‌های .com جا بیندازند.

استفاده تجاری و نامتداول[ویرایش]

برخی از کوچکترین کشورهای دنیا اجازه استفاده تجاری از دامنه‌های سطح‌بالای خود را ارائه کردند. برای مثال، تووالو و ایالات فدرال میکرونزی، کشورهای کوچکی در اقیانوس آرام، به ترتیب با VeriSign و FSM Telecommunications برای فروش نام‌های دامنه با استفاده از دامنه‌های سطح‌بالای .tv و .fm به ایستگاه‌های تلویزیونی و رادیویی همکاری می‌کنند.

دامنه‌های سطح‌بالای کد کشوری نامتداول دامنه‌های سطح‌بالایی است که بخاطر نامشان برای اهداف مختلفی خارج از کشور مطبوع خود مورد استفاده قرار می‌گیرد.

برای مثال:

  • .ac (جزایر آسنسیون) به عنوان دامنه‌ای برای استان وستربوتن در سوئد، مخففی برای عبارت (Västerbotten County).
  • .ad (آندورا) اخیراً بطور فزاینده‌ای به عنوان دامنه‌ای برای شرکت‌ها و سرویس‌های تبلیغات، به عنوان مخففی برای عبارت (ADvertising).
  • .ag (آنتیگوآ و باربودا) گاهی به عنوان دامنه‌ای برای وب‌سایت‌های کشاورزی، به عنوان مخففی برای عبارت (AGricultural)، در آلمانی AG مخفف واژه Aktiengesellschaft برای شرکت‌های مبتنی بر سهام داری و مشابه مخفف Inc. در ایالات متحده آمریکا می‌باشد.
  • .am (ارمنستان) گاهی به عنوان دامنه‌ای برای ایستگاه‌های رادیویی ای‌ام یا برای هک‌های دامنه (مثال .i.am).
  • .as (جزایر ساموآی آمریکا) در استونی، دانمارک و نروژ، AS برای شرکت‌های مبتنی بر سهام داری و مشابه مخفف Inc. در ایالات متحده آمریکا می‌باشد. در جمهوری چک، مشترک شرکت سهامی a.s. و مخفف عبارت (Akciová Spolecnost) می‌باشد.
  • .at (اتریش) به عنوان دامنه‌ای برای پایان بخشیدن به واژه‌های ختم شده به at در انگلیسی (مثال e.ate.at).
  • .be (بلژیک) گاهی به عنوان دامنه‌ای برای استان برن در سوییس، به عنوان مخففی برای عبارت (BErn).
  • .by (بلاروس) گاهی در آلمان به عنوان دامنه‌ای برای استان بایرن، مخففی برای عبارت (BaYern).
  • .ca (کانادا) گاهی برای استفاده در هک‌های دامنه (مثال histori.cahistori.ca دامنه‌اینترنتی مؤسسه سلطنتی هیستوریکا)، البته این نوع از استفاده از دامنه .ca محدود به داشتن اقامت در خود کانادا می‌باشد.
  • .cc (جزایر کوکوس) به عنوان دامنه‌ای برای طیف گسترده‌ای از اجتماع‌های دانشگاهی، مخصوصاً پیش از اعطای اجازه استفاده از .edu.
  • .cd (جمهوری دموکراتیک کنگو) به عنوان دامنه‌ای برای تجارت لوح فشرده و وب‌سایت‌های اشتراک گذاری.
  • .ch (سوئیس) به عنوان دامنه‌ای برای وب‌سایت بعضی کلیساها (CHurch).
  • .ck (جزایر کوک) بطور قابل توجهی بوسیله طنز ناتان بارلی (به انگلیسی: Nathan Barley) از کریس موریس (به انگلیسی: Chris Morris) که به همراه دامنه .co به معنی واژه خروس (cock) می‌باشد مورد سوءاستفاده قرار گرفت (مثال .co.ck در trashbat.co.cktrashbat.co.ck).
  • .co (کلمبیا) به عنوان دامنه‌ای برای اهداف تجاری، مخففی برای عبارت‌های “COmmercial” , “COrporation” یا “COmpany”.
  • .dj (جیبوتی) به عنوان دامنه‌ای برای تجارت لوح فشرده و هنرمندان دی‌جی.
  • .fm (ایالات فدرال میکرونزی) اغلب به عنوان دامنه‌ای برای ایستگاه‌های رادیویی اف‌ام و حتی ایستگاه‌های رادیویی غیر اف‌ام مانند ایستگاه‌های رادیوی اینترنتی.
  • .gi (جبل الطارق)
  • .gg (گینه استوایی) گاهی به عنوان دامنه‌ای برای صنایع بازی و قماربازی، بخصوص در مورد مسابقه اسب سواری و پوکر آنلاین.
  • .im (جزیره مان) گاهی به عنوان دامنه‌ای برای سرویس‌ها و برنامه‌های پیام‌رسان، به عنوان مخففی برای عبارت (Instant Messaging).
  • .in (هند) به عنوان دامنه‌ای برای صنعت اینترنت، مخففی برای عبارت (INternet).
  • .io (قلمروی اقیانوس هند بریتانیا). نمونه قابل توجه در وب‌سایت اشتراک گذاری آنلاین Drop.ioDrop.io و وب‌سایت فهرست کار Done.ioDone.io.
  • .is (ایسلند) به عنوان معنی واژه است یا هست (is) در زبان انگلیسی که یک فعل است یا در هک‌های دامنه (مثال نام.is. صفت یا فعل).
  • .it (ایتالیا) به عنوان دامنه‌ای برای استفاده در هک‌های دامنه (مثال .has.it).
  • .je (جرسی) اغلب به عنوان بیان کوچک بودن در زبان هلندی (مثال huis.je) و به عنوان معنی واژه شما (you) (مثال zoek.je به معنی جستجوی شما)، یا به عنوان معنی واژه من (I) در زبان فرانسوی (مثال moi.jemoi.je).
  • .la (لائوس) به عنوان دامنه‌ای برای لس آنجلس، مخففی برای عبارت (Los Angeles).
  • .li (لیختنشتاین) به عنوان دامنه‌ای برای لانگ آیلند، مخففی برای عبارت (Long Island).
  • .lv (لتونی) به عنوان دامنه‌ای برای لاس وگاس یا عشق، مخففی برای عبارت‌های (Las Vegas) یا (LoVe).
  • .ly (لیبی) به عنوان دامنه‌ای برای پایان بخشیدن به واژه‌های ختم شده به ly در انگلیسی.
  • .md (مولداوی) به عنوان دامنه‌ای برای صنایع پزشکی، مخففی برای عبارت (MeDical).
  • .me (مونته نگرو) به عنوان دامنه‌ای برای استفاده شخصی و هک‌های دامنه.
  • .mn (مغولستان) به عنوان دامنه‌ای برای مینه سوتا، مخففی برای عبارت (MiNnesota).
  • .ms (جزایر مونتسرات) به عنوان دامنه‌ای برای طرح‌های مایکروسافت (مثال popfly.mspopfly.ms)، مخففی برای عبارت (MicroSoft).
  • .mu (جزیره موریس) به عنوان دامنه‌ای برای صنعت موسیقی، مخففی برای عبارت (MUsic).
  • .ni (نیکاراگوئه) گاهی به عنوان دامنه‌ای برای شرکت‌های واقع در ایرلند شمالی مورد پذیرش قرار می‌گیرد، مخففی برای عبارت (Northern Ireland)، مخصوصاً برای تمایز با استفاده همیشگی از .uk در همه جای بریتانیای کبیر.
  • .nu (نیووی) به عنوان معنای واژه جدید (new) در زبان انگلیسی و معنی واژه حالا (now) در زبان‌های اسکاندیناوی و هلندی و معنی واژه عریان (nude) در زبان فرانسوی و پرتغالی.
  • .pr (پورتوریکو) به عنوان دامنه‌ای برای روابط عمومی‌ها، به عنوان مخففی برای عبارت (Public Relations).
  • .py (پاراگوئه) به نشانی nic.py مراجعه کنید.
  • .rs (صربستان) به عنوان دامنه‌ای برای پایان بخشیدن به واژه‌های ختم شده به rs در انگلیسی (مثال blogge.rs).
  • .sc (جزایر سیشیل) گاهی به عنوان دامنه‌ای برای منابع، مخففی برای عبارت (SourCe).
  • .sh (جزیره سنت هلن) گاهی به عنوان دامنه‌ای برای نهادهای مرتبط به آلمان، ایالت اشلسویگ-هولشتاین از آلمان، استان شافهاوسن از سوئیس، یا شهرهای شانگهای و شن‌ژن از چین، مخففی برای عبارت‌های (Schleswig-Holstein) , (ScHaffhausen) , (SHanghai) یا (SHenzen).
  • .si (اسلوونی) به عنوان دامنه‌ای برای وب‌سایت‌های اسپانیایی به معنی واژه بلی در آن زبان.
  • .sr (سورینام) به عنوان دامنه‌ای برای بزرگترها در ایالات متحده آمریکا، به عنوان مخففی برای عبارت (SenioRs).
  • .st (سائوتومه و پرینسیپ) به عنوان دامنه‌ای برای خیابان، مخففی برای عبارت (STreet).
  • .tk (توکلائو) خریداری شده بوسیله یک شخص و قرار گرفته شده در دسترس عموم.
  • .tm (ترکمنستان) به عنوان دامنه‌ای برای مارک تجاری، مخففی برای عبارت (Trade Mark).
  • .to (تونگا) اغلب به عنوان معنای واژه به (to) در زبان انگلیسی یا در هک‌های دامنه (مثال go.to)، همچنین به عنوان دامنه‌ای برای شهر تورنتو در کانادا یا شهر تورین در ایتالیا، مخففی برای عبارت‌های (TOronto) و (Turin) یا (TOrino در زبان ایتالیایی).
  • .tv (تووالو) به عنوان دامنه‌ای برای تلویزیون یا اهداف صنعت سرگرمی. همچین برای تجارت‌های محلی استان تریویزو در ایتالیا.
  • .vg (جزایر ویرجین بریتانیا) به عنوان دامنه‌ای برای بازی‌های ویدئویی، مخففی برای عبارت (Video Games).
  • .vu (جزیره وانواتو) به عنوان معنای واژه دیده می‌شود (seen) در زبان فرانسه و مخففی برای واژه دیدن (view) در زبان انگلیسی.
  • .ws (ساموآ، پیشتر ساموآی غربی) به عنوان دامنه‌ای برای وب‌سایت، مخففی برای عبارت (WebSite).

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس و منابع[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «آمار – ایرنیک». دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۷-۲۶.

A country code top-level domain (ccTLD) is an Internet top-level domain generally used or reserved for a country, sovereign state, or dependent territory identified with a country code.

All ASCII ccTLD identifiers are two letters long, and all two-letter top-level domains are ccTLDs. In 2018, the Internet Assigned Numbers Authority (IANA) began implementing internationalized country code top-level domains, consisting of language-native characters when displayed in an end-user application. Creation and delegation of ccTLDs is described in RFC 1591, corresponding to ISO 3166-1 alpha-2 country codes.

Types

As of 2015, IANA distinguishes the following groups of top-level domains:[1]

Delegation and management

IANA is responsible for determining an appropriate trustee for each ccTLD. Administration and control are then delegated to that trustee, which is responsible for the policies and operation of the domain. The current delegation can be determined from IANA's list of ccTLDs. Individual ccTLDs may have varying requirements and fees for registering subdomains. There may be a local-presence requirement (for instance, citizenship or other connection to the ccTLD), as, for example, the Canadian (ca) and German (de) domains, or registration may be open.

History

The first registered ccTLDs were .us, .uk, and .il, all registered in 1985. In 1986, .au, .de, .fi, .fr, .jp, .kr, .nl, and .se were registered.

Relation to ISO 3166-1

The IANA is not in the business of deciding what is and what is not a country. The selection of the ISO 3166 list as a basis for country code top-level domain names was made with the knowledge that ISO has a procedure for determining which entities should be and should not be on that list.

Unused ISO 3166-1 codes

Almost all current ISO 3166-1 codes have been assigned and do exist in DNS. However, some of these are effectively unused. In particular, the ccTLDs for the Norwegian dependency Bouvet Island (bv) and the designation Svalbard and Jan Mayen (sj) do exist in DNS, but no subdomains have been assigned, and it is Norid policy to not assign any at present. Two French territories—bl (Saint Barthélemy) and mf (Saint Martin)—still await local assignment by France's government.

The code eh, although eligible as ccTLD for Western Sahara, has never been assigned and does not exist in DNS. Only one subdomain is still registered in gb[3] (ISO 3166-1 for the United Kingdom), and no new registrations are being accepted for it. Sites in the United Kingdom generally use uk (see below).

The former .um ccTLD for the U.S. Minor Outlying Islands was removed in April 2008. Under RFC 1591 rules, .um is eligible as a ccTLD on request by the relevant governmental agency and local Internet user community.

ASCII ccTLDs not in ISO 3166-1

Several ASCII ccTLDs are in use that are not ISO 3166-1 two-letter codes. Some of these codes were specified in older versions of the ISO list.

  • uk (United Kingdom): The ISO 3166-1 code for the United Kingdom is GB. However, the JANET network had already selected uk as a top-level identifier for its pre-existing Name Registration Scheme, and this was incorporated into the DNS root. gb was assigned with the intention of a transition, but this never occurred and the use of uk is now entrenched.
  • su This obsolete ISO 3166 code for the Soviet Union was assigned when the Soviet Union was still extant; moreover, new su registrations are accepted.
  • ac (Ascension Island): This code is a vestige of IANA's decision in 1996 to allow the use of codes reserved in the ISO 3166-1 alpha-2 reserve list for use by the Universal Postal Union. The decision was later reversed, with Ascension Island now the sole outlier. (Three other ccTLDs, gg (Guernsey), im (Isle of Man) and je (Jersey) also fell under this category from 1996 until they received corresponding ISO 3166 codes in March 2006.)
  • eu (European Union): On September 25, 2000, ICANN decided to allow the use of any two-letter code in the ISO 3166-1 reserve list that is reserved for all purposes. Only EU currently meets this criterion. Following a decision by the EU's Council of Telecommunications Ministers in March 2002, progress was slow, but a registry (named EURid) was chosen by the European Commission, and criteria for allocation set: ICANN approved eu as a ccTLD, and it opened for registration on 7 December 2005 for the holders of prior rights. Since 7 April 2006, registration is open to all in the European Economic Area.

Historical ccTLDs

ccTLDs may be removed if that country ceases to exist. There are three ccTLDs that have been deleted after the corresponding 2-letter code was withdrawn from ISO 3166-1: cs (for Czechoslovakia), zr (for Zaire) and tp (for East Timor). There may be a significant delay between withdrawal from ISO 3166-1 and deletion from the DNS; for example, ZR ceased to be an ISO 3166-1 code in 1997, but the zr ccTLD was not deleted until 2001. Other ccTLDs corresponding to obsolete ISO 3166-1 codes have not yet been deleted. In some cases they may never be deleted due to the amount of disruption this would cause for a heavily used ccTLD. In particular, the Soviet Union's ccTLD su remains in use more than twenty years after SU was removed from ISO 3166-1.

The historical country codes dd for the German Democratic Republic and yd for South Yemen were eligible for a ccTLD, but not allocated; see also de and ye.

The temporary reassignment of country code cs (Serbia and Montenegro) until its split into rs and me (Serbia and Montenegro, respectively) led to some controversies[4][5] about the stability of ISO 3166-1 country codes, resulting in a second edition of ISO 3166-1 in 2007 with a guarantee that retired codes will not be reassigned for at least 50 years, and the replacement of RFC 3066 by RFC 4646 for country codes used in language tags in 2006.

The previous ISO 3166-1 code for Yugoslavia, YU, was removed by ISO on 2003-07-23, but the yu ccTLD remained in operation. Finally, after a two-year transition to Serbian rs and Montenegrin me, the .yu domain was phased out in March 2010.

Australia was originally assigned the oz country code, which was later changed to au with the .oz domains moved to .oz.au.

Internationalized ccTLDs

An internationalized country code top-level domain (IDN ccTLD) is a top-level domain with a specially encoded domain name that is displayed in an end user application, such as a web browser, in its language-native script or alphabet, such as the Arabic alphabet, or a non-alphabetic writing system, such as Chinese characters (.中国). IDN ccTLDs are an application of the internationalized domain name (IDN) system to top-level Internet domains assigned to countries, or independent geographic regions.

ICANN started to accept applications for IDN ccTLDs in November 2009,[6] and installed the first set into the Domain Names System in May 2010. The first set was a group of Arabic names for the countries of Egypt, Saudi Arabia, and the United Arab Emirates. By May 2010, 21 countries had submitted applications to ICANN, representing 11 languages.[7]

ICANN requires all potential international TLDs to use at least one letter that does not resemble a Latin letter, or have at least three letters, in an effort to avoid IDN homograph attacks. Nor shall the international domain name look like another domain name, even if they have different alphabets. Between Cyrillic and Greek alphabets, for example, this could happen.

Unconventional usage

Lenient registration restrictions on certain ccTLDs have resulted in various domain hacks. Domain names such as I.am, tip.it, start.at and go.to form well-known English phrases, whereas others combine the second-level domain and ccTLD to form one word or one title, creating domains such as blo.gs of South Georgia and the South Sandwich Islands (gs), youtu.be of Belgium (be), del.icio.us of the United States (us), and cr.yp.to of Tonga (to). The .co domain of Colombia has been cited since 2010 as a potential competitor to generic TLDs for commercial use, because it may be an abbreviation for company.[8]

Several ccTLDs allow the creation of emoji domains.

Some ccTLDs may also be used for typosquatting. The domain cm of Cameroon has generated interest due to the possibility that people might miss typing the letter o for sites in the com.[9]

Commercial usage

Some of the world's smallest countries and non-sovereign or colonial entities with their own country codes have opened their TLDs for worldwide commercial use, some of them free like .tk.

See also

Notes and references

  1. ^ "IANA root zone database". Iana.org. Retrieved 2015-11-10.
  2. ^ Jon Postel (March 1994). "RFC 1591 - Domain Name System Structure and Delegation". Retrieved 2008-06-22.
  3. ^ "DNS loookup for dra.hmg.gb". 2010. Retrieved 2010-07-03.
  4. ^ Leslie Daigle (2003-09-24). "IAB input related to the .cs code in ISO 3166". IAB. Retrieved 2008-06-22.
  5. ^ Leslie Daigle (2003-09-24). "IAB comment on stability of ISO 3166 and other infrastructure standards". IAB. Retrieved 2008-06-22.
  6. ^ "ICANN Bringing the Languages of the World to the Global Internet" (Press release). Internet Corporation For Assigned Names and Numbers (ICANN). 30 October 2009. Retrieved 30 October 2009.
  7. ^ "'Historic' day as first non-Latin web addresses go live". BBC News. May 6, 2010. Retrieved 2010-05-07.
  8. ^ "General .CO FAQs: What makes .CO such a unique opportunity?". cointernet.co. Colombia: .CO Internet S.A.S. Archived from the original on 2013-05-11. Retrieved 2013-07-20.
  9. ^ "The man who owns the Internet". CNN Money. 2007-06-01. Archived from the original on 2010-11-13. Retrieved 2010-11-05.

External links