خط کج

با ممیز فارسی اشتباه نشود.

/ نشانه‌های سجاوندی
خط کج
آپاستروف ( ’ ' ) قلاب‌ها (( )، [ ]، { }، < >) دونقطه ( : ) ویرگول ( ، ) خط فاصله ( ‐، -، ‒، –، —، ― ) سه‌نقطه ( …، ... ) علامت تعجب ( ! ) نقطه ( . ) گیومه ( « » ) علامت سؤال ( ؟ ) علامت گفتاورد ( ‘ ’، “ ” ) نقطه‌ویرگول ( ؛ ) خط مورب ( / ) جدا کننده هزارگان ( ٬ ) جدا کننده اعشار (ممیز) ( ٫ ) جداکنندگان کلمات فاصله‌ها ( ) ( ) ( ) ( ) (␠) (␢) (␣) interpunct ( · ) عمومی امپرسند ( & ) اَت‌ساین ( @ ) ستاره ( * ) خط اریب وارو ( \ ) گلوله ( • ) هشتک/کلاهک ( ^ ) واحد پول عمومی: ( ¤ ) ویژه: ฿، ¢، $، €، ₭، £، ₦، ¥، ₩، ₪، ﷼ daggers ( †, ‡ ) درجه ( ° ) علامت تعجب برعکس ( ¡ ) علامت سوال برعکس ( ¿ ) نماد عدد/پوند/هشتگ ( # ) numero sign ( № ) ordinal indicator (º, ª) درصد ( %, ‰, ‱ ) نشانهٔ پاراگراف ( ¶ ) پریم ( ′ ) بند ( § ) مدک ( ~ ) دونقطه ( ¨ ) زیرخط ( _ ) عمودی/پایپ/خط شکسته ( |, ¦ نشان‌های بی‌استفاده asterism ( ⁂ ) index/fist ( ☞ ) therefore sign ( ∴ ) because sign ( ∵ ) interrobang ( ‽ ) irony mark ( ⸮ ) lozenge ( ◊ ) reference mark ( ※ )

خط کَج، خط مُوَرَّب، اِسلَش

خط کَج، خط مُوَرَّب، اِسلَش یا کج‌خط یک نشان از گروه نشان‌های سجاوندی است که برای جدا کردن روز، ماه، و سال در تاریخ یا برای جداکردن مصراع‌های یک بیت به‌کار می‌رود.

از این نویسه نباید در اعداد اعشاری فارسی استفاده کرد. به جای آن، باید از نویسه ممیز (٫) استفاده کرد.

کاربردها

1. به جای «یا» و «واو» عطف یا معادل دو واژه که حکم واحد دارند، خط مورب (/) را به کار می‌بریم: دکمه/دکمه/تکمه/تگمه از واژه‌های چند املایی هستند. مردن/درگذشتن/دار فانی را وداع گفتن/سقط شدن با معنای واحد، کاربردهای متفاوت دارند.
2. برای جدا کردن مصراع‌های یک بیت (به خصوص شعر نو)، خط مورب (/) را به کار می‌بریم: خانه دوست کجاست؟ /در فلق بود که پرسید سوار/ آسمان مکثی کرد
3. جدا کردن واج‌ها در مباحث زبان‌شناسی: واج‌های گ/ی/ا/ز/از واج‌های میانجی به‌شمار می‌آیند
4. برای جدا کردن روز، ماه و سال در تاریخ یا جلد و صفحه، خط مورب (/) را به کار می‌بریم: مسابقه در تاریخ ۸۷/۵/۲۹ برگزار شد. اگر چه که در محیط وب فارسی، نویسهٔ خط مورب می‌تواند سبب به هم‌ریختگی ترتیب روز و ماه و سال شود و به هم دلیل در یونیکد نویسه‌ای ویژه (؍) با کد U+060D برای این منظور تعیین شده است. مانند: ۱۳؍۰۱؍۱۴۰۱

نویسه‌های مشابه

در استاندارد یونیکد، انواع دیگری از کج‌خط نیز وجود دارد که هم از نظر ظاهری و هم از نظر کد یونیکد و هم از نظر کاربرد با کج‌خط معمولی تفاوت دارند:

• ممیز (٫): برای جدا کردن قسمت اعشاری از قسمت صحیح یک عدد فارسی (⇧ Shift+۳ در صفحه کلید استاندارد فارسی)
• جداگر هزارگان (٬): برای دسته‌بندی ارقام یک عدد برای خوانایی بیشتر (⇧ Shift+۲ در صفحه کلید استاندارد فارسی)
• جداگر تاریخ (؍): در یونیکد نویسه‌ای با کد U+060D برای جداسازی اعداد روز، ماه و سال تعیین شده است که همواره روز را در سمت راست و سال را در سمت چپ نمایش می‌دهد. مانند: ۱۳؍۰۱؍۱۴۰۱

نویسه‌های کمتر استفاده شده:

• کج‌خط کسری (/) با کد یونیکد U+2044 برای نشان دادن کسر یا نسبت مانند ۲/۳
• کج‌خط تقسیم (/) با کد یونیکد U+2215 برابر علامت تقسیم (÷). مثلاً ۲۳ ÷ ۴۳ را می‌توان به صورت ۲۳ / ۴۳ نیز نوشت

جستارهای وابسته

• ممیز
• جدا کننده‌ی هزارگان
• نشانه‌گذاری
• خط فارسی
• الفبای فارسی
• نویسه
• یونیکد
• فارسی

منابع

• ویکی‌پدیای انگلیسی-بازدید در ۲ اکتبر ۲۰۰۹