داریوز راتایزاک

داریوز راتایزاک (به لهستانی: Dariusz Ratajczak) مورخ لهستانی و منتقد هولوکاست و استاد سابق دانشگاه اوپوله بود. او در سال ۱۹۹۹ در دادگاه لهستان به جرم انکار هولوکاست محاکمه شده بود. جنازه او در ۱۱ ژوئیه ۲۰۱۰ بر روی صندلی یک اتومبیل پارک شده در مرکز خریدی در شهر اوپوله پیدا شد.

داریوش راتایچاک
زادروز	۲۸ نوامبر ۱۹۶۲ اوپوله ، لهستان
مرگ	مه-ژوئن ۲۰۱۰ (۴۸ ساله) اوپوله، لهستان
پیشه	مورخ مسئول روابط عمومی فعال

زندگینامه

راتایچاک در اوپوله، سیلزی علیا، لهستان متولد شد. پدرش، سیریل، پس از پایان تحصیلات حقوق از لهستان بزرگ به اوپوله نقل مکان کرد. مادرش، آلینا چچری، در چودوروف (که در آن زمان در لهستان بود) متولد شد. داریوش راتایچاک دبیرستان اوپوله را به پایان رساند و در دانشگاه آدام میکیویچ در پوزنان ثبت نام کرد. از سال ۱۹۸۸، راتایچاک در یک موسسه آموزش عالی در اوپوله، که بعداً به دانشگاه اوپوله تغییر نام داد، به عنوان مدرس تاریخ تا سال ۱۹۹۹ مشغول به کار بود. در آن سال، پس از جنجال بر سر کتابش «موضوعات خطرناک» ، که در آن ادعا کرده بود اتاق‌های گاز در آشویتس فقط برای شپش‌زدایی زندانیان استفاده می‌شدند، از کار اخراج شد.  او همچنین مقالاتی را در مجلات راست‌گرای Myśl Polska و Najwyższy Czas! منتشر کرده بود.

انکار هولوکاست

طبق گزارش روث ای. گروبر، داریوش راتاجزاک، در کتاب خود با عنوان «موضوعات خطرناک» ( Tematy Niebezpieczne )، ظاهراً با انکارکنندگان هولوکاست موافق است، که ادعا می‌کردند به دلایل فنی کشتن میلیون‌ها نفر در اتاق‌های گاز نازی امکان‌پذیر نبوده ، گاز زیکلون B فقط برای ضدعفونی استفاده می‌شده، هیچ برنامه‌ای از سوی نازی‌ها برای قتل سیستماتیک یهودیان وجود نداشته و اکثر محققان هولوکاست «پیرو مذهب هولوکاست هستند».  رایتاچزاک از خود دفاع کرد و ادعا کرد که او فقط ادعاهای انکارکنندگان هولوکاست را برای توضیح دیدگاه آنها نقل کرده است، اما آنها را تأیید نکرده است.

کتاب راتایچاک انتقادات گسترده عمومی را برانگیخت  و اعتراضات منابع متعددی از جمله مدیر موزه اردوگاه مرگ سابق آشویتس، سناتور ولادیسلاو بارتوشفسکی، جامعه دانشگاهی لهستان و اسقف لوبلین را برانگیخت.

دانشگاه اوپوله در سال ۱۹۹۹، داریوش راتایچاک را از تدریس معلق کرد. در همان سال، او به دادگاه فراخوانده شد، زیرا انکار وجود هولوکاست در لهستان جرم محسوب می‌شد.  در دسامبر ۱۹۹۹، دادگاه محلی اوپوله، راتایچاک را به دلیل نقض قانون مؤسسه یادبود ملی که انکار جنایات علیه بشریت انجام شده توسط رژیم‌های نازی یا کمونیستی در لهستان را غیرقانونی می‌دانست ،  مجرم شناخت، اما گفت که جرم او "آسیب ناچیزی به جامعه" وارد کرده است و دادگاه او را به یک سال آزادی مشروط محکوم کرد. دلیل این حکم پایین این بود که کتاب منتشر شده توسط خود راتایچاک تنها ۲۳۰ نسخه داشت و در چاپ دوم و در حضورهای عمومی خود، انکار هولوکاست را مورد انتقاد قرار داده بود .

این حکم توسط برخی، از جمله قربانیان سابق جنایات نازی‌ها، به دلیل سهل‌انگاری بیش از حد مورد انتقاد قرار گرفت. یکی از رهبران حزب «اتحادیه خانواده‌های لهستانی»، ریشارد بندر ، از راتایچاک دفاع کرد. او در جریان پخش برنامه‌ای از رادیو ماریا، انکار کرد که آشویتس اردوگاه مرگ بوده است و این انکار او رسوایی دیگری در لهستان ایجاد کرد.

در سال ۲۰۰۰ او به عنوان عضو وابسته اروپایی موسسه آدلاید استرالیا منصوب شد. در آوریل ۲۰۰۰، راتایچاک به دلیل نقض اخلاق از دانشگاه اوپوله اخراج و به مدت سه سال از تدریس در دانشگاه‌های دیگر محروم شد. در این مدت، او به عنوان انباردار کار می‌کرد.

راتایچاک همچنان سرسخت ماند و تمام اتهامات را رد کرد و خواستار تبرئه کامل شد ؛ منتقدان او نیز درخواست تجدیدنظر کردند و خواستار مجازات شدیدتر، از جمله حبس، شدند. سرانجام، پس از یک سری تجدیدنظرخواهی، حکم در سال ۲۰۰۱ تأیید شد.

کتاب راتایچاک به عنوان اولین مورد جدی انکار هولوکاست در لهستان توصیف شده است  ( اگرچه موارد مشابه دیگری نیز وجود داشته است). راتایچاک در سال ۲۰۰۵ کتاب خود را اصلاح کرد و ادعاهای مربوط به زیکلون B را به تجدیدنظرطلبان تاریخی نسبت داد.

مرگ

داریوش راتایچاک در ۱۱ ژوئن ۲۰۱۰ در خودرویی که در نزدیکی مرکز خرید اوپوله پارک شده بود، مرده پیدا شد. جسد نزدیک به دو هفته در خودرو مانده بود و در حال فساد پیشرفته بود. کالبدشکافی نشان داد که مسمومیت کشنده با الکل علت مرگ راتایچاک بوده است. او در گورستان شهری در پولویس، اوپوله به خاک سپرده شد.

منابع

1. ماجرای غم‌انگیز یک محقق هولوکاست؛ تابناک ۲۹ مرداد ۱۳۸۹.