خیدیرلی (آقدام)
خیدیرلی
ترکی آذربایجانی: Xıdırlı | |
|---|---|
روستا | |
 نمایی از خیدیرلی در سال ۲۰۲۵ | |
  خیدیرلی | |
| مختصات: ۴۰°۰۰′۵۶″ شمالی ۴۶°۵۳′۲۶″ شرقی / ۴۰٫۰۱۵۵۶°شمالی ۴۶٫۸۹۰۵۶°شرقی | |
| کشور |  جمهوری آذربایجان |
| شهرستان | شهرستان آغدام |
| جمعیت (۲۰۲۵)[۱] | |
| • کل | ۷۳۷ |
| منطقهٔ زمانی | یوتیسی +۴ (AZT) |
خیدیرلی (ترکی آذربایجانی: ترکی آذربایجانی: Xıdırlı؛ همچنین با صورت نوشتاری «Khydyrly») روستایی در شهرستان آغدام در جمهوری آذربایجان است.[۲][۳][۴] این روستا مرکز واحد اداری–سرزمینی روستایی خیدیرلی است که روستاهای چخورمحله و احمدور را نیز دربر میگیرد.[۲][۳][۴]
جغرافیا
[ویرایش]خیدیرلی در حدود ۳ کیلومتری شمالغرب شهر آغدام واقع شده است.[۵] این روستا در دامنههای رشتهکوه قرهباغ قرار دارد.[۶]
نامشناسی
[ویرایش]نام «خیدیرلی» یک نام مکان قومپایه (اتنوتوپونیم) است. بر اساس منابع زبانشناختی، این روستا در میانهٔ سدهٔ نوزدهم میلادی و پس از کوچ طایفهٔ «خیدیرلی» از ناحیه جاواد شکل گرفته است.[۶]
تاریخچه
[ویرایش]دوره شوروی
[ویرایش]در اواخر دوره شوروی، خیدیرلی مرکز یک شورای روستایی در شهرستان آغدامِ جمهوری سوسیالیستی آذربایجان شوروی بود.[۷] منابع همدوره، اقتصاد محلی را مبتنی بر انگورکاری، کشت غلات، دامداری، نوغانداری و پرورش طیور توصیف کرده و از وجود مدرسه، کتابخانه، باشگاه فرهنگی، مرکز درمانی و اداره پست خبر دادهاند.[۸]
مناقشه قرهباغ
[ویرایش]در جریان جنگ اول قرهباغ، نبردهایی در منطقه آغدام رخ داد و در سال ۱۹۹۳ روستای خیدیرلی تحت کنترل نیروهای ارمنی قرار گرفت.[۹] در این دوره، این روستا بهصورت دوفاکتو بهعنوان بخشی از ساختار اداری خودخواندهٔ جمهوری آرتساخ (در چارچوب استان آسکران) اداره میشد و در زبان ارمنی با نام Խդրլը شناخته میشد.[۹]
پس از جنگ دوم قرهباغ و بیانیه سهجانبه آتشبس در نوامبر ۲۰۲۰، شهرستان آغدام در ۲۰ نوامبر ۲۰۲۰ به کنترل جمهوری آذربایجان بازگشت.[۹][۱۰]
بازسازی و اسکان مجدد
[ویرایش]بازسازی پساجنگ خیدیرلی با مراسم کلنگزنی در ۴ اکتبر ۲۰۲۲ با حضور رئیسجمهور الهام علیاف و بانوی اول مهربان علیوا آغاز شد.[۱۱]
در ۲۵ آوریل ۲۰۲۴، رؤسایجمهور جمهوری آذربایجان و قرقیزستان در مراسم آغاز ساخت دبیرستان روستا شرکت کردند.[۱۲] این مدرسه با حمایت قرقیزستان ساخته شد و به نام شخصیت حماسی قرقیز «آیکول ماناس» نامگذاری گردید.
بر اساس اطلاعات رسمی منتشرشده در مراسم افتتاح مرحله نخست در ۳ ژوئیه ۲۰۲۵، مساحت برنامهریزیشده روستا بیش از ۴۱۷ هکتار است و طرح جامع آن ساخت ۱۴۹۸ واحد مسکونی خصوصی را پیشبینی میکند. مرحله نخست شامل ۷۱۹ خانه، ساختمان اداری چندمنظوره، مرکز اجتماعی، مراکز درمانی، مهمانسرا، کارگاهها، کودکستان و مدرسهای با ظرفیت ۵۲۸ دانشآموز بود.[۵]
اسکان مجدد ساکنان پیشین بهصورت مرحلهای در ژوئیه ۲۰۲۵ انجام شد و تا ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۵، مجموعاً ۱۸۸ خانواده شامل ۷۳۷ نفر در این روستا اسکان داده شدند.[۱]
جمعیتشناسی
[ویرایش]در دوره شوروی، جمعیت خیدیرلی در سال ۱۹۸۶ برابر با ۲۴۷۸ نفر گزارش شده است.[۸] در سال ۲۰۲۵ و پس از اسکان مجدد، جمعیت روستا ۷۳۷ نفر اعلام شد.[۱]
زادگان سرشناس
[ویرایش]- هدایت رستماف – قهرمان ملی جمهوری آذربایجان.[۱۳]
نگارخانه
[ویرایش]
پانویس
[ویرایش]- 1 2 3 "В село Хыдырлы Агдамского района прибыла очередная группа переселенцев". APA (به روسی). 31 July 2025.
- 1 2 "İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı, 2024". www.azstat.org (به ترکی آذربایجانی).
- 1 2 İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı, 2024 (PDF) (به ترکی آذربایجانی). Bakı: State Statistics Committee. 2024. pp. 27–28.
- 1 2 "İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı, 2024". Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Hüquqi aktların vahid elektron bazası (به ترکی آذربایجانی). 2024.
- 1 2 "Президенты Азербайджана и Кыргызстана приняли участие в открытии 1-го этапа села Хыдырлы Агдамского района". Official website of the President of the Republic of Azerbaijan (به روسی). 3 July 2025. Retrieved 5 July 2025.
- 1 2 Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti (به ترکی آذربایجانی). Vol. Birinci cild. Bakı: Şərq-Qərb. 2007. p. 245. ISBN 978-9952-34-155-3.
- ↑ Azərbaycan SSR inzibati-ərazi bölgüsü (به ترکی آذربایجانی) (چهارم ed.). Bakı: Azərnəşr. 1979. pp. 19–20.
- 1 2 Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası (به ترکی آذربایجانی). Vol. ۱۰. Bakı: Baş redaksiya. 1987. p. 88.
- 1 2 3 "Министерство обороны распространило видеокадры из освобожденного от оккупации села Хыдырлы Агдамского района". AZERTAC (به روسی). 18 January 2021.
- ↑ "Проходит 4 года с подписания Трехстороннего заявления". Qafqazinfo (به روسی). 10 November 2024.
- ↑ "Ильхам Алиев и первая леди Мехрибан Алиева приняли участие в церемонии закладки фундамента агдамского села Хыдырлы" (به روسی). 4 October 2022.
- ↑ "Президенты Азербайджана и Кыргызстана приняли участие в церемонии закладки фундамента средней школы села Хыдырлы Агдамского района" (به روسی). 25 April 2024.
- ↑ "Rustamov Hidayat Eldar oglu". milliqahraman.az.
پیوند به بیرون
[ویرایش]
 | این یک مقالهٔ خرد مرتبط با جمهوری آرتساخ است. میتوانید با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |