خلیل اینالجق

خلیل اینالجیق
زادهٔ	۷ سپتامبر ۱۹۱۶
آرامگاه	مسجد فاتح
پیشینه علمی
محل کار	دانشگاه آنکارا دانشگاه شیکاگو دانشگاه بیلکنت
استاد راهنما	بکر صتقی بایکال

خلیل اینالجیق (۷ سپتامبر ۱۹۱۶ – ۲۵ ژوئیهٔ ۲۰۱۶) تاریخ‌نگار برجستهٔ ترک بود. پژوهش‌های بسیار اثرگذار او عمدتاً بر رویکردهای اجتماعی و اقتصادی به امپراتوری عثمانی متمرکز بود. فعالیت دانشگاهی او در دانشگاه آنکارا آغاز شد؛ جایی که دکترای خود را دریافت کرد و بین سال‌های ۱۹۴۰ تا ۱۹۷۲ به تدریس و پژوهش پرداخت. وی از ۱۹۷۲ تا ۱۹۸۶ تاریخ عثمانی را در دانشگاه شیکاگو تدریس کرد. از سال ۱۹۹۴ به بعد نیز در دانشگاه بیلکنت به تدریس پرداخت و گروه تاریخ آن دانشگاه را بنیان نهاد. او از اعضای بنیان‌گذار آکادمی اوراسیا بود.

زندگی‌نامه

اینالجیق در ۷ سپتامبر ۱۹۱۶ در استانبول در خانواده‌ای تاتار کریمه‌ای متولد شد که در سال ۱۹۰۵ از کریمه به این شهر مهاجرت کرده بودند. وی در مدرسه تربیت معلم بالیکسیر تحصیل کرد و سپس وارد دانشگاه آنکارا، دانشکده زبان، تاریخ و جغرافیا، بخش تاریخ شد و در سال ۱۹۴۰ از آنجا فارغ‌التحصیل گردید.

پژوهش او دربارهٔ تیمور توجه محمد فؤاد کوپرولو را جلب کرد و همین امر زمینهٔ ورودش را به‌عنوان دستیار در گروه تاریخ دورهٔ جدید دانشگاه فراهم ساخت. وی در سال ۱۹۴۲ در همان دانشکده دکترای خود را به پایان رساند. رسالهٔ دکتری او دربارهٔ مسئلهٔ بلغارستان در اواخر دوران عثمانی، به‌ویژه در دورهٔ تنظیمات، بود و از نخستین پژوهش‌های تاریخ‌نگاری ترکیه محسوب می‌شد که رویکردی اجتماعی ـ اقتصادی داشت.

او در دسامبر ۱۹۴۳ به مرتبهٔ استادیاری رسید و از آن پس پژوهش‌های خود را بر جنبه‌های اجتماعی و اقتصادی امپراتوری عثمانی متمرکز کرد. وی بر روی اسناد قضایی عثمانی در بورسا و همچنین آرشیوهای عثمانی در استانبول کار کرد. در سال ۱۹۴۷ به عضویت انجمن تاریخ ترکیه درآمد.

در سال ۱۹۴۹ از سوی دانشگاه به لندن اعزام شد. در آنجا بر روی کتیبه‌های عثمانی و ترکی در موزه بریتانیا پژوهش کرد و در سمینارهای پل ویتک در مدرسه مطالعات مشرق‌زمین و آفریقا شرکت نمود. وی در همین دوره با تاریخ‌نگاران برجسته‌ای همچون برنارد لوئیس آشنا شد. در سال ۱۹۵۰ در کنگره‌ای در پاریس شرکت کرد و با فرنان برودل دیدار نمود؛ اندیشمندی که آثارش تأثیر عمیقی بر روش پژوهشی اینالجیق گذاشت.

اینالجیق در سال ۱۹۵۱ به ترکیه بازگشت و در ۱۹۵۲ به مقام استادی رسید. او در سال‌های ۱۹۵۳ و ۱۹۵۴ به‌عنوان استاد مدعو در دانشگاه کلمبیا تدریس کرد و در سال ۱۹۵۶ نیز به‌مدت یک سال به‌عنوان پژوهشگر در دانشگاه هاروارد فعالیت داشت. پس از بازگشت به ترکیه، درس‌های تاریخ عثمانی، تاریخ اروپا، تاریخ آمریکا، سازمان اداری و اصلاحات آتاترک را تدریس می‌کرد.

در سال ۱۹۶۷ به‌عنوان استاد مدعو در دانشگاه پرینستون و دانشگاه پنسیلوانیا حضور یافت. او در سال ۱۹۶۶ به انجمن بین‌المللی مطالعات اروپای جنوب شرقی پیوست و بین سال‌های ۱۹۷۱ تا ۱۹۷۴ ریاست این نهاد را بر عهده داشت.

آثار

• • "The Policy of Mehmed II toward the Greek Population of Istanbul and the Byzantine Buildings of the City" (1968)
  • "Capital Formation in the Ottoman Empire" (1969), The Journal of Economic History, Vol. 29, No. 1, The Tasks of Economic History, pp.  97–140
  • "Ottoman Policy and Administration in Cyprus after the Conquest" (1969)
  • History of the Ottoman Empire Classical Age / 1300–1600 (1973)
  • The Ottoman Empire: Conquest, Organization and Economy (1978)
  • Studies in Ottoman Social and Economic History (1985)
  • The Middle East and the Balkans under the Ottoman Empire: Essays on Economy and Society (1993)
  • An Economic and Social History of the Ottoman Empire, 1300–1914 (with Donald Quataert, 1994)
  • From Empire to Republic: Essays on Ottoman and Turkish Social History (1995)
  • Sources and Studies on the Ottoman Black Sea: The Customs Register of Caffa 1487–1490 (1996)
  • Essays in Ottoman History (1998)